راه اندازی بازار دارایی فکری فرابورس ایران

بازار دارایی فکری فرابورس ایران با معامله یک اختراع در حوزه قطعه سازی خودرو به ارزش دو میلیارد ریال به طور رسمی فعالیت خود را در بازار سرمایه ایران آغاز کرد.

در این معامله بلوکی، شرکت کارگزاری سهم آشنا ، فروشنده و شرکت کارگزاری بانک اقتصاد نوین خریدار بود.

بازار دارایی فکری گام عملی فرابورس در جهت دستیابی به اهداف اقتصاد مقاومتی محسوب می شود و می تواند با شفاف‌سازی ابعاد پیچیده حقوق مالکیت معنوی، شرایط خوبی را برای تکمیل ارتباط حلقه علم و صنعت فراهم کند و دانشگاهیان مخترعان و مبتکران بتوانند در ارتباطی نظام‌مند، ایده‌ها و ابتکارات خود را به مرحله تجاری‌سازی برسانند.

مخاطبان اصلی این بازار سرمایه‌های فکری شامل نخبگان، مخترعان و صاحبان ایده است.

بازار دارایی فکری ابزاری برای رشد خلاقیت و تولید دارایی‌های فکری است.

درهمین خصوص ،امیر هامونی مدیر عامل فرابورس ،در همایش راه اندازی بازار دارایی فکری( ایده) اظهار داشت : در این بازار علم و صنعت از هم مستقل نیست و در واقع علم نقش ثروت آفرینی دارد تا این تلاقی ابزاری برای اقتصاد دانش بنیان کشور باشد.

وی در باره ریسک های موجود در این بازار اظهار داشت: سه ریسک در این بازار وجود دارد : ریسک حقوقی ،ریسک فنی وریسک مالی . ریسک حقوقی با تقسیم کار صورت میان مسئولان ذی صلاح و استعلام های هر ایده ، پوشانده می شود.

ریسک فنی ،که در باره تحقیقات فنی اختراعات وجود داشت در پارک علمی و فناوری پردیس و امکان تجاری سازی اختراعات و تأییدات فنی برطرف شده است.

واما ریسک مالی ، به این معنی که هر نوع معامله ای ریسک مالی دارد که این ریسک به وسیله گزارش ها، مدارک و مستندات طرح کسب و کار شناسایی و تا حدی پوشانده شده است.

همچنین دراین مراسم، نایب رئیس مجلس شورای اسلامی گفت : بحث پیوند صنعت و دانش از دیرباز در کشور مطرح بوده است و مقام معظم رهبری نیز به اهمیت نقش این ارتباط و شکل گیری دفتر ارتباط علم و صنعت در دانشگاه ها تأکید داشته اند اما به دلایل فراوانی تا امروز شاهد این پیوند نبودیم.

مراحل اجرایی فرابورسی کردن ایده

این درحالی است که، رویه اجرایی بازار معاملات اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری در بازار فرابورس مراحلی دارد تا بتوان ایده خود را فرابورسی کرد:

۱ - دارنده اوراق دارایی فکری که قصد عرضه حقوق مادی ناشی از دارایی فکری خود را دارد ، با مراجعه به یکی از شرکت ‌های مشاور سرمایه‌‌‌گذاری، تأمین سرمایه دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار یا کارگزاران عضو فرابورس ایران و ارائه این مدارک ، درخواست خود مبنی بر عرضه تمام یا بخشی از حقوق مادی ناشی از مالکیت معنوی متعلق به خود را مطرح می‌کند:

*اوراق شناسایی مخترع طرح

*اوراق شناسایی مالک حقوق مادی ناشی از دارایی فکری (شخص حقیقی یا حقوقی)

* اوراق مربوط به ثبت دارایی فکری نزد مرجع ذیصلاح ثبت کننده.

۲ - شرکت مشاور سرمایه‌‌‌گذاری، تأمین سرمایه یا کارگزار عضو فرابورس ایران پس از دریافت مدارک، درخواست عرضه متقاضی را به همراه مدارک به فرابورس ایران ارائه می‌کند.

۳ - پس از وصول تقاضا در فرابورس ایران، لازم است مراحلی مانند احراز اصالت و هویت اختراع و مخترع از مرجع ثبت مربوطه؛ دریافت تایید فنی طرح از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری؛ ارائه گزارش لازم در خصوص بررسی قابلیت تجاری‌‌‌سازی ایده در قالب طرح کسب و کار یا همان Business Plan که توسط شرکت مشاور سرمایه‌‌‌گذاری یا تأمین سرمایه یا کارگزاران دارای مجوز عضو فرابورس ایــــران انـجـــــام و تکـمیل می شود و در نهـایت موافـقت اصـولی کمـیته عرضـه فـرابورس ایران، در خصوص تقاضای ارائه شده دریافت شود.

