ایران پیام دولت بایدن را گرفت؟

المانیتور نوشت: ویلیام برنز، رئیس سازمان سیا، روز پنجشنبه در مورد روابط امنیتی ایران و روسیه، به ویژه درصورتی که مسکو حاضر به فروش هواپیماهای نظامی به تهران باشد، هشدار داد. این هشدار در حالی است که ایالات متحده این هفته یک یگان نیروی دریایی، جنگنده های F-۱۶ و F-۳۵ نیروی هوایی و یک ناوشکن موشک انداز را در خلیج فارس مستقر کرده است.

جو بایدن، رئیس‌جمهور ایالات متحده، قبل از دیدار با همتای اسرائیلی خود، اسحاق هرتزوگ، مجدداً تأکید کرد که بین ایالات متحده و اسرائیل درباره جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای هیچ اختلاف نظری وجود ندارد. بایدن گفت: «تعهد آمریکا به اسرائیل محکم و آهنین است و ما نیز متعهد هستیم که ایران هرگز به سلاح هسته ای دست پیدا نکند.»

با شکست مذاکرات احیای برجام، دولت بایدن و ایران در حال گفتگو پیرامون یک تفاهم غیرمکتوب هستند. بر مبنای این ان تفاهم، ایران باید غنی سازی اورانیوم را محدود کند و زیر آستانه تسلیحاتی نگه دارد و با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری کند. در مقابل، برخی از تحریم های ایالات متحده علیه تهران، برداشته خواهد شد. واشنگتن همچنین انتظار دارد که به عنوان بخشی از این توافق، شبه نظامیان تحت حمایت ایران، حملات به پرسنل و پایگاه های امریکایی در عراق و سوریه را متوقف کنند.

اظهارات برنز درباره روابط ایران و روسیه و توصیف آن به «خیابان دوطرفه»، نشان دهنده اولویتی است که ایالات متحده و اتحادیه اروپا برای اوکراین قائل هستند. این وضعیت ممکن است در اکتبر سال جاری به اوج خود برسد چرا که بر اساس برجام، در ماه اکتبر باید محدودیت‌های سازمان ملل بر تحقیق، توسعه و تولید موشک های بالستیک ایران و واردات و صادرات فناوری های مرتبط با موشک ها و پهپادها، رفع شود. همچنین بر اساس برجام، دولت ایران باید در این تاریخ، «پروتکل الحاقی» را برای تصویب به پارلمان خود ارائه دهد.

از آنجایی که هیچکدام از این دو اتفاق نمی‌افتند، روزی که در برجام به عنوان «روز انتقال» (Transition Day) تعیین شده، ممکن است در نهایت، روز اعلام رسمی مرگ این توافق باشد.

ایالات متحده و اتحادیه اروپا می‌خواهند با حفظ فشار بر ایران برای کاهش فروش پهپاد به روسیه، از تقابل با ایران در ماه اکتبر یا تهدید به استفاده از مکانیزم ماشه در برجام اجتناب کنند.

روز پنجشنبه، اتحادیه اروپا اعلام کرد که «چارچوب جدیدی برای اقدامات محدودکننده» به منظور ممنوعیت صادرات قطعات پهپاد از اتحادیه اروپا به ایران، ایجاد کرده است. اتحادیه اروپا مدعی است که از پهپادهای ایرانی در جنگ روسیه علیه اوکراین و همچنین برای حمایت از دولت سوریه استفاده می شود و تهران این ادعاها درباره جنگ اوکراین را رد می کند.

یک مقام ارشد ایرانی در فوریه به المانیتور گفت که تهران مذاکره با کی یف و بروکسل در مورد نقش ایران در مناقشه اوکراین را بررسی خواهد کرد، اما این گفتگوها جدا از مذاکرات هسته ای خواهد بود.

اظهارات برنز در این هفته نشان داد که ایران ممکن است پیامی را درباره روسیه دریافت کند. برنز در نشست امنیتی آسپن گفت: «ما نشانه هایی را دیده ایم - و برخی از این ها علنی بوده است - که نشان می دهد مقامات ایرانی در مورد ارسال موشک های بالستیک به روس ها دچار تردید شده اند... تا حدی به این دلیل که آنها نه تنها درباره واکنش ما، بلکه درباره واکنش اروپا نیز نگران هستند.»

ریچارد مور، رئیس «ام‌آی۶»، نیز این هفته گفت، فروش پهپاد به روسیه باعث ایجاد «اختلافات داخلی در بالاترین سطح حکومت در تهران» شده است.

همانطور که چندین منبع مطلع تایید کرده اند، مسیر تفاهم پسابرجامی جدید ایران و امریکا، معروف به «کمتر در برابر کمتر»، ممکن است با انتشار اخباری مبنی بر بازداشت چهارمین شهروند آمریکایی در ایران، سخت تر شده باشد. ایران همچنان سیامک نمازی، عماد شرقی و مراد طاهباز، سه شهروند ایرانی-آمریکایی را به اتهاماتی در بازداشت نگه داشته که مقامات آمریکایی مدعی هستند بی اساس است.