اصلاح‌طلبان نباشند، بن‌بست به وجود می‌آید

همدلی: فیاض زاهد، فعال سیاسی اصلاح‌طلب درباره استراتژی اصلاح‌طلبان در انتخابات ۱۴۰۰ می‌گوید: «به نظر می‌آید تصمیم کلی جریان اصلاحات همچنان حمایت از صندوق‌های رای و بازگذاشتن مسیر انتخابات است و به دلایل مختلف داخلی و بین‌المللی به هیچ وجه تحریم انتخابات در دستور کار اصلاح‌طلبان قرار ندارد. معلوم نیست که سود تحریم و کناره‌گیری اصلاح‌طلبان از فرآیند انتخابات بیش از ضرر آن باشد. تحت هر شرایطی استراتژی عمومی اصلاح‌طلبان ورود به عرصه انتخابات است.»

علت حضور اعلام کاندیداتوری تاج‌زاده

زاهد درباره علت حضور تاج‌زاده در انتخابات تصریح می‌کند: «اصلاح‌طلبان در صدد هستند همزمان دو فرآیند را پیش ببرند. از یک طرف سطح خواسته‌ها و مطالبات افکار عمومی را همچنان زنده نگاه دارند و به آن ارتفاع دهند.

ورود آقای تاج‌زاده به عرصه انتخابات به این معنا است که اصلاح‌طلبان سطح انتظارات خود را بیان می‌کنند و به حاکمیت این پیام را می‌دهند که ظرفیت آنها برای این‌که بتوانند حامل و نماینده خواسته‌ها و مطالبات مردم باشند، بسیار محدود شده است.»

او ادامه می‌دهد:«به این معنا که هر چه از فقدان اثرگذاری اصلاح‌طلبان در فرآیندهای سیاسی کم می‌شود، آنها را به یک نیروی بی‌اثر تبدیل می‌کند. اگر شاهد بی‌اثر شدن اصلاح‌طلبان باشیم از آنجا که اصول‌گرایان قادر نیستند گروه‌ها و طبقات اجتماعی متوسط و منتقد را نمایندگی کنند، سیاست در ایران با بن‌بست رو‌به‌رو می‌شود.»

این فعال سیاسی اصلاح‌طلب با اشاره به این‌که «اگر سیاست در ایران با بن‌بست روبه‌رو شود، اثر خارجی و داخلی دارد.» می‌گوید: «اثر داخلی آن این است که با بن‌بست سیاست نیروهای نظامی در ایران امکان بازیگری بیشتری پیدا می‌کنند که به این معنا است که جمهوری اسلامی به پایان ایده‌ها و آرمان‌های خود خواهد رسید. همچنین اگر دو نیروی اصلاح‌طلب و اصول‌گرا به طور کامل اثرگذاری سیاسی خود را از دست بدهند و این نیروهای برانداز خارج از کشور هستند که با بن‌بست سیاست راه‌های سخت‌تر از جمله براندازی، مبارزه مسلحانه و تحریم کامل همه ارکان داخلی و بین‌المللی کشور هزینه‌های بیشتری را بر مردم و کشور تحمیل می‌کنند.»

مسیر حل منازعه باید باز باشد

او با اشاره به استراتژی دوم اصلاح‌طلبان می‌گوید: «اصلاح‌طلبان تلاش می‌کنند همچنان مسیر حل منازعه را باز نگاه دارند. از زمان مشروطه به این سو، همواره مطالبات، ایده‌ها و آرمان‌هایی که در انقلاب مشروطه مطرح می‌شد، در نتیجه درگیری‌ها، نافرجامی و کم‌صبری نیروهای اجتماعی و سیاسی حاکمیت، بدون نتیجه و به نفع استبداد به پایان رسید.»

او می‌افزاید: «انقلاب مشروطه به استبداد صغیر، فتح تهران به کودتای رضاشاه، دوران پس از دهه 20 و شکوفایی سیاسی منجر به کودتای 28مرداد و استبداد بعد از آن و انقلاب اسلامی هم منجر به شرایط متصلب و نامناسبی که هنوز عرصه رقابت و چالش و درگیری و مبارزه میان نیروهای مدنی، سیاسی و ترقی‌خواه و نیروهای متصلب و مرتجع و گاهی تندرو در بخش‌هایی از حاکمیت است.»

