فوت‌ کوزه‌گری مادربزرگان گیلانی در تهیه رشته خشکار

ایرنا: رشته خشکار، شیرینی سنتی با تارهای نازک و طلایی از خوراکی‌های محلی کهن و خاص گیلان گواهی بر ذوق و هنر مردمان این خطه است که پای ثابت سفره ماه رمضان مردم این دیار است اما طعم خوش آن به دل گردشگران نشست؛ بطوریکه مهارت سنتی پخت آن به عنوان بخشی از فرهنگ مردم استان در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسید.

گیلان با تنوع اقلیمی و فرهنگی غنی شیرینی‌های سنتی منحصربه‌ فرد و خوش طعمی دارد که رشته خشکار نوعی از آن است که به صورت رشته‌ای باریک و برشته درست می‌شود؛ رشته خشکار، نه فقط یک شیرینی، بلکه نمادی از فرهنگ و مهمان‌نوازی دیار گیلان است این شیرینی به ویژه در ماه مبارک رمضان، زینت‌بخش سفره‌های افطارست و در فهرست ملی میراث فرهنگی ثبت شده‌است.

فواید رشته خشکار از نظر کارشناس تغذیه

رئیس گروه بهداشت بهبود تغذیه معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی گیلان گفت: برنج یکی از مواداصلی رشته خشکار است که بر پایه نان و غلات بوده و به طور یقین مواد ضروری را به بدن می‌رساند؛ همچنین محتویات داخل این شیرینی گردو و دارچین است؛ بنابراین گردو از گروه مغزها است و می‌تواند بخش پروتئین بدن را تامین کند.

مرسده رشیدی‌نژاد در گفت و گو با ایرنا اظهار کرد: رشته خشکار برای گروه‌های سنی در حال رشد همچون کودکان و نوجوانان و افرادی که اضافه وزن و دیابت ندارند، مناسب است؛ مصرف این شیرینی باید متناوب و متعادل باشد.

وی با بیان اینکه مصرف رشته خشکار برای برخی از گروه‌ها همچون افراد چاق و دیابتی‌ها توصیه نمی‌شود اضافه کرد: بهتر است رشته خشکار بدون شیره آن استفاده شود تا کالری کمتری به بدن برسد و بهره اش برای بدن بیشتر باشد.

روش تهیه رشته خشکار

اصالت رشته خشکار که با آرد گندم، آرد برنج، آب، پودر قند، پودر گردو قاشق غذاخوری، پودر دارچین و پودر هل فراهم می‌آید مربوط به گیلان است.

برای تهیه رشته خشکار با آرد گندم یک و آرد برنج ۲ لیوان، و آب سه لیوان، پودر قند چهار، پودر گردو پنج، پودر دارچین یک و پودر هل نصف قاشق چای خوری توضیح داده شده‌است؛ برای تهیه رشته خشکار ابتدا آرد برنج و گندم را داخل یک ظرف مناسب مخلوط کنید تا به طور کامل یکدست شود و پس از آن آب را اضافه کرده و با همزن دستی یا دور کند همزن مخلوط کنید تا مایه یکدستی با غلظت دوغ تهیه شود.

برای تهیه رشته خشکار به قیف مخصوص نیاز است که برای درست کردن قیف رشته خشکار می توان از درب یک بطری آب معدنی سوراخ سوراخ استفاده کرد و درون هر سوراخ یک نی نوشابه برش خورده قرار داد؛ برای اینکه رشته‌ها یکدست شود حتما چهار سوراخ در کنار هم در یک خط ایجاد می کنند و پس از آن مایه رشته خشکار را داخل بطری ریخته و یک تابه بزرگ و جادار روی حرارت قرار می دهند و با مقدار خیلی کم روغن آن را چرب می کنند؛پس از آن با قیف و با سرعت زیاد به صورت رفت و برگشتی مقداری از مایه شیرینی را روی تابه ریخته و چند ثانیه صبر می کنند تا خودش را بگیرد و سپس آن را به سرعت با دست جمع و روی یک دستمال تمیز قرار می دهند؛ به این ترتیب تمام مواد را به رشته خشکار تبدیل و کنارهم می گذارند.در این مرحله داخل رشته‌ها را که از دو طرف تا خورده با مخلوط شکر یا پودرقند، پودر دارچین، هل و پودر گردو پر می کنند؛ خمیر را روی مواد میانی تا می کنند و انتهای آن را با آب کمی خیس کرده تا به هم بچسبد و بعد داخل یک تابه شیرینی ها را سرخ می کنند هنگامی که طلایی شدند از روغن خارج و داخل شربت غلیظ (شکر و آب مخلوط شده) گذاشته و پس از گذشت چند دقیقه داخل توری فلزی قرار داده تا شربت اضافی شان خارج شود؛ اینک این میراث شیرین دیار باران آماده است؛ گردشگران برای سوغات رشته خشکار را پیش از فرایند سرخ شدن بسته بندی و به همراه می برند.

نکات کلیدی مادربزرگان گیلانی در تهیه رشته خشکار

برای خوش رنگ‌تر شدن شیرینی رشته خشکار از کمی زعفران دم کرده غلیظ و برای موادمیانی به جای گردو از پودر پسته یا فندق هم استفاده می کنند؛ اگر مواد خمیر خیلی شل بود کمی آرد و اگر بسیار سفت بود کمی آب اضافه کرده رشته خشکار در یخچال به مدت ۲ روز قابل نگهداری است؛ این شیرینی را می‌توان سرخ کرد و داخل یخچال گذاشت و برای مصرف داخل شربت قرار داد.