دستاورد بزرگ در درمان کشنده‌ترین بیماری جهان

یورونیوز: بیماران مبتلا به لوسمی یا لوکمیای حاد که یکی از انواع سرطان خون است، با انتشار نتایج کارآزمایی بالینی قرصی به نام ریویومنیب (Revumenib) به درمان امیدوار شدند.

نتایج کارآزمایی بالینی این قرص نشان می‌دهد که یک سوم بیمارانی که این قرص را مصرف کرده‌اند به طور کامل بهبود یافته‌اند. هر چند که تمامی بیماران شرکت کننده در این کارآزمایی بالینی بهبود نیافته‌اند ولی قرص ریویومنیب پزشکان را به درمان سرطان خون امیدوار کرده است.

غیاث عیسی، متخصص سرطان خون در دانشگاه تگزاس که در این مطالعه شرکت داشته به یورونیوز نکست گفت: «این دارو به بیمارانی تجویز شد که در مراحل پایانی این بیماری قرار داشتند و از سایر درمان‌ها جواب نگرفته بودند، لذا نتایج مصرف آن بسیار امیدوار کننده است چون که موجب ناپدید شدن سلول‌های سرطانی از مغز استخوانِ نیمی از بیماران شد.»

این قرص چگونه عمل می‌کند؟

لوسمی حاد میلوئیدی (AML) نوعی سرطان است که به مغز استخوان، جایی که سلول‌های خونی تولید می‌شود، حمله می‌کند و باعث تولید کنترل نشده سلول‌های معیوب می‌شود.

قرص ریویومنیب پروتئین خاصی به نام منین (Menin) را مهار می‌کند که موجب می‌شود، سلول‌های لوسمی بار دیگر به سلول‌های طبیعی بدل شوند. پروتئین منین یکی از عواملی است که پس از جذب، موجب سرطانی شدن سلول‌های خونی طبیعی می‌شود.

به گفته غیاث عیسی، این دارو موتور جذب منین را از کار می‌اندازد.

مطابق نتایج کارآزمایی بالینی این قرص که در نشریه نیچر منتشر شده، ۱۸ نفر از بیمارانی که در این آزمایش شرکت کرده‌اند، جانی دوباره گرفته‌اند. همچنین، افزون بر بهبودی کامل ۳۰ درصد بیماران، بدن حدود نیمی از آنها (۵۳ درصد) واکنش مثبت به این دارو نشان داده است.

یکی از بیمارانی که با استفاده از این قرص درمان شده، الجیمانت داگلیت، دختر ۲۳ ساله متولد شده در لیتوانی است که پس از ناموفق بودن دریافت دو پیوند مغز استخوان از خواهرش، با مصرف این قرص طی دو سال بهبود یافته و پس از اتمام تحصیلاتش، در حال حاضر به عنوان معمار در کپنهاگ مشغول به کار است.

البته آقای عیسی خاطرنشان کرد: «یافتن عامل بروز سرطان خون مهمترین نتیجه این بررسی و مطالعه بوده و گرنه این قرص جوابگوی نیاز همه بیماران مبتلا به سرطان خون نیست و تنها به کمک زیر مجموعه‌ای خاص از لوسمی‌ها خواهد رفت.»

در واقع، این قرص، شایع‌ترین جهش در لوسمی میلوئید حاد یعنی جهش در ژنی به نام NPM1 و ترکیبی کمتر رایج به نام KMT2A را هدف قرار می‌دهد. در مجموع، تخمین زده می‌شود که این جهش‌ها در حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از افراد مبتلا به لوسمی میلوئید حاد رخ می‌دهد.

کارآزمایی فاز نخست این قرص با شرکت ۶۸ بیمار از ۹ بیمارستان ایالات متحده انجام شد؛ بیمارانی که بدن آنها پیشتر پاسخ خوبی به داروهای شیمیایی نداده بود.

آقای عیسی امیدوار است که با ترکیب این دارو با درمان‌های استانداردی که تاکنون برای درمان سرطان خون شناسایی شده، نتایج بهتر و فراگیرتری برای درمان بیماران مبتلا به سرطان خون حاصل شود.