هر معامله‌ای کنیم، برجام «بُرد _ بُرد» نخواهد شد

جواد مرشدی در خبرآنلاین نوشت: روس ها خیلی اهل تعامل گرم نیستند ولی این روزها آنها هم مجبور هستند با ما همکاری کنند .دنیا دنیای بده بستان و معامله است ،هرکشوری سعی می کند در تعاملات به نفع خودش بهره بگیرد.ایران هم باید از این ظرفیت هایی که در منطقه ایجاد شده بهره گیری کند و به نظر می آید مسیری که ایران می رود مسیر خوبی است .

چند ماهی است ،از مذاکرات وین خبری نیست و هر از گاهی اظهار نظر و نقل قولی، چُرت برجام را آشفته می کند.دولت رئیسی هم گویی مذاکرات را به وادی فراموشی سپرده و مدعی اداره بی برجام کشور است،البته دولت سیزدهم دست روی دست نگذاشته و با «نگاه به شرق»، توجه ویژه ای به همیاری روسیه دارد.

در این میان ، به گفته یک نماینده مجلس ،«به جرأت می توان گفت مجلس شورای اسلامی کمترین اطلاعات را از روند مذاکرات دارد و در جریان نیست که چه اقداماتی در روند مذاکرات صورت گرفته است؟ که این قابل قبول نیست. ما این گلایه را از تیم مذاکره کننده داشته و انتظار داریم که مجلس را در جریان روند مذاکرات قرار دهند .»

 در گفت و گو با لطف الله سیاهکلی عضو کمیسیون صنایع مجلس یازدهم به بررسی علت های این گلایه و مسائل پیش روی احیای برجام پرداخته‌ایم :

یکی از نمایندگان مجلس اعتراض شدیدی به دولت بابت بی اطلاع گذاشتن مجلس از روند و نتایج مذاکرات برجامی مطرح کرده ، شما با این اعتراض و اعتراضات پیشین مشابه آن ، هم نظر هستید ؟

دولتی ها می گویند توافقات را به مجلس می آورند ، در مورد محتوای گفت و گو های کنونی هم مجلس از آنها دعوت می کند و به کمیسیون ها می آیند و توضیحات را می دهند . دولت باید مجلس را در جریان قرارداد ها و مقاوله نامه های بین المللی بگذارد تا با تایید مجلس، نهایی شوند .اما در مورد گفت و گو ها، الزام قانونی وجود ندارد، دولت می تواند به مجلس اطلاعات بدهد یا ندهد ولی اگر مجلس رادر جریان بگذارد ، به نفع دولت است چرا که نمایندگان ، زمان تصمیم گیری می توانند کمک کنند تا دولت بهتر تصمیم بگیرد. بنابراین ، اطلاع ندادن دولت به مجلس ، مشکل قانونی ندارد ولی بهتر است که تعامل برقرار و اطلاعات لازم به مجلس داده شود.

چرا برجام گره خورده است؟

ما از جزئیات اطلاع دقیقی نداریم اما برجام ،معامله ای در سطح بسیار بالاست ،یک قرارداد بین دو همسایه و دو برادر نیست ،یک قراردادی میان یک کشور در حال توسعه با چند ابر قدرت بزرگ جهانی است.طبیعی است که آنها می خواهند کمترین امتیاز را به ما بدهند، ما هم دنبال امتیازهای زیاد نیستیم ولی می خواهیم مشکلاتی را از سر راهمان برداریم که در اثر تحریم ایجاد شده است. بنابراین ما روی مواضع خودمان پافشاری می کنیم و آنها هم می خواهند با حداقل امتیاز ما را راضی کنند.ما یکبار راه برجام را رفته ایم و آنطور که آنها می خواستند آن را انجام دادیم، برجامی که امضاء شد مورد نظر خیلی از افراد در جامعه نبود چرا که آنطور که آنها می خواستند امضاء شد ولی باز آن را نپذیرفتند . آنها به همان اندک هایی که در زمان امضاء راضی شده بودند هم اکتفا نکردند و امتیازات را به ایران ندادند و رئیس جمهور آمریکا از آن خارج شد. آنها الان دست پیش گرفته اند که عقب نیفتند و می گویند ایران به برجام برگردد ، ایران که در برجام هست و آنها باید به برجام برگردند. متاسفانه آنها با امپراتوری رسانه ای خود حرف ها را وارونه جلوه داده ، افکار عمومی دنیا را به نفع خودشان رقم می زنند.

