تورم خوراکی‌ها در ایران رکورد شکست

ددیه بان ایران:  با اینکه آمار و ارقام جدید مرکز آمار با رقم تورم بانک مرکزی فاصله زیادی دارد، اما همچنان در بالاترین سطح یک دهه قرار گرفته است. بررسی شاخه‌های مختلف تورمی در این سال نشان می‌دهد تورم هتل و رستوران و خوراکی‌ها رکورددار فروردین ۱۴۰۲ بوده‌اند. این شاخص در بخش خوراکی‌ها برابر با ۷۸ درصد بوده که البته برخی معتقدند ناشی از حذف ارز ۴۲۰۰ بوده و در ماه‌های پیش رو تخلیه خواهد شد.

تورم فروردین امسال که از سوی مرکز آمار ارائه شده بود، حالا با جزئیات بیشتری منتشر شده است. پیش از این مرکز آمار وضعیت شاخص قیمت مصرف کننده در بُعد نقطه‌ای پس از اصلاح سال پایه را منتشر نکرده بود. این در حالی بود که بانک مرکزی تورم نقطه‌ای اسفند را برابر با ۶۴ درصد بیان کرده و طبق خبر رسیده به اکوایران از طریق یک منبع مطلع، تورم نخستین ماه ۱۴۰۲ به صورت ماهانه ۵.۲ درصد ثبت شده که به صورت نقطه‌ای حدود ۶۸.۸ درصد می‌شود.

محاسبات این دو مرکز با دو رویکرد مختلف انجام می‌گیرد. مهمترین مبنای تضاد آماری در این دو نهاد، تغییرات وزن سبدهای مصرفی و البته بازه زمانی در نظر گرفته شده برای تغییرات شاخص است. 

مرکز آمار ایران در تغییر سال پایه خود از سال ۱۳۹۵ به ۱۴۰۰، به نحوی بر اساس سبد مصرفی خانوارها، وزن هر کالا در شاخص قیمت مصرف کننده را بازنویسی کرده است. طبق این تغییر، وضعیت تورم ماهانه و نقطه‌ای نیز در شاخه‌های مختلف اعدادی تازه را ثبت خواهند کرد.

اکنون اما گزارشی که اخیرا مرکز آمار ایران از وضعیت تورم شاخه‌های مختلف تورمی منتشر کرده، نشان می‌دهد تورم کالاها و سبدهای مختلف در رشد نقطه‌ای به چه شکل بوده است.

رکوردزنی ۱۰ ساله تورم نقطه‌ای در مرکز آمار

بدون آنکه پیشینه‌ای از تورم شاخه‌های مختلف تورمی در کشور بدانیم و به عنوان مثال بدانیم که تغییرات نقطه‌ای در اسفند یا بهمن یا ماه‌های قبل از آن در سال 1401 چگونه بوده، مرکز آمار تورم نقطه‌ای گروه‌ها را در نخستین ماه 1402 منتشر کرده است.

در ابتدا وضعیت کل تورم در کشور مطابق با نموداری که در کنار داده‌های آماری مرکز آمار منتشر شده نشان می‌دهد تورم نقطه ای مرکز آمار 55.5 درصد بوده و در بالاترین سطح خود در حداقل 10 سال اخیر قرار گرفته است. رکوردزنی تورم نقطه ای به معنای آن است که رشد قیمت‌ها در فروردین امسال، نسبت به موقعیت مشابه آن در سال گذشته (فروردین 1401) بیشترین سطح را داشته؛ بطوریکه هیچ‌گاه در این 10 سال اخیر چنین رشدی سابقه نداشته است.

صرف‌نظر از اینکه رقم تورم چه باشد، به هرحال چه کانال 68 درصدی تورم در بانک مرکزی عدد صحیح باشد چه 55 درصدیِ مرکز آمار، باز هم بیشترین میزان تورم در 10 سال اخیر رخ داده است.

البته اگر داده‌های مرکز آمار در دامنه بیشتری منتشر می‌شد، احتمال ثبت این رکورد با فاصله زمانی بیشتر نیز وجود داشت. این رکوردها در هتل و رستوران و خوراکی‌ها بیشتر به چشم می‌خورد.

کانال ۸۰ درصدی تورم در هتل‌ها و رستوران‌ها

در بررسی شاخه‌های مختلف در فروردین امسال مشاهده می‌شود تورم نقطه ای هتل و رستوران برابر با 85 درصد، بالاترین تورم نقطه ای را در میان شاخه‌های مختلف داشته است. رده بعدی این رکوردزنی به گروه خوراکی‌ها تعلق دارد. تورم این بخش برابر با 78.5 درصد بوده و سطح بالایی را رقم زده است. 

به عبارت دیگر، بطور متوسط هزینه پرداخت‌شده برای خوراکی‌ها در سبد خانوار حدود 78.5 درصد بیشتر شده است. در ادامه، حمل و نقل نیز با 63.9 درصد سومین رتبه را در تورم نقطه ای فروردین امسال دارا بوده است.

در مقابل اما مشاهده می‌شود ارتباطات، آموزش و مسکن کمترین رشد قیمت را در این بازه یک‌ساله در قیاس با سایر گروه‌ها داشته‌اند.

نظرات متضاد در خصوص رکوردزنی تورم 

این‌که تورم خوراکی‌ها 78 درصد است، یعنی قیمت خوراکی‌ها در سبد غذایی طی یک سال گذشته بیش از 1.7 برابر شده است. مهمتر از عدد رشد قیمت‌ها در هر بازه، رکوردی است که شاهد آن هستیم. به این معنا که این افزایش قیمت در کشور چه از مسیر بانک مرکزی رصد شود و چه از سمت مرکز آمار، نمایانگر بیشترین تورم نقطه‌ای حداقل در 10 سال است.

عده‌ای از کارشناسان اقتصاد اما در مقابل معتقدند که این رکوردزنی‌ها دوامی نخواهد داشت؛ چراکه دولت در اقدامی موسوم به جراحی اقتصادی در کشور، با حذف ارز 4 هزار و 200 تومانی موجب رشد قیمت کالاها شد و به همین دلیل، چون این رشد ریشه بادوامی ندارد، تقریبا ظرف یک سال تخیله شده و در نهایت تورم نقطه‌ای خرداد، مسیری نزولی را پشت سر خواهد گذاشت.