احمدی‌نژاد؛ بایکوت هنرمندان یا تبرئه عملکرد؟!

روزنامه «آرمان ملي» تناقض‌ در گفتار و رفتار رئيس دولت‌ سابق نسبت ‌به هنرمندان را برررسی کرد.

بسيار مشاهده شده که افرادي در دوران تصدي امور و مسئوليت نگاه خاص يا بسته‌اي نسبت به برخي مسائل داشته‌اند اما پس از چندي که از مصدر امور کنار رفته‌اند نظرات و ديدگاه‌هاي دگرانديشانه‌‌اي مطرح کرده‌اند. محمود احمدي‌نژاد از جمله اين افراد است. عملکرد فرهنگي وزارت ارشاد و سياست‌هاي فرهنگي دولت وي خود پيداست که نوع نگاه وي و دولتش نسبت به مقوله فرهنگ و هنر چگونه بوده است.

اينکه از سويي صداي ربناي استاد شجريان را حذف کرده و در مقطع ديگر شعر او را آرمان خود تلقي کنيم نوعي تناقض آشکار است. در اين راستا پنجشنبه گذشته رئيس دولت‌هاي نهم و دهم در گفت‌وگويي ويدئويي نسبت به برخي خوانندگان و هنرمندان کشور مواضعي اتخاذ کرده که در نوع خود جالب و جنجالي بوده است؛ از ظلمي که در حق حبيب محبيان رفته تا استاد شجريان که احمدي‌نژاد شعر او را آرمان خود قلمداد کرده است. ناگفته پيداست در شرايط فعلي احمدي‌نژاد درصدد است با اظهاراتي عامه‌پسند در حوزه‌هاي مختلف محبوبيت عمومي پيدا کند.

موج سواري برعلاقه‌ مردم

نگاهي به سياست‌هاي فرهنگي دولت‌هاي مختلف نشان مي‌دهد در حالت کلي مقوله فرهنگ و هنر به‌خصوص براي برخي دولت‌ها بيشتر وجهه زينتي و ويترين داشته و کمتر شاهد بوده‌ايم که دولت‌ها به طور تخصصي از زير‌مجموعه‌هاي فرهنگ و هنر همچون موسيقي، تئاتر يا کتاب حمايت کنند. هر چند در نگاه بدبينانه، بسياري حمايت موسمي دولت‌ها از اصحاب فرهنگ و هنر را صرفا انتخاباتي و براي کسب راي جامعه هنري مي‌دانند. همانطور که شاهد بوديم کانديداهاي انتخاباتي در مقاطع مختلف با هنرمندان يا گروه‌هاي مختلف هنري ديدار يا عکس يادگاري مي‌گرفتند که بتوانند حمايت حاميان آن چهره‌ها را نيز به‌دست آورند.

اين رويکرد در دولت‌هاي نهم و دهم بسيار پر‌رنگ‌تر شد و اساسا در اين دولت‌ها بود که عرصه بر اهالي فرهنگ و هنر سخت‌تر آمد. چنانکه شاهد بوديم در اين دولت‌ها روزنامه‌هاي بسياري رو به تعطيلي و توقيف گراييدند، خانه سينما به طرز نادرستي تعطيل شد و حتي فعاليت‌‌هاي فرهنگي نيز به طرز محسوسي تقليل يافت. در اين دوره نظارت‌ها افزايش يافت و بسياري از کتاب‌هاي داراي مجوز لغو مجوز شدند. بسياري از فيلم‌ها در دولت نهم توقيف اما در دولت دهم با مراتبي لغو توقيف شدند. اين نوع رويکردها نشان مي‌دهد دولت‌هاي نهم و دهم بيش از نگرش فرهنگي از حوزه فرهنگ بهره‌برداري‌هاي سياسي داشته‌اند. مويد اين امر نيز به نوعي بازگرداندن برخي خوانندگان خارج‌نشين همچون حبيب محبيان و نصر‌ا... معين بود که اولي پس از طي چند مدت به دليل بيماري فوت و ديگري نيز پس از مدتي ايران را ترک کرد و دولت نيز نوعي ژست مردم‌مدارانه، آزادي‌خواهانه و مدافع هنرمندان گرفت. هر چند قاطبه هنرمندان معتقدند در آن دوران وقع چنداني به هنرمندان نهاده نشد.