با این اوصاف ، آینده برجام را چگونه می بینید؟

هر معامله ای کنیم ، برجام «بُرد _ بُرد» نخواهد شد، ما خارج از برجام پیشرفت های خود را داریم و کارهایمان را انجام می دهیم . اگر برجام نهایی شود ، مزایای بهتری برای کشور ما ایجاد می شود . من موافق بازگشت ایران و آمریکا به برجام هستم . ما در طول این چهل واندی سال که جمهوری اسلامی به وجود آمده متعرض هیچ کشوری نبوده ایم و الان هم نخواهیم بود،ما به دنبال تهاجم نیستیم ولی حرف ها،گفتمان و روش های جدید و جدی داریم ،قانون حقوق بشرمان را اصلاح می کنیم ، اینها حرف هایی است که آمریکا آن را نمی فهمد ،نه اینکه نفهمد نمی خواهد بفهمد. من در مجموع بازگشت به برجام را خوب می بینم.

اخیرا نگاه به شرق تقویت شده ،رابرت مالی هم خطاب به ایران تاکید کرده، شما یا با ما هستید یا با شرق .نقش روسیه را در احیای برجام و برداشته شدن تحریم ها چگونه می بینید؟

روسیه الان با غرب درگیر شده ، چین هم در شروع گفت و گو های تند با غرب قرار دارد ، ایران هم الان قدرتی در منطقه شده است . بنظر من پیوند اینها با یکدیگر در برابر زیاده خواهی های غرب هم افزایی خواهد داشت . وقتی آنها حاضر نیستند حداقل ها را به ما بدهند ما هم باید یارگیری کنیم و دست روی دست نگذاریم ، باید از ظرفیت های موجود استفاده کنیم .فرصت خوبی فراهم شده تا ایران از ظرفیت روسیه بهره گیری کند . روس ها خیلی اهل تعامل گرم نیستند ولی این روزها آنها هم مجبور هستند با ما همکاری کنند . دنیا دنیای بده بستان و معامله است ،هرکشوری سعی می کند در تعاملات به نفع خودش بهره بگیرد.ایران هم باید از این ظرفیت هایی که در منطقه ایجاد شده بهره گیری کند و به نظر می آید مسیری که ایران می رود مسیر خوبی است .

دولت و اصولگرایان می گویند ما اقتصاد بدون برجام می خواهیم ، رئیسی هم وعده هایی به مردم داده که در صورت عدم احیای برجام شاید محقق کردن آنها بسیار دشوار و شاید نشدنی باشد .ارتباط میان برجام و رفع چالش های اقتصاد ایران واقعی است یا خیر ؟

برجام کمک هایی به ما می کند اما این نیست که مشکلات ما را حل کند،کمک های اندکی می کند ،ارتباط بین المللی و امور بانکی را برقرار می کند اما مگر با برقرار کردن ارتباطات بین المللی بانکی مسئله اقتصاد ما حل می شود .مگر کشورهایی نظیر ترکیه که در اطراف ما هستتد مشکل محدودیت دارند ،محدودیت ندارند ولی چرا تورم در این کشورها به عدد بالایی رسیده است ؟ ارتباطات بین المللی برای گره گشایی های اقتصادی تاثیر دارد اما اقتصاد قاعده خودش را دارد .ما باید مسئله مان را در درون کشور حل کنیم، معتقدم ما در حوزه اقتصاد آنچنان دارای یک استراتژی و نقشه راه مشخص و دقیقی نیستیم ،یعنی نسخه اقتصادی کشور را ننوشته ایم . وقتی این نسخه را ننوشته ایم اگر توافق کنیم و برجام باز شود فقط فروش نفت مان افزایش پیدا می کند و دوباره به جای اول بر میگردیم که با فروش نفت و آمدن پول همین اندک تولیداتمان هم تعطیل می شود . چرا که وقتی درآمد ارزی بالا برود باید ارز را چه کرد ،باید واردات کنیم،بنابراین خسارت های سنگینی به ما وارد می کند.ما باید نسخه اقتصادی کشور را بنویسیم و از ظرفیتی که برجام ایجاد می کند به اصلاحات اقتصادی مان سرعت دهیم وگرنه برجام مشکل اقتصاد ما را حل نخواهد کرد وچون زیر ساخت آماده نیست گره هم خواهد زد .شرط اینکه برجام برای ما موثر باشد این است که ما مسئله اقتصادی مان را در درون کشور حل کرده باشیم .

پس به باور شما ، رئیسی با همین دست فرمان پیش برود...

آقای رئیسی باید در حوزه اقتصاد برنامه هایشان را بیاورند ،ما هنوز راه حل دقیقی نداریم واین آزاد سازی قیمت ها یکی از راه های اصلاحات اقتصاد است ولی در کنارآن باید توجه به معیشت و اشتغال مردم در نظر گرفته شود چون برای ما رضایت مردم مهمترین موضوع است و نباید مردم شرایط سخت تر از این که هست داشته باشند، بلکه باید سال به سال به سمت رفاه و آسایش نزدیک شوند.