اوضاعِ ناجور معیشت، با آب انگور گره خورد!

روزنامه اعتماد در گزارشی، به گرانی پرداخته و در قسمتی از گزارش خود به ماجرای ممنوعیت فروش آب انگور در بازار اشاره کرده.

این روزنامه نوشت: «گرانی است و مردم پول ندارند»؛ جمله‌ای است که در این بازار و شاید بیشتر بازار این روزها به گوش می‌رسد. به سمت چند مرد که دور صندلی نشسته‌اند و جلوی پای آنها پوست هندوانه مانند هیزم روی هم ریخته، می‌روم. آنها هندوانه‌فروش هستند و از بالا رفتن کرایه حجره‌ها می‌گوید و دخل و خرجی که باهم نمی‌خواند: «پول درمی‌آوریم ولی به یک سوم اجاره هم نمیرسیم. 4 ماه باید کار کنیم اجاره بدهیم تا شاید یک چیزی هم برای خودمان بماند. حجره‌های اینجا اکثرا 6 ماهه است. پارسال سالانه 100 میلیون بوده و حالا به 300 میلیون رسیده است و در کنارش کاسبی هم ضعیف‌تر شده است.» او از بالا رفتن هزینه جابه‌جایی محصول می‌گوید و ضررهایی که می‌کند. آنقدر ناامیدانه حرف می‌زند که از او می‌پرسم چرا اینجا مانده‌اید؟: «کجا برویم که سود کنیم شما یک بازاری بگو که به توان مالی ما بخورد و برویم آنجا کار کنیم.»

«ما 26 سال است اینجا هستیم. اما امسال وضعیت خیلی ناجور است. گرانی است، خیلی گرانی است. مردم توانایی خرید ندارند. آدم پولش نمیرسد چیزی بخرد ما اینجا هستیم ولی هنوز خیلی از میوه‌ها را نوبر نکردیم.» اینها حرف‌های مردی است با ریش‌های پرپشت سفید که پشت دخل حجره نشسته است. او از قیمت بالای توت فرنگی که به قول خودش دنیا را برداشته اما از پایین آمدن قیمتش خبری نیست می‌گوید. از موزهای کیلویی 70 هزار تومان که خریداری ندارد. اما دو روز بعد که کمی مانده می‌شود به فروش می‌رسد

مرد می‌گوید: «اینجا باید هر 15 دقیقه تا نیم ساعت یک مشتری بیاید که ما بتوانیم از پس هزینه‌ها بربیاییم اما شما چنین چیزی می‌بینید؟ اینجا هر حجره‌ای تقریبا 100 میلیون هزینه دارد برای همین هر حجره در سال 3 بار عوض می‌شود. طرف می‌آید برای زیتون فروختن در کنارش 10 مدل جنس می‌آورد که خرج را در بیاورد. بعد در نمی‌آید و مجبور می‌شود تقلب کند. این آبلیمو که الان در بازار است اگر یکدانه لیمو در آن باشد عجیب است. یک بطری یک ونیم لیتری آبلیمو 11 هزار تا 15 هزار تومان است با خود ظرف که 2 هزار تومان است. کارگری که پر می‌کند هم هزار تومان می‌گیرد یعنی آبلیمو کیلویی 7 هزار تومان در حالی خود لیمو کیلویی 30 هزار تومان است. همه هم با اینکه می‌دانند، می‌خرند. فروشنده بخواهد طبیعی بفروشد باید یک و نیم لیتر را بفروشد 100 هزار تومان و کسی هم نمی‌خرد یا نهایتا یکی می‌خرد. ما خودمان هم در صنف‌های دیگر دست بردیم در حالی که زیتون‌فروش بودیم. الان خیارشور و ترشی هم می‌فروشیم. بطری می‌فروشیم. رب می‌فروشیم. من اینجا اگر 20 میلیون تومان هزینه داشتم فقط زیتون می‌فروختم الان 100 تومان هزینه است مجبوریم همه‌چیز بفروشیم.»

