فاجعه محیط‌زیستی در کمین تهرانی‌ها

پایگاه خبری انتخاب در گزارشی ضمن اشاره به احتمال آلودگی آب شرب تهران، نسبت به پیامدهای خطرناک این فاجعه محیط زیستی هشدار داد.

در بخشی از این گزارش آمده:

* جدیدترین دستپخت شهردار تهران برای این کلانشهر، تصمیمی است که به شدت بر سلامت منابع آب زیرزمینی پایتخت تاثیر خواهد داشت. شهردار انقلابی شهر تهران در اقدامی عجیب بر خلاف منویات صریح مقام معظم رهبری که اراضی یاس را با هدف توسعه فضای سبز به شهر تهران هبه کرده است، قصد دارد سایت زباله‌ای در کارخانه آسفالت متروکه در مجاورت اراضی معروف به 54 هکتاری سوهانک راه‌اندازی کند.

* گویا به پیشنهاد شهردار منطقه یک، قرار است سایت بارگیری میانی پسماند خانگی اوشان به اراضی سوهانک منتقل شود. در حالی چنین تصمیمی از سوی شهرداری گرفته شده است که این اراضی یکی از سرمنشاءهای اصلی آبخوان تهران است و 10 درصد آب موجود در آبخوان تهران از این سرشاخه تغذیه می‌شود. کارشناسان بر این باورند که در صورت ایجاد سایت زباله در این منطقه، بدون شک شیرابه‌های این سایت به داخل زمین نفوذ کرده و آبخوان تهران را آلوده می‌کند.

* موضوع وقتی حساس‌تر می‌شود که بدانیم دست کم 30 درصد آب شرب تهران در سال‌های نرمال و نه سال خشکی مانند امسال از منابع آب زیرزمینی تامین می‌شود. آب زیرزمینی بدون هیچ تصفیه خاصی از زیر زمین برداشت شده و پس از طی فرایند کلرزنی، وارد مدار مصرف می‌شود. پس در صورت اجرایی شدن تصمیم شهردار تهران، احتمالا از این پس شهروندان پایتخت، آب با طعم زباله خواهند نوشید.

 اگرچه در درخواست اولیه برای انتقال این سایت زباله، بر لزوم کسب مجوز از منابع‌طبیعی تاکید شده است اما رضا بیانی مدیر کل منابع طبیعی استان تهران تاکید می‌کند:

* ما چنین مجوزی برای انتقال سایت زباله صادر نکرده‌ایم. این سایت داخل محدوده شهر است و داخل محدوده بودن یعنی یا وزارت راه و شهرسازی و یا شهرداری باید برای این اقدام مجوز صادر کند.

* بحثی که وجود دارد، این است که اینجا حوضه آبخیز سوهانک است. میزان خط برف و بارندگی در این منطقه بالاست. هر سایت زباله‌ای اگر برای این منطقه مطرح شود، شیرابه‌های آن وارد آبرفت تهران شده و در نهایت به دشت منتقل می‌شود. در نتیجه چاه‌های این قسمت به خصوص جنوب البرز، آلوده می‌شود.

* دستوری که مقام معظم رهبری داده است، این است که هیچ ساخت و سازی در جنوب البرز نداشته باشیم. من فکر می‌کنم این تصمیم بر خلاف آن دستور باشد. دستورالعمل به این صورت است که در جنوب البرز باید در رابطه با تقویت پوشش گیاهی تلاش بکنیم نه اینکه از این دست سایت‌ها ایجاد کنیم.

* چنین اقدامی باعث می‌شود که هم پوشش گیاهی از بین برود و هم اینکه آلودگی آب‌های سطحی و زیرزمینی منطقه بر اساس شرایط هیدرولوژیکی حادث شود.

* به گفته بیانی حفظ آبخوان از وظایف سازمان حفاظت محیط زیست است اما منابع طبیعی از منظر حفاظت از جنگل‌های منطقه می‌تواند به مسئله ایجاد سایت زباله ورود کند زیرا این قطعه در محدوده پارک جنگلی سوهانک است و هنوز احاله مدیریت پارک جنگلی سوهانک انجام نشده است. ما با این قضیه کاملا مخالف هستیم و جلوی آن را خواهیم گرفت.

اویس ترابی رئیس اندیشکده زیست‌پذیری شهری درباره تبعات تغییر مکان سایت دفن زباله بیان می‌کند:

* این منطقه هدیه رهبری به شهر تهران است و هر اقدامی، بر خلاف منویات رهبری و تخلف است.

* او درباره تاریخچه اراضی سوهانک می‌گوید: آن اراضی متعلق به ارتش و وزارت اطلاعات بود. رهبری دخالت کرد تا این اراضی در اختیار شهر تهران باشد و در واقع آن را به شهر هبه کرد. ما در آن مقطع توصیه کردیم که در این اراضی عرصه حیات وحش برای تهران ایجاد کنیم اما درست است که آقای مختاری گوش نکرد و آنجا را هم مثل لویزان تبدیل به پارک کرد، حالا هم با تانکر به درختان آب می‌دهد اما اراضی در اختیار شهر تهران قرار گرفته است و جزء عرصه شهر تهران است.

* اراضی سوهانک سرمنشا یکی از حوضه‌های آبریز تغذیه کننده آبخوان تهران است. بخشی از آبراهه‌های سرشاخه‌های سوهانک چه در قالب جریان ذوب برف و چه در قالب دبی رودخانه‌های منطقه، وارد مخروط افکنه شمیرانات که ذون تغذیه کننده است، می‌شود. در حال حاضر به تدریج آب از تمام رود دره‌های دامنه جنوبی البرز شامل دارآباد، دربند، درکه، فرحزاد و غیره وارد آبخوان دشت تهران می‌شود.

* تصمیم شهرداری برای انتقال پسماند اوشان به سوهانک، یک تصمیم با ریسک بالاست. موضوع وقتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم دست کم 30 درصد آب تهران از منابع آب زیرزمینی تامین می‌شود که این درصد در سال‌های خشکی مثل امسال، با حفر چاه‌های اضطراری برای مقابله با قطع آب، افزایش هم می‌یابد. آب زیرزمینی بدون هیچ عملیات تصفیه‌ای فقط با کلرزنی وارد مدار مصرف می‌شود.

* ضمن آنکه بنا به نظر کارشناسان در هر میلی گرم شیرابه زباله‌ها بیش از ۱۰۰ میلیون باکتری مضر موجود است که عامل انتقال بیش از ۱۱۸ نوع بیماری حاد است که سلامت انسان و محیط زیست را به شدت تهدید می‌کند. میکروب شیرابه‌ها 40 هزار برابر زباله‌های معمولی است و یک لیتر شیرابه هزار لیتر آب را مسموم می‌کند. حال آبی را تصور کنید که از چاه‌های آلوده به شیرابه‌های زباله استخراج شده و به جز نیترات ناشی از فاضلاب، انواع آلاینده‌های شیرابه زباله شامل فلزات سنگین، میکروب و غیره را هم به همراه خود دارد. واقعا در چنین شرایطی چه بر سر ساکنان تهران خواهد آمد؟