خودروهای ایرانی که هیچ‌گاه تولید نشدند!

دویچه‌وله: پیکان جدید، خودرو الکتریکی سایپا، زوبین، خودرو شاسی بلند سایپا، پیکا و سمند دیزلی تعدادی از خودروهایی هستند که قرار بود در ایران تولید شوند اما هیچگاه به تولید نرسیدند.

شرکت ایران خودرو بارها خودروهای مختلفی را طراحی کرده است که به مرحله تولید نرسیده‌اند.

پیش از انقلاب برادران خیامی قصد داشتند تا یک خودرو ایرانی طراحی کنند. آنها همچنین برنامه تولید خودروهای جدید پژو را در ایران داشتند. اما با وقوع انقلاب همه چیز تغییر کرد و ایران خودرو به خوابی عمیق فرو رفت.

پس از سال ۱۳۷۹ و طراحی خودرو سمند روی پلت فرم پژو ۴۰۵ ایران خودرو طرح تولید خودرو کوچکی را با نام پیکا در دستور کار قرار داد.

ایران خودرویی ها قصد داشتند این محصول را در بازه قیمتی چهار تا پنج میلیون تومان در اوایل دهه ۸۰ شمسی وارد بازار کنند. تیراژی که برای این خودرو در نظر گرفته شده بود بالای ۲۰۰ هزار دستگاه بود.

قرار بود این خودرو، خودروی اقشار کم درآمد ایرانی و پلتفرم آن مدلی از فیات باشد اما فیات از دادن این پلتفرم سر باز زد. بعدها ایران خودرویی‌ها تصمیم گرفتند از پلتفرم پژو ۱۰۶ استفاده کنند که پژو هم این پلتفرم را نداد و خودروی پیکا تولید نشد .

پس از آن ایران خودرو مدل کوپه سمند را طراحی کرد. این خودرو روی همان پلت فرم پژو ۴۰۵ بود اما قرار بود یک موتور توربو با قدرتی نزدیک ۱۵۰ اسب بخار روی آن قرار گیرد.

سمند پردیس خودرو دیگری بود که روی پلت فرم سمند طراحی شده بود. این خودرو لوکس تر از سمند بود اما هیچگاه تولید نشد.

پیکان جدید قرار بود پس از توقف تولید پیکان جایگزین آن شود. این خودرو روی پلت فرم پژو ۲۰۶ طراحی شده بود اما در نهایت این خودرو تبدیل به پژو ۲۰۶ صندوقدار شد.

یکبار دیگر ایران خودرو روی همان پلت فرم پیکان سعی کرد خودرو ارزانی را طراحی کند اما ذات این خودرو برای نیم قرن پیش بود به همین دلیل این پروژه هیچگاه به سرانجام نرسید و تنها چند نمونه از این خودرو ساخته شد.

موتورهای تولید نشده

ایران خودرو دو موتور هم طراحی کرد که هیچگاه تولید نشدند.

یکی موتوری با نام EF4 بود که برای یک خودرو کوچک در ایران خودرو طراحی شده بود. این موتور ۱/۴ لیتر حجم داشت و می توانست ۹۰ اسب بخار قدرت تولید کند. خودرو کوچک ایران خودرو هیچگاه تولید نشد. بنابراین این موتور هم که با کمک مشاوران آلمانی طراحی شده بود به تولید انبوه نرسید.

ایران خودرو یک موتور دیزلی هم ساخته بود که قرار بود در خودرو سمند و سورن دیزلی از آن استفاده شود. این موتور هم به دلیل مخالفت‌های محیط زیستی هیچگاه تولید نشد.

این موتور EFD نام داشت. موتور۱۲۰اسب بخاری EFD از موتور توربو بنزینی سمند ضعیفتر بود، اما گشتاور خروجی ۲۵۶ نیوتن‌متری آن از موتور EF7TC (موتور توربو سمند ) یک سر و گردن بالاتر بود. مصرف سوخت این موتور پنج لیتر بود و توسط مشاوران آلمانی در مرکز تحقیقات موتور ایران خودرو طراحی شده بود.

محصولات سایپا که تولید نشدند

شرکت سایپا نسبت به ایران خودرو، ماشین‌های کمتری داشته است که تولید نشده‌اند. این شرکت نسبت به شرکت ایران خودرو هزینه طراحی کمتری خرج می‌کند و مرکز طراحی کوچکتری دارد.

جذابترین خودرویی که رسانه‌های ایران خبر طراحی آن را داده‌اند محصولی با نام هیراکانی است که یک خودرو شاسی بلند بوده است. این خودرو قرار بود در سایپا تولید شود اما این شرکت هیچگاه پلتفرم مناسبی برای توسعه این اتومبیل نیافت. این خودرو در حد طراحی یک بدنه باقی ماند.

سایپا همچنین خودرویی با نام ساینا برقی را توسعه داد که هیچگاه تولید نشد.

ساینا برقی دارای یک موتور ۷۰ کیلوواتی (۹۴ اسب بخاری) بود. نمونه بنزینی این خودرو به پیشرانه ۱/۵ لیتری ۸۷ اسب بخاری مجهز است. شرکت صبا باتری به عنوان سازنده باتری این محصول برقی ایرانی معرفی شده بود.

باتری ساینا می‌تواند با یک بار شارژ ۲۰۰ کیلومتر را طی کند.

بر اساس ادعای سایپا ۸۰ درصد شارژ ساینا با شارژ سریع حدود ۴۰ دقیقه و شارژ کامل با برق خانگی ۳ ساعت و ۴۰ دقیقه زمان می‌برد.

این خودرو مجهز به گیربکس دو سرعته بود که تنها یک دنده برای حرکت به سمت جلو و یک دنده برای حرکت به سمت عقب داشت. گفته شده در توسعه این محصول دانشگاه خواجه نصیر و همچنین یک شرکت بلژیکی مشارکت داشته‌اند. این خودرو به دلایل نامعلومی هیچگاه تولید نشد.

محصولات خارجی که در ایران تولید نشدند

شرکت‌های خارجی بسیاری برنامه داشتند که محصولاتی را در ایران تولید کنند. به عنوان مثال مرسدس بنز در اواسط دهه ۸۰ شمسی قصد تولید سواری کلاس سی را در ایران داشت اما با تیره شدن روابط ایران و آلمان در زمان محمود احمدی نژاد این تولید رخ نداد.

رنو قصد تولید محصولات ارزان قیمت خود را بصورت مستقیم در ایران داشت اما با خروج آمریکا از برجام، رنو هم ایران را ترک کرد.

نیسان طیف گسترده‌ای از محصولات خود را برای تولید در ایران در نظر گرفته بود از جمله خودرو ارزان قیمت داتسون، ولی به دلیل تحریم‌های گسترده، تولید این محصولات هم در ایران انجام نشد.

سیتروئن و پژو پس از برجام قصد تولید محصولات جدید خود از جمله پژو ۲۰۸ را در ایران داشتند؛ اتفاقی که به دلیل خروج آمریکا از برجام رخ نداد.

فولکس واگن پس از برجام برنامه گسترده‌ا‌ی برای تولید محصولات خود در ایران را داشت. با خروج آمریکا از برجام این شرکت هم برنامه خود را در ایران نیمه کاره گذاشت و ایران را ترک کرد.