اثر گمانه‌زنی‌های سیاسی بر نزول عجیب بورس

روزنامه هشمهری: ارزش کل بازار سهام دیروز ۲۵۹هزار میلیارد تومان معادل ۱۰میلیارد دلار کاهش یافت

دیروز برای دومین روز متوالی شاخص کل بورس تهران با یک نزول سنگین مواجه شد و با ۳.۸درصد افت معادل ۱۰میلیارد دلار کاهش یافت. دیروز در عین حال ارزش روزانه معاملات با یک افت بسیار سنگین نزدیک به ۵۰درصد نزول کرد و به سطوح قبل از ۲۰آبان‌ماه بازگشت.

نزول ۲روز گذشته، موجی از نگرانی را در میان سهامداران ایجاد کرده است این نزول‌ها بعد از آن اتفاق افتاد که امیدواری‌ها برای تداوم رشد شاخص افزایش یافته بود. از ۲۰مرداد که روند نزولی شاخص بورس شروع شده بود شاخص کل ۴۰درصد افت کرد تا اینکه از ۲۰آبان دوباره یک موج صعودی تازه آغاز شد؛ در این مدت شاخص بیش از ۲۵درصد رشد کرد و امیدواری‌ها نسبت به تداوم روند صعودی شاخص افزایش یافت اما ظرف ۲روز گذشته شاخص کل بورس تهران بیش از ۶درصد افت کرد و بار دیگر موجی از ناامیدی فضای تالار شیشه‌ای را فرا گرفت.

در مبادلات دیروز هم ارزش کل بازار سهام بیش از ۲۵۹هزار میلیارد تومان معادل ۱۰میلیارد دلار کاهش یافت و جمع کل ارزش بازار سهام(بورس و فرابورس) به ۶۹۵۹هزار میلیارد تومان معادل ۲۶۸میلیارد دلار رسید. نکته قابل توجه در مبادلات دیروز کاهش شدید ارزش معاملات بود به‌طوری که در داد و ستد‌های روزگذشته ارزش روزانه معاملات نسبت به مبادلات روز دوشنبه ۱۰هزار میلیارد تومان کاهش یافت و به ۱۱هزارو ۲۳۰میلیارد تومان رسید.

این میزان معاملات هم سطح معاملاتی است که قبل از ۲۰آبان‌ماه و در دوره نزول انجام می‌شد. کاهش ۵۰درصدی ارزش معاملات اکنون این گمانه را تقویت کرده است که روند نزولی بازار سهام تداوم خواهد یافت اما اغلب کارشناسان نمی‌توانند دلایل بنیادی و اقتصادی محکمی برای تداوم روند نزولی شاخص ارائه کنند. به زعم اغلب تحلیلگران با توجه به کاهش ریسک‌های سیاسی، افزایش قیمت جهانی مواد خام در سطح جهان و تثبیت قیمت دلار دلیل بنیادی خاصی برای نزول بازار سهام وجود ندارد. با این حال به‌نظر می‌رسد نزول ۲روز گذشته بازار سهام واکنشی به‌احتمال تصویب لوایح FATF بوده است. موضوعی که تاکنون هیچ کارشناسی به آن اشاره نکرده است.

اثر گمانه‌زنی‌های سیاسی

مصطفی امیدقائمی یک کارشناس بازار سرمایه درباره دلایل روند نزولی بازار سهام توضیح می‌دهد: بورس به‌دلیل روند صعودی که اخیرا دست پیدا کرد و رونقی که وارد این بازار شد، طبیعی است که تا حدودی اصلاح و روند نزولی را تجربه کند اما سهامداران باید این موضوع را مدنظر داشته باشند که روند کلی بازار مثبت است و در وضعیت فعلی هیچ خطری معاملات بورس را تهدید نمی‌کند. موضوعی که اکنون در بازار وجود دارد فضای ایجاد شده به‌دلیل تحریم‌ها و گمانه‌زنی‌ها نسبت به مشخص شدن آینده برجام درپی پیروزی بایدن است به همین دلیل فعالان بازار به‌دنبال تحلیل اثر این اتفاق در بازار سرمایه هستند.