در حال حاضر نقل و انتقالات انواع اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری شامل انواع اوراق گواهی ثبت اختراع، طرح صنعتی و علائم تجاری از طریق بازار سوم فرابورس ایران را می‌‌‌توان در ۴ گروه دسته‌‌‌بندی کرد:

نـوع اول:

عرضه اوراق بهادار شرکت های سهامی خاص مبتنی بر دارایی فکری

نـوع دوم:

عرضه مستقیم و بی‌‌‌واسطه اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری

نـوع سـوم:

عرضه حق بهره‌‌‌برداری اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری برای مدت زمان معین

نـوع چهـارم:

عرضه حق بهره‌‌‌برداری اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری برای مقدار معین.

در این مرحله لازم است یکی از ۴ روش تأمین مالی شامل مشارکت در قالب یک شرکت سهامی خاص ، واگذاری کامل مالکیت مادی اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری و واگذاری حق بهره‌‌‌برداری از اوراق مذکور با مدت زمان معین یا شمار معین از سوی متقاضی انتخاب و درخواست عرضه به شرکت فرابورس ایران ارائه شود.

نوع اول:

عرضه اوراق بهادار شرکت های سهامی خاص مبتنی بر دارایی فکری

* ثبت یک شرکت جدید با شخصیت حقوقی «سهامی خاص» و مطابق با «اساسنامه نمونه فرابورس» نزد مرجع ثبت شرکت‌ها، توسط شرکت مشاور سرمایه‌‌‌گذاری یا تأمین سرمایه متقاضی یا کارگزاران عضو فرابورس ایران و ارائه کپی کامل از اسناد ثبتی شرکت به فرابورس ایران.

* انتقال مالکیت حق اختراع مورد عرضه به شرکت ثبت شده

و ارائه تعهدات لازم، از طریق تنظیم سند در دفترخانه اسناد رسمی.

* ارزش‌گذاری «سهام شرکت»، در صورت تمایل عرضه‌‌‌کننده، تنها می‌‌‌تواند در شرکت‌‌‌های مشاور سرمایه‌‌‌گذاری یا تأمین سرمایه دارای مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار یا کارگزاران دارای مجوز عضو فرابورس ایران صورت پذیرد.

* ارائه آگهی روزنامه رسمی در خصوص اعضای هیئت‌‌‌مدیره شرکت.

* ارائه سند انتقال مالکیت دارایی فکری تنظیم شده در دفترخانه اسناد رســـمی شامل شرح نقل و انتقال و تعهدات مربوطه.

* ارائـه کــلـیــه مــدارک مـورد نیـاز بـرای عرضـــه ســـهام شرکـــت سهامی خاص مبتنی بر دارایی فکری از طریق کــارگـزاران عضـو فرابورس ایران و عرضـه سهام شرکت پس از موافقت کمیته عرضه از طریـق بـازار سوم فرابـورس ایـران.

* اعلام معاملـه انجام ‌‌‌‌‌‌شده به مراجع مربـوطــه در فرابورس.

نوع دوم:

عرضه مستقیم و بی‌‌‌واسطه اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری.

در این مرحله لازم است درخواست واگذاری و انتقال قطعی و همیشگی همه حقوق ناشی از ثبت دارایی فکری بر اساس «دستورالعمل سپرده‌گذاری و معامله اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری در فرابورس ایران» و مبتنی بر «دستورالعمل اجرایی معاملات مبتنی بر مذاکره اوراق بهادار در فرابورس ایران» به فرابورس ایران ارائه شده و انجام انتقال قطعی و همیشگی دارایی فکری نیز از طریق بیع یا صلح حق مالی و بر اساس تشریفات لازم جهت انتقال قطعی و همیشگی حقوق مذکور به خریدار یا خریداران جدید صورت پذیرد.

نوع سوم:

عرضه حق بهره‌‌‌برداری اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری برای مدت زمان معین

در این مرحله ، درخواست واگذاری حق بهره‌‌‌برداری از حقوق دارایی فکری در مدت زمان معین بر اساس «دستورالعمل سپرده‌گذاری و معامله اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری در فرابورس ایران» و مبتنی بر «دستورالعمل اجرایی معاملات مبتنی بر مذاکره اوراق بهادار در فرابورس ایران» به فرابورس ایران ارائه می شود و انجام معامله نیز در قالب قرارداد معاوضه یا صلح و بر اساس تشریفات لازم جهت واگذاری حق بهره‌‌‌برداری از حقوق مذکور به خریدار یا خریداران جدید صورت پذیرد.

نوع چهارم:

عرضه حق بهره‌‌‌برداری اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری برای مقدار معین

در این مرحله لازم است درخواست واگذاری حق بهره‌‌‌برداری از حقوق دارایی فکری با شمار معین بر اساس «دستورالعمل سپرده‌گذاری و معامله اوراق بهادار مبتنی بر دارایی فکری در فرابورس ایران» و مبتنی بر «دستورالعمل اجرایی معاملات مبتنی بر مذاکره اوراق بهادار در فرابورس ایران» به فرابورس ایران ارائه شود و انجام معامله نیز در قالب قرارداد معاوضه یا صلح و بر اساس تشریفات لازم جهت واگذاری حق بهره‌‌‌برداری از حقوق مذکور به خریدار یا خریداران جدید صورت گیرد.