زاهد البته دو چهره جهانگیری و محمد شریعتمداری را گزینه‌های مناسبی می‌داند و تاکید می‌کند: «اصلاح‌طلبان سعی می‌کنند از چهره‌هایی استفاده کنند که امکان گفت‌وگو، آشتی و تعامل میان حاکمیت و گروه‌های اجتماعی را فراهم کند. اسم این را می‌گذاریم شخصیت‌هایی که قدرت حل منازعه دارند.

شخصیت‌هایی مثل آقای محمد شریعتمداری که ارتباطات خوبی با ارکان حاکمیت دارد و با توجه به سابقه و نزدیکی‌اش در گذشته به نیروهای سنتی و محافظه‌کار که سال‌ها است در بیت مورد وثوق است.

از طرفی وزیر مورد اعتماد آقای خاتمی بوده است. در دوره‌های اخیر نیز معاون اجرایی و وزیر کار و رفاه اجتماعی بود.»
او ادامه می‌دهد: «آقای جهانگیری نیز که الان معاون اول رئیس جمهور است و ایشان هم روابط خیلی خوبی همیشه با بیت داشته و مورد احترام بوده است.

شخصیت‌های این‌گونه می‌توانند استراتژی دوم را پیش ببرند. اگر بتوانیم با کاندیداهایی مثل ظریف و تاج‌زاده در انتخابات حضور پیدا کنیم، شاید پلن «آ» محسوب می‌شود، اما پلن «ب» ما می‌تواند استفاده از شخصیت‌هایی مثل آقایان جهانگیری و شریعتمداری باشد که بتوانند تنش را کاهش دهند و امکان گفت‌وگو، تفاهم و پیشبرد امور مردم را دنبال کنند.»

زاهد درباره علت اهمیت حضور انتخاباتی این چهره‌ها گفت:«ما باید از فرصت استقرار دولت بایدن استفاده کنیم.

چهار سال ترامپ بود و راه آمریکا برای مذاکره بسته بود. اگر قرار باشد، در ایران نیز ۴ سال یک فرد نظامی یا تندرو روی کار باشد، راه ایران بسته می‌شود و از اقتصاد ایران دیگر چیزی باقی نخواهد ماند.»

او درباره احتمال ردصلاحیت محمد شریعتمداری و اسحاق جهانگیری گفت: «اگر واقعاً آقایان جهانگیری و شریعتمداری تایید صلاحیت نشوند که باید بگوییم چیزی به نام انتخابات وجود ندارد.

یک زمانی است از چهره‌هایی مثل من یا آقایان محمدرضا خاتمی یا محسن امین‌زاده حرف می‌زنیم که سابقه زندان داشتیم، مسئله قابل درک است. اما آقایان جهانگیری و شریعتمداری اگر تایید صلاحیت نشوند، عملاً چیزی از انتخابات باقی نمی‌ماند.»

مشاور وزیر کار تصریح می‌کند: «هم شرایط کرونایی که امکان تجمعات اجتماعی و انسانی را بسیار سخت کرده و هم ناراحتی، ناامیدی و نافرجامی افکار عمومی از این‌که به این باور رسیده‌اند که رفتن به پای صندوق‌های رای بی‌حاصل است، در مشارکت انتخاباتی آتی تاثیر دارد.»

زاهد بیان می‌کند: «برخی از مجادلاتی که این روزها در جامعه وجود داشت، جامعه را حساس کرده و اگر هم مذاکرات وین به نتیجه برسد، تاثیری قابل ملاحظه در تغییر نگرش مردم خواهد داشت.

به این معنا که راه سیاست همچنان باز خواهد بود و این مسئله می‌تواند به افزایش مشارکت کمک کند، اما آنچه امروز شاهد بوده‌ایم، ما شاهد مشارکت محدود و اندکی هستیم که چندان به نفع اصلاح‌طلبان نیست.»