امیدقائمی با اشاره به ریسک‌های تهدیدکننده معاملات بورس می‌گوید: در گذشته ریسک و خطر بسیار زیادی بازار را مورد تهدید قرار داده بود اما اکنون با توجه به وضع حاکم، ریسک موجود در بازار تا حدودی کاهش پیدا کرده است. سهامداران نباید انتظار داشته باشند عامل همه ریسک‌ها در بازار از بین برود. ممکن است برخی از مسائل باعث ایجاد نگرانی‌هایی در معاملات بازار شوند که وجود چنین مسائلی در بازار طبیعی است.

او به اقبال سهامداران نسبت به سهام شرکت‌های کوچک در بازار تأکید و اضافه کرد: سرمایه‌گذاری در بورس از چند روز گذشته به سمت سهم‌های کوچک رفته که دلیل آن مربوط به‌وجود اهرم‌های مثبت در سهام این شرکت‌هاست. با توجه به اینکه در کوتاه‌مدت می‌توانند بازدهی خوبی را در اختیار سهامداران قرار دهند بنابراین باعث پیشروی معاملات بازار به سمت این صنایع شده است.

اکنون در مقطعی قرار داریم که حرفه‌ای‌ها در حال ورود دوباره به بازار سهام هستند این افراد قادر به شناسایی و انتخاب سهم‌هایی هستند که در کنار بالا بودن ریسک، سود خوبی در اختیار آنها قرار می‌گیرد. امید قائمی تصریح می‌کند: در این دوره باید افزایش سرمایه‌های حق تقدم و افزایش سرمایه از محل آورده را توسعه داد. همچنین از فضای به‌وجود آمده و ورود نقدینگی‌ها به بازار بهترین استفاده را برای توسعه بنگاه‌ها کرد. روند بازار برای روزهای آینده وابسته به اتفاق‌های پیش رو در بازار است اما به‌طور حتم بورس تا پایان سال به‌عنوان یکی از گزینه‌های جذاب برای سرمایه‌گذاری خواهد بود. به‌نظر می‌رسد بازار تا پایان سال با افت و خیز همراه باشد اما در کل روند آن مثبت خواهد بود.

مشکلی در بازار نیست

نیما آزادی یک کارشناس دیگر بازار سرمایه هم با بیان اینکه به‌نظر می‌رسد دماسنج اقتصاد در حال دستکاری شدن است می‌گوید: در شرایط فعلی مشکلی در بازار نیست. قیمت‌های جهانی در حال رشد است و قیمت دلار هم در محدوده ۲۴تا۲۵هزار تومان تثبیت شده است همه اینها به‌معنای آن است که میزان سود شرکت‌ها افزایش و نسبت قیمت به درآمد(P/E) شرکت‌ها کاهش خوهد یافت.

او با بیان اینکه این روزها تمام می‌شود، در کانال شخصی‌اش می‌نویسد: اگر ۲بند فوق در جهت منفی حرکت قوی نکنند ریزش‌های فعلی بازار سهام قطعا موقتی خواهد بود. مگر می‌شود در شرایط تورمی کنونی، قیمت محصولات یک شرکت در ۳ماه اخیر ۲برابر شده باشد و نسبت قیمت به درآمد تحلیلی(پیش‌نگر) به ۵تا ۶مرتبه رسیده باشد اما همچنان صف فروش برای سهام آن شرکت باقی بماند. به گفته او به‌نظر می‌رسد دماسنج اقتصاد در حال دستکاری شدن است، وگرنه ظاهر امر مشکلی ندارد.

