دوگانه‌ی خرید و ساخت واکسن؛ عقل چه می‌گوید؟

جعفر محمدی در عصر ایران نوشت: دوگانه سازی، تخصص خانمانسوز ما شده است. اصلا عادت مان شده است که همه چیز را به دوگانه خیر و شر تبدیل کنیم و بعد، بیفتیم به جان هم. علت اش هم واضح است: ما گفت و گو نمی دانیم و هنر گوش دادن نداریم.

جمله زیبایی در زبان عربی وجود دارد که می گوید: "نحن ابناء الدلیل، نمیل حیث یمیل" ، یعنی ما فرزندان استدلال هستیم، به هر سمت که میل کند، ما هم بدان سمت متمایل می شویم.
ما اما فرزندان استدلال نیسیتم، پدران مجادله و مناقشه ایم؛ فرقی هم نمی کند که موضوع چه باشد: یک اختلاف خانوادگی، یک بحث فلسفی، قضاوت درباره یک سیاست یا سیاستمدار و حتی واکسن کرونا!

دوگانه "خرید - ساخت" واکسن کرونا ، جدیدترین نسخه مجادله و ستیز ما با هم است. عده ای دوپایشان را کرده اند در یک کفش که الا و بلا نباید واکسن خارجی بخریم و گروهی هم واکسن ایرانی را منکوب و حتی تمسخر می کنند.

روز گذشته، یکی از شرکت های تخصصی تحت مالکیت ستاد اجرایی فرمان امام، واکسن کرونا را وارد فاز آزمایش انسانی کرد و آن طور که اعلام شد، دختر رئیس و معاون ستاد اولین افرادی بودند که واکسن جدید روی آنها آزمایش شد.

گویا وزارت بهداشت هم با یکی از کشورهای خارجی، در حال تولید واکسن مشترک دیگری است که هنوز نمی دانیم در چه مرحله ای است ولی اجمالا مطلع هستیم که پیشرفت خوبی حاصل شده است. چند شرکت دانش بنیان ایرانی هم در حال کار روی واکسن های دیگر کرونا هستند

این که ایران ما توانسته است جزو معدود کشورهایی باشد که موفق به تولید مهم ترین واکسن عصر جدید شود، بی گمان افتخاری بزرگ و ملی است. چه فرقی می کند که یک شرکت تخصصیِ ستاد اجرایی فرمان امام واکسن را بسازد یا دانشگاه علوم پزشکی تهران یا بخش خصوصی یا وزارت بهداشت یا بخش پزشکی وزارت دفاع یا ...؟! هر که این کار بزرگ را به سرانجام برساند، باید به احترامش از جای برخاست و در مقابلش سر تعظیم فرود آورد.

مهم این است که در وانفسای مرگ های گسترده کرونایی، این زیر ساخت، دانش، تخصص بالا و همت ستودنی در ایران وجود دارد که در کمتر از یک سال از شیوع کرونا در کشور، "ما ایرانی ها" توانسته ایم واکسنی بسازیم که بسیاری از مدعیان جهان نتوانسته اند. این، افتخار و دست مریزاد ندارد؟!

از آن سو، کشورهایی نیز توانسته اند زودتر از ما واکسن بسازند و امکان تهیه اش نیز مهیا شده است که خبری خوب برای همه جهانیانِ ترسیده از کروناست.

نکته اینجاست که تولید انبوه واکسن ایرانی، آن هم در صورت تایید نهایی، زمان بر است. در چنین شرایطی به جای دوگانه سازی و مجادله، آیا روا نیست به استدلال روی بیاوریم و بپرسیم عقل سلیم چه می گوید؟
به نظر، بهترین روش این است که تا تولید نهایی و به اندازه نیاز واکسن ایرانی، واردات واکسن خارجی باید به سرعت انجام شود. روی خرید سریع تاکید می کنم چون به اندازه یک روز هم که تاخیر کنیم دهها نفر بیشتر جان خود را از دست می دهند.

این خرید باید تا تایید نهایی و تولید انبوه واکسن ایرانی ادامه دار باشد؛ آن هم در صورتی که کارآمدی واکسن ایرانی به تایید نهایی برسد. منظور از تولید انبوه واکسن ایرانی هم ، روز افتتاح خط تولید نیست. ستاد اجرایی اعلام کرده است که توان اولیه برای تولید ۱.۵ میلیون دوز در ماه است که آن هم از بهمن ماه آغاز می شود.

قطعاً این میزان برای کشوری با ۸۰ و چند میلیون جمعیت ناکافی است و باید ضمن سرمایه گذاری و حمایت از تولید داخلی، خرید خارجی را نیز انجام داد.

به باور من، حتی بعد از تولید مکفی داخلی نیز، نباید جلوی واردات واکسن مشابه خارجی را گرفت تا در فضای رقابتی، کیفیت محصول داخلی حفظ شود.

نکته مهم این است که احتمالاً نیاز بشر به واکسن کرونا دائمی باشد و همه ساله بر اساس جهش های کووید-۱۹ ، واکسن نیز بروز و همه ساله تزریق شود. بنابراین عقل و تدبیر حکم می کند علاوه بر ستاد اجرایی فرمان امام، به شرکت های تخصصی دیگر نیز باید میدان داد که بتوانند با استفاده از متخصصین داخلی، واکسن های دیگری نیز تولید کنند.

در چنان صورتی و با تایید واکسن های ایرانی توسط سازمان بهداشت جهانی، ای بسا ایران بتواند به صادر کننده واکسن نیز تبدیل شود و ارزآوری خوبی نیز برای کشور ایجاد شود.

پس به جای دوگانه غیرخردمندانه "خرید - ساخت" واکسن کرونا، «فرزندان استدلال» شویم و بر مبنای عقل، "بخریم و بسازیم" تا مردم مان بیش از این قربانی نشوند.

ایرانی ها به به اندازه کافی از کرونا مرده اند، با دوگانه سازی، بیشتر نکشیدشان!