آب انگور قدغن

چندی پیش بود که خبر ممنوعیت آبگیری انگور در میدان بزرگ میوه و تربار تهران واکنش‌برانگیز شد. بنا به دستور دادستانی‌ استان تهران، همه واحدهای صنعتی مستقر در میدان بزرگ میوه وتربار تهران که اشتغال به تولید و فروش آب انگور دارند باید هر چه زودتر نسبت به جمع‌آوری دستگاه‌های آبگیری و بازگشت به شغل اصلی (حق‌العمل‌کاری میوه و تر‌بار) اقدام کنند در غیر این صورت مطابق مقررات اقدام خواهد شد‌. بازار کلاه‌سبزها همانجایی است که بیشترین تعداد حجره‌های آبگیری در آن مستقر است. آن‌طور که مصطفی دارایی‌نژاد رییس اتحادیه بارفروشان تهران در گفت‌وگو با «اعتماد» می‌گوید 65 حجره اقدام به آبگیری انگور می‌کردند که به آنها اخطار پلمب صادر شده است.

دو پسر جوانی که زیر آلاچیقی نشسته‌اند و قلیانی گوشه لب دارند اعلام ممنوعیت گرفتن آب انگور را اقدامی هر ساله می‌دانند. یکی از آنها می‌گوید‌: «هر سال می‌گویند آب انگور‌گیری قدغن است اما باز هم می‌گیرند. مشتری عادت کرده است و هر سال می‌آید. جلوی مشتری را نمی‌شود گرفت.» آنها که به قول خودشان از کودکی در این بازار بزرگ شده‌اند از دستگاهی می‌گویند که از سال پیش بعد از اخطار در پارکینگ گذاشتند: ‌«از 20 روز دیگر تا 3 یا 4 ماه کار ما آبگیری است. الان هم بخواهیم دوباره دستگاه بخریم 60 میلیون اینطورها قیمت دارد». خیلی دوست ندارند در این مورد حرفی بزنند و نگاه‌شان طوری است که بهتر است زودتر آنجا را ترک کنم. ردیف بلندی از آبلیمو و سرکه را پشت سر می‌گذارم و وارد حجره آبگیری دیگری می‌شوم. چند مرد جوان مشغول خالی کردن ترشی در دبه‌های بزرگ هستند. از آنها می‌پرسم آیا خبر ممنوعیت آبگیری انگور را شنیده‌اند؟ سر بلند می‌کنند و یکی از آنها می‌گوید: ‌«هر سال می‌گویند قدغن است ولی خبری نیست. اینجا منطقه آزاد است. یک چیزی شبیه لب مرز، ممنوع نداریم. پارسال یا پیرار سال هم آمدند دستگاه‌ها را جمع کردند اما تا ظهر همه دوباره دستگاه خریدند چون سود این کار خوب است. طوری است که 5 روزه دوباره می‌شود دستگاه خرید.» او تعریف می‌کند که این کار از چند جهت سودآور است و در بازاری که به زور دخل و خرجش با هم می‌خواند از این راه می‌شود برای چند ماه پول خوبی در آورد.

مصطفی دارایی‌نژاد از ایرادات وزارت بهداشت مبنی بر بهداشتی نبودن آب‌گیری و اجماع ارگان‌هایی مانند وزارت بهداشت، دادستانی و اماکن در رابطه با ممنوعیت این کار می‌گوید: «سال گذشته از طرف اتحادیه اخطار پلمب برای آنها فرستادیم اما توجه نکردند تا اینکه دادستانی ورود پیدا کرد. سال پیش تقریبا بالغ بر 15 اخطار پلمب صادر کردیم که اگر به گرفتن آب انگور ادامه بدهید پلمب می‌شوید. 2 حجره را هم پلمب کردیم و بعد از 1 هفته باز کردند. متاسفانه این کار باب شده بود و ما حریف آنها نمی‌شدیم.» دارایی‌نژاد ورود دادستان وقت قاضی القاصی مهر و اخطار برای جمع شدن این وضعیت در ظرف یک ماه را یکی از دستورات مهم که نشان از جدیت دستگاه قضا دارد، می‌داند و می‌گوید: «امسال به خاطر اینکه بهانه‌ای نداشته باشند اتحادیه تقریبا از 40 روز پیش شروع به نامه‌نگاری کرد. در سایت زدیم، در میدان بنر زدیم و پیامک فرستادیم. حتی برای کسانی که نمی‌فروختند هم پیام فرستادیم یعنی همه توجیه شده‌اند. دیگر کسی نمی‌تواند بگوید من در جریان نبودم. ما از اتاق اصناف برای لغو جواز هم مجوز گرفتیم که اگر تمکین نکردند غیر از پلمب کردن جواز را هم لغو می‌کنیم.» او تاکید می‌کند که هیچ مانعی برای فروش انگور نیست و تنها گرفتن آب انگور ممنوع است.