تأثیر سهامداران حقوقی

ولید هلالات یک تحلیلگر بنیادی هم با بیان اینکه بازار سهام طی یک‌ماه اخیر همه مدل روندی را به نمایش گذاشت و واقعیت‌های جدیدی را نمایان کرد می‌گوید: پس از یک دوره سقوط، با وجود آنکه در یک دوره نقدینگی از بازار خارج شد اما در همان دوره سهامداران حقوقی با خرید ۳هزار میلیارد تومان از سهام سرمایه‌گذاران حقیقی یک کف قیمت ایجاد کردند بنابراین این بحث که بازار خوب، بازاری است که سهامدار حقیقی از حقوقی می‌خرد، در این حالت نقض می‌شود. او می‌افزاید: به‌نظرکف قبلی شاخص بورس را حقوقی‌ها ساخته‌اند و حقیقی‌هایی که در نقطه نهایی ناامید بودند در پایین‌ترین قیمت، سهم را به حقوقی‌ها فروختند. حالا وقتی به ۴هفته اخیر نگاه می‌کنیم عمدتا ارزش معاملات در سطح ۱۹تا ۲۰هزار میلیارد تومان بوده و میانگین هفتگی هم همین حوالی است.

او با بیان اینکه در هر هفته عمدتا نیمی از روزها ورود پول حقیقی و نیمی دیگر خروج پول داشته‌ایم تأکید می‌کند: با این حال در ۲هفته نخست روند اخیر که از شاخص یک میلیون و ۲۲۰هزار واحد آغاز شد، با یک ورود پول منطقی و نرمال بازار به راحتی صعودی می‌کرد، در هفته سوم شیب صعود کند شد و عمده بازده در شاخص هم‌وزن صورت گرفت، اما در مجموع ۲هفته اخیر وقتی به قیمت سهام شرکت‌های بزرگ بازار از گروه‌هایی با ارزش بازار بالا نگاه می‌کنیم، جمع بازده به صفر می‌رسد. هلالات ادامه می‌دهد: اصل جریان به این صورت است که بازار وقتی چند روز پول تزریق می‌کند، سهم می‌خرد و بازار بالا نمی‌رود، به این نتیجه می‌رسد که اگر بازار رشد نکند پس باید اصلاح کند و این تصمیم جمعی باعث قرمز شدن تابلو و صف‌های فروش اپیدمی‌وار می‌شود. در واقع حقوقی‌ها در ۲هفته اخیر روی قیمت‌های خاصی در نمادهای بزرگ، هر صف خریدی را عرضه کردند و مانع از رشد شدند.

برخورد با ۱۶۰ ناشر متخلف و عاملان ایجاد وحشت در بورس

وزیر امور اقتصادی و دارایی، از رسیدگی و محکومیت تعدادی از ناشران متخلف بازار سرمایه خبر داد. فرهاد دژپسند در حاشیه یکصدمین جلسه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی، گفت:آنچه در مدیریت بازار سرمایه مثل «بازارگردانی» باید صورت پذیرد، انجام شد و با ناشرانی که تخلف کرده بودند، برخورد‌های لازم صورت گرفت. او با اعلام اینکه با حدود ۱۶۰ناشر متخلف بازار سرمایه، برخورد لازم صورت گرفت و آنها محکوم شدند، افزود: خوشبختانه بخش زیادی از این عده، در دوره تجدید نظر، رویه خود را اصلاح کردند و از آنها رفع حکم شد.

دژپسند گفت: ۳نوع محکومیت برای ناشران متخلف درنظر گرفته شد؛ عده‌ای جریمه شدند، عده‌ای «درج در پرونده» و عده‌ای هم به‌مدت ۶ماه سلب صلاحیت مدیریت شدند. وزیر اقتصاد تأکید کرد: من همیشه گفته‌ام؛ بازار سرمایه حساس است و افرادی که بی‌محابا و بدون برخورداری از مبانی حقوقی و نظری اقدام به اظهارنظر در مورد بورس کرده و فعالان بازار سرمایه را دچار رعب و وحشت می‌کنند، قطعا روزی باید جوابگو باشند، زیرا بازار سرمایه، مطابق و براساس قانون، در حال فعالیت است.