آمار تکان دهنده از مرگ روزانه ایرانی ها

روزنامه همشهری: آمار ۱۸هزار کشته در تصادف‌های رانندگی سال ۹۲ اگرچه خبر خوش کاهش۵.۷ درصدی این تلفات را در خود نهفته دارد اما حاکی از آن است که به‌طور میانگین هر روز ۵۰خانواده از بازگشت عزیزشان برای همیشه دل بریده‌اند.

آمار ۱۸ هزار کشته را پزشکی قانونی در جلسه کمیسیون ایمنی راه‌های وزارت راه و شهرسازی داده است اما هنوز آمار دقیق مجروحان تصادف‌ها در سال۹۲ منتشر نشده است. با این وجود آمار مجروحیت‌های قطعی در ۲سال اخیر نشان می‌دهد که سالانه حدود ۸۰۰ هزار نفر بر اثر تصادف رانندگی مجروح شده‌اند. در این آمار که رئیس اورژانس کشور به همشهری داده، معلولیت‌های مادام‌العمر و قطع عضوهای همیشگی هم مجروحیت شمرده شده است. این در حالی است که در سال‌های اخیر کاهش تعداد کشته‌شدگان رانندگی با افزایش مصدومان و مجروحان این حوادث همراه بوده است.

براساس آمار سازمان پزشکی قانونی که در جلسه کمیسیون ایمنی راه‌ها ارائه شد، در بین کشته‌شدگان تصادف در سال۹۲ علت اصلی مرگ ۵۱.۳درصد از افراد ضربه به سر، ۲۳.۸درصد شکستگی‌های متعدد، ۸.۳درصد به‌دلیل خونریزی و ۱۰.۸درصد به‌دلیل علل اشتراکی (موارد دارای بیش از یک علت)، ۱.۶درصد سوختگی، ۰.۳درصد نرسیدن اکسیژن و ۳.۸درصد سایر موارد بوده است.

بنا بر این گزارش، نحوه وقوع تصادف ۴۵.۳درصد از افراد متوفی ناشی از برخورد ۲ وسیله نقلیه، ۲۳.۲درصد ناشی از برخورد وسیله نقلیه به عابر و ۲۲.۶درصد واژگونی وسیله نقلیه بوده است. خودرو مورد استفاده ۳۶.۹درصد از افراد متوفی خودرو سواری، ۲۱.۵درصد موتورسیکلت، ۸.۳درصد وانت‌بار، ۳.۵درصد کامیون، کامیونت و تریلی و ۱.۸درصد اتوبوس و مینی‌بوس بوده است.

همچنین براساس این آمار ۴۱۶۸نفر از متوفیان تصادفات (۲۳.۲درصد) عابرپیاده و ۳۸۶۳نفر (۲۱.۵درصد) موتورسیکلت‌سوار بودند. براساس آمار سازمان پزشکی قانونی سهم انواع خودرو‌ها در تصادفات منجر به فوت بدین شرح است: ۳۲.۳درصد خودرو سواری، ۱۷.۶درصد کامیون، کامیونت و تریلی، ۹.۸درصد وانت بار، ۴.۵درصد موتورسیکلت و ۲.۹ درصد اتوبوس و مینی‌بوس.

همچنین محل فوت ۵۱.۳درصد از افراد در محل حادثه، ۷.۸درصد حین انتقال به بیمارستان و محل فوت۳۹.۱درصد از افراد در بیمارستان بوده است.

آمار۵۱.۳درصدی کشته‌شدگان پس از حادثه تصادف در حالی اعلام می‌شود که میانگین کشته‌های تصادفات بعد از سر صحنه در جهان بین ۱۵ تا ۲۰درصد تغییر می‌کند. به این ترتیب در بین یک میلیون و ۲۴۰هزار کشته در تصادفات جاده‌ای جهان، به ازای هر ۶۹نفر یک ایرانی وجود دارد.

این در حالی است که جمعیت ۷۷.۲میلیونی کنونی ایران، نشان می‌دهد که از هر ۹۱ نفر ساکن زنده کره زمین، یک نفر در ایران زندگی می‌کند؛ یعنی ایران با داشتن ۱/۱درصد از جمعیت جهان، بیش از ۱.۴درصد تصادف‌های منجر به مرگ را میزبانی می‌کند.
هزینه‌های ناشی از تصادفات رانندگی در کشور سالانه چیزی نزدیک به ۵۲هزار میلیارد تومان است.

براساس محاسبات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی این رقم 8/518913میلیارد ریالی حدود 8درصد از تولید ناخالص داخلی کشور است، آن هم با فرض ثابت ماندن ضرایب برآورد شده. در سال90 که در این گزارش به‌عنوان سال مورد مطالعه درنظر گرفته شده، پلیس راه کشور با بیان اینکه خودروهای ساخت داخل رفته‌رفته ناایمن‌تر شده‌اند، بخش قابل‌توجهی از هزینه‌ها و تلفات اقتصادی و اجتماعی را متوجه کیفیت خودروهای تولید داخل دانسته بود.

مرکز پژوهش‌های مجلس این گزارش را آذرماه سال92 و در جریان بررسی «طرح مدیریت و کاهش حوادث و سوانح رانندگی» تهیه کرد. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد که تعداد تصادفات در کشور طی 2دهه گذشته رو به افزایش بوده و از ۳۲هزارو۵۰۵ فقره در سال۱۳۷۳ به ۱۱۷هزارو۲۵۶ فقره در سال۱۳۹۰ رسیده است. همچنین تعداد متوفیان و مصدومان ناشی از این تصادفات افزایش یافته است.

طرح مدیریت و کاهش حوادث و سوانح رانندگی دارای ۱۱ماده است و به ۵ عامل انسان، جاده، وسیله نقلیه، نیروی انتظامی و امدادی و همچنین سایر نیروهای مسئول، بر مدیریت و کاهش سوانح و حوادث تأکید شده است. از دیگر محورهای اصلی این طرح می‌توان به همپوشانی و هم‌افزایی و استفاده از همه ظرفیت‌های کشور برای کاهش کشته‌های تصادفات و تحت پوشش قرار دادن 20هزار کیلومتر از راه‌های کشور به‌صورت هوشمند و یکپارچه اشاره کرد.

سردار اسکندر مومنی، رئیس پلیس راهور ناجا درباره آن می‌گوید: پیش‌بینی می‌کنیم با نهایی‌شدن این طرح تا پایان برنامه پنجم حدود 40درصد دیگر شمار کشته‌های تصادفات رانندگی کاهش یافته و میزان کشته‌های تصادفات به زیر 12هزار نفر برسد. به گفته مومنی، براساس این طرح جدید پلیس، تمامی دستگاه‌های مسئول پای کار می‌آیند و بودجه مخصوصی نیز نیاز نیست.
اگرچه مومنی چنین گفت؛ دولت اعلام کرد که توان تحمل بار مالی ناشی از این طرح را در دستگاه‌های خود ندارد.

دخیل‌عباس زارع‌زاده سخنگوی کمیسیون شوراها و امور داخلی کشور در مجلس شورای اسلامی در این‌باره به خبرنگار همشهری خبر داد که دولت لایحه مشابهی را تنظیم کرده و به مجلس فرستاده است.اکنون این طرح (یا لایحه) در وضعیت جدیدی قرار دارد و در حالی از این کمیسیون به آن کمیسیون می‌رود که به ازای هر ساعت تأخیر در تصویب برنامه‌ای کارآمد و اجرایی، بیش از ۲نفر در اثر تصادف رانندگی جان خود را از دست می‌دهند.