حال اينکه برخي بخواهند بر موج احساسات، علاقه‌مندي‌ها و مطالبات فرهنگي مردم سوار شوند و براي عرضه مجدد خود به جامعه رويکردهاي سابق دولت خود را در مواجهه با عرصه فرهنگ و هنر ناديده گرفته و خود را همراه مردم و دوستدار هنرمندان و آثارشان نشان دهند، ناگفته پيداست که به نوعي جمع‌اضداد است و جامعه چنين رويکردي را نمي‌پذيرد. بهتر اين است که هر کس عملکرد درست يا غلط دولت خود را پذيرا باشد و براي حافظه تاريخي جامعه نيز ارزش قائل شود، چون مردم کساني که عملکرد خود را پذيرا هستند، از آنهايي که‌ با تغييرات جامعه درصدد تغيير رويکردهاي خود هستند از هم متمايز مي‌کنند.

شعر شجريان آرمان من است؟!

پنجشنبه بود که ويدئويي در فضاي مجازي پخش شد و به سرعت به صدر ويدئو‌هاي پر‌بازديد راه يافت. ويدئويي که در آن رئيس دولت‌هاي نهم و دهم در گفت‌و‌گويي نسبتا جنجالي به اظهار‌نظر در خصوص برخي خوانندگان و هنرمندان کشورمان پرداخت. محمود احمدي‌نژاد پس از پخش قطعه‌اي از حبيب محبيان در اين خصوص که ماجراي حبيب از کجا شروع شده، اظهار داشت: حبيب به نظر من انساني وارسته، عارف و اخلاقي بود که دوست داشت به ايران بيايد و اشکالي نداشت که بيايد. عده‌اي هستند که نمي‌دانم با چه تفکري مي‌گفتند که نخير نبايد ايشان بيايد اما من کلا با اين رويکرد مخالف بودم. هي من فشار مي‌آوردم و مي‌گفتند چشم، اما به او زنگ مي‌زدند که اگر بيايي در فرودگاه تو را دستگير مي‌کنيم. وي ادامه داد: به نظرم به حبيب ظلم شد و من همان موقع و همين الان نيز به اين موضوع معترضم. رئيس دولت‌هاي نهم و دهم در خصوص عليرضا افتخاري خواننده کشورمان و ماجراي در آغوش گرفتن وي در مرداد ۸۹ گفت: به نظر من خيلي عادي بود.

من همه را دوست دارم و اتفاق عجيب و غريبي نبود. ايشان هنرمند بود، اجرا کرد و بعد او را در آغوش کشيدم. برخي مي‌گويند همه دنيا بد هستند و ما خوبيم. من آقاي افتخاري را دوست دارم و وي را براي فرهنگ کشور مفيد مي‌دانم. آن زمان عده‌اي مي‌گفتند جامعه هنري از آن ماست و چرا يک هنرمند بايد با احمدي‌نژاد دست بدهد.

احمدي‌نژاد در خصوص استاد شجريان، شعر تفنگت را زمين بگذار و اتفاقات پس از آن در سال ۸۸ بيان کرد: خداوند به استاد شجريان سلامتي دهد. واقعا تحت‌فشار‌ترين رئيس‌جمهور ايران من بودم‌ و اتفاقا چيزي که استاد شجريان خوانده آرمان من است. وي در خصوص خوانندگي زنان اين پرسش را مطرح کرد که براي خواندن زنان ممنوعيت قانوني داريم؟ مجري برنامه نيز اشاره داشت که ايراد قانوني نه ولي ايراد فقهي داريم و احمدي‌نژاد گفت پس قانون نيست.