آیا «طرح صیانت» بی‌خبر در حال اجرا است؟

زومیت: وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات می‌گوید: «چیزی به اسم «طرح صیانت» تصویب نشده که بخواهد اجرایی شود» اما تجربه‌ی کاربران ایرانی چیز دیگری می‌گوید.

عیسی‌زارع‌پور در آخرین اظهارنظرش درباره‌ی طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی که در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا انجام شد، اجرا شدن این طرح را انکار کرده و گفته‌ است: «یک عده بالأخره جوسازی می‌کنند، بازی می‌کنند، نان می‌خورند وگرنه چیزی تصویب نشده که بخواهد اجرایی شود.»

او تأکید کرده چیزی به اسم اینترنت ملی نداریم. با وجود این صحبت‌ها استفاده از شبکه‌ی جهانی اینترنت روز به روز برای کاربران ایرانی سخت‌تر می‌شود. آن‌ها فقط در یک ماه گذشته دو بار قطعی کامل به دلایل مختلف و همچنین محدودیت اجباری برخی سرویس‌های جست‌وجو را تجربه کرده‌اند. اختلال‌های جزیی هم بخشی از تجربه‌ی روزمره‌ی کاربران در فضای مجازی در ایران است و کاهش سرعت تا جایی ادامه پیدا می‌کند که عملاً نمی‌توانند از اینترنت استفاده‌ای کنند. آن‌ها مدت‌ها است که سایه‌ی اجرای طرح موسوم به صیانت از کاربران در فضای مجازی را هم روی سرشان حس می‌کنند. طرحی که هنوز تصویب نشده اما به نظر می‌رسد بی‌خبر دارد اجرا می‌شود.

به‌تازگی یکی از نمایندگان مجلس هم گفته مسئله‌ی اینترنت فراتر از دولت است، ولی این دولت نیز برای کندی و ایجاد اختلال در اینترنت همکاری می‌کند. به گفته‌ی او «به‌هرحال آن‌هایی که طرح صیانت را نوشته بودند خیلی خوششان نمی‌آید که مردم در فضای مجازی با هم هماهنگی داشته باشند و با یکدیگر درباره موضوعات اجتماعی و سیاسی صحبت کنند.» غلامرضا نوری رئیس فراکسیون مستقلین ولایی در ادامه کیفیت ضعیف اینترنت کشور را عمدی دانسته: «آن‌هایی که طراح این داستان بودند ساکت ننشسته‌اند و حتماً دارند کار می‌کنند و یک بخش از همان تفکرات و افراد در عمل اینترنت را دستکاری کردند.»

طرح صیانت از کاربران در فضای مجازی که کلیات آن اسفند سال گذشته در رای‌گیری سریعی به تصویب رسیده بود، کنار گذاشته شده است. وزیر ارتباطات همان زمان این طرح را دارای مشکلات اساسی دانسته و از نمایندگان مجلس درخواست کرده بود در بررسی این طرح، دغدغه‌های مردم و کسب‌و‌کارها را در نظر بگیرند. اما همچنان دغدغه‌ی کنترل فضای مجازی در ایران در ذهن مسئولان پررنگ‌تر از دغدغه‌های مردم است و آن‌ها بارها تأکید کرده‌اند که این فضا نباید ول و رها باشد. رئیس قوه‌ی قضاییه مرداد امسال رها کردن این فضا را به ضرر مردم دانست و گفت باید برای ایجاد شبکه‌ی ملی اطلاعات هزینه‌‌ی بیشتری صرف شود. همچنین یکی از نمایندگان مجلس در انتقاد به تعلیق کمیسیون مشترکی که برای بررسی طرح صیانت تشکیل شده بود و پس از مخالفت‌ها با این طرح به حالت تعلیق درآمد گفته بر کسی پوشیده نیست که امروز فضای مجازی محل قتل عام فرهنگ، اقتصاد و امنیت جامعه شده و تأکید کرده ساماندهی آن مطالبه‌ی همه از جمله رهبری است.

این اظهارنظرها در حالی صورت می‌گیرد که کندی و محدودیت‌های دیگر اینترنت، کاربران ایرانی را به این نتیجه رسانده که طرح صیانت به صورت چراغ خاموش در حال اجرا است. آن‌ها می‌گویند اگرچه این طرح به صورت رسمی تصویب نشده اما وضعیتی که در اینترنت تجربه می‌کنند تمام نشانه‌های اجرای گام به گام این طرح را دارد. آن‌ها همیشه تجربه‌ی فیلتر شدن سایت‌ها و شبکه‌های‌ اجتماعی و دردسرهای استفاده از فیلترشکن‌ها را داشتند اما در چند ماه گذشته دیگر کیفیت و سرعت اینترنت حتی قابل مقایسه با چند ماه یا یک سال قبل هم نیست و امروز با مشکلاتی مواجهند که تا سال گذشته خبری از آن‌ها نبود.

شاید بر خلاف آنچه که وزیر ارتباطات می‌گوید، طرح صیانتی که وجود ندارد در حال اجرا و چیزی که درواقع در ایران نداریم، اینترنت است.