اجرای «چراغ خاموش» سند ۲۰۳۰ در دولت رئیسی؟

هنوز تجمعات مخالفان سند ۲۰۳۰ از تهران و قم تا مشهد را در زمان دولت قبل به خاطر داریم. اما شاید مهم‌ترین مسئله‌ای که شنبه شب در برنامه شیوه توسط معصومه ابتکار مطرح شد، پرده برداشتن از اجرای سند ۲۰۳۰ در دولت سیزدهم بود.

در این بخش از مناظره انسیه خزعلی که تاکید داشت به عنوان شخصیت حقیقی در برنامه حضور پیدا کرده است نه معاون امور زنان و خانواده دولت رییسی، بیان کرد که «ما توانستیم آیورا را برای آموزش زنان حاشیه اقیانوس هند برعهده بگیریم»، ابتکار هم در واکنش به او گفت که «در چارچوب سند ۲۰۳۰!» خزعلی هم در پاسخ عنوان کرد که «در چارچوب سند ۲۰۳۰ هم باشد با حق تحفظ مواردی که مدنظر خودمان است را اجرا می‌کنیم.» این صحبت او واکنش ابتکار را به همراه داشت مبنی بر اینکه «آنچه برای‌تان مصلحت است برای ما نبود!».

۱۲ ساعت پس از اتمام این برنامه اما معاون امور زنان و خانواده دولت سیزدهم به نوعی سخنان خود را تکذیب کرد. خزعلی در صفحه توییتری خود نوشت که: «جمهوری اسلامی ایران همچنان بر موضع خود در مخالفت با اجرای بند آموزش سند ۲۰۳۰ در کشور پابرجاست و مدیریت کارگروه توانمندسازی اقتصادی آیورا که ایران به مدت دو سال عهده دار آن است، ارتباطی با ۲۰۳۰ ندارد. آیورا (اتحادیه کشورهای حاشیه اقیانوس هند) نهادی با هدف توسعه همکاری‌های تجاری-اقتصادی است و با ریاست جمهوری اسلامی ایران بر کارگروه بانوان آیورا، زنان متخصص ایرانی، زنان کشورهای عضو آیورا را توانمند می‌سازند. در تعاملات بین‌المللی بر اصول خود پافشاری می‌کنیم حتی اگر مرتبط با داخل کشور نباشد.»

هرچند انسیه خزعلی حرف خود را تکذیب کرد و مدعی شد که آیورا ارتباطی با سند ۲۰۳۰ ندارد، اما شواهد و مستندات چیز دیگری را می‌گویند. بر اساس آنچه در وب سایت رسمی آیورا آمده، عنوان شده است که کارگروه توانمندسازی اقتصادی زنان که ذیل آیورا بوده و جمهوری اسلامی ایران اخیرا به عنوان ریاست کارگروه آن درآمده، محورهای متعددی برای فعالیت دارد که ذیل بیانیه شانزدهمین نشست وزرایی در سال ۲۰۱۶؛ در بالی صادر شد که براساس آن «کشورهای حاضر در این کارگروه متعهد به تساوی جنسیتی و توانمندسازی زنان براساس کنفرانس آدیسابابا و سند ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار هستند.»

این کارگروه همچنین قبل از شروع و در جریان شکل‌گیری، در اهداف خود تصریح کرده که متعهد به تحقق اهداف سند ۲۰۳۰ ذیل اهداف توسعه پایدار است.

در گزارشی که از شانزدهمین جلسه هیات وزیران اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای حاشیه اقیانوس هند در بالی، اندونزی به تاریخ پنجشنبه ۲۷ اکتبر ۲۰۱۶ در این وب سایت قرار گرفته، اعلامیه برابری جنسیتی و توانمندسازی اقتصادی زنان منتشر شده است که بر مبنای آن وزرای خارجه کشورهای عضو اتحادیه همکاری‌های منطقه‌ای حاشیه اقیانوس هند (IORA)، استرالیا، بنگلادش، کومور، هند، اندونزی، ایران، کنیا، ماداگاسکار، مالزی، موریس، موزامبیک، عمان، سیشل، سنگاپور، سومالی، جنوب آفریقا، سریلانکا، تانزانیا، تایلند، امارات متحده عربی و یمن، به مناسبت شانزدهمین نشست شورای وزیران (COMM)، پذیرفته‌اند که «تعهدات موجود کشورهای عضو IORA برای پیشبرد برابری جنسیتی را یاد آوری می‌کنیم، از جمله به رسمیت شناختن اینکه توانمندسازی زنان و دختران موضوعی فرابخشی در تمام امور آیورا است (نشست شورای وزیران COMM۲۰۱۳) و همچنین اعلامیه اقتصادی آیورا در سال ۲۰۱۴ که بیان می‌کرد که "شکوفایی منطقه تنها با سرمایه‌گذاری در توانمندسازی زنان به طور کامل محقق خواهد شد" و بیانیه پادانگ در سال ۲۰۱۵، که "تعهد به اهمیت توانمندسازی اقتصادی زنان به عنوان یک محرک مؤثر رشد و توسعه اقتصادی" را مجدداً تأیید کرد.»

در ادامه این اعلامیه بیان شده است که «مجدداً بر تعهدات مورد پذیرش در مورد برابری جنسیتی و توانمندسازی اقتصادی زنان در سند اجرایی سومین کنفرانس بین المللی تأمین مالی برای توسعه در آدیس بابا و همچنین "سند ۲۰۳۰ برای توسعه پایدار" تأکید می‌کنیم.»

همچنین کشورهای عضو آیورا به رسمیت شناخته‌اند که «مشارکت و رهبری کامل و برابر زنان در اقتصاد برای تحقق برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان حیاتی است و این مهم، سهمی حیاتی در پیشرفت در تمامی اهداف و برنامه‌های "سند ۲۰۳۰" خواهد داشت.»