کشف یک کشتی دو هزار ساله در معدن زغال‌سنگ

فرادید: برای دومین بار از سال ۲۰۲۰، معدن‌چیان زغال سنگ در صربستان با یک قایق رومی باستان برخورد کرده‌اند. میومیر کوراچ، باستان‌شناس ارشد گفته است که قدمت دقیق قایق هنوز مشخص نیست، اما براساس یافته‌های قبلی، قدمت آن احتمالاً به قرن سوم یا چهارم قبل از میلاد می‌رسد. 

آن زمان، یک شهر رومی شلوغ به نام ویمیناسیوم نزدیک رودخانه‌ی دانوب، در ۴۵ مایلی شرق بلگراد قرار داشت. امروزه، منطقه اطراف آن تبدیل به یک سایت باستان‌شناسی غنی شده است؛ محققان از زمان آغاز نخستین کاوش‌ها در دهه‌ی ۱۸۸۰ در این سایت مشغول به کار هستند و امیدوارند زمانی که قایق اخیر به طور کامل حفاری شود، آن را همراه سایر مصنوعات یافت‌شده در ویمیناسیوم به نمایش بگذارند. با این حال، جابجایی آن کار آسانی نخواهد بود. 

ملادن یوویسیچ یکی از اعضای تیم باستان‌شناسی که روی حفاری این قایق کار می‌کند، گفته است: «دوستان مهندس ما سازه‌ی خاصی را آماده خواهند کرد که توسط جرثقیل بلند می‌شود و کل فرآیند حفاظت تدریجی به دنبال آن انجام خواهد شد.» 

معدن‌چیان ماه گذشته نخستین آثار کشتی را کشف و باستان‌شناسان را باخبر کردند و آن‌ها نیز کاوش‌های دقیق‌شان را آغاز کردند. رطوبت موجود در چوب و شن و ماسه‌های اطراف به حفظ بقایای قایق کمک کرده است که طول آن تقریباً 13 متر است (اگرچه کشتی در زمان خود به احتمال زیاد کشیده‌تر بوده است). یک خطر بزرگ، آفتاب شدید بود که می‌توانست کشتی را به سرعت خشک کند، به همین دلیل، مرطوب نگه داشتن چوب حین حفاری در اولویت قرار گرفت. 

امپراتوری وسیع روم در اوج سلطه‌ی خود به استان‌هایی با پایتخت‌ها و حاکمان مختلف تقسیم شد. شهر باستانی ویمیناسیوم مرکز استان موزیا سوپِرییِر (Moesia Superior) بود. فرضیه‌ی تیم باستان‌شناسی این است که این قایق زمانی روی یک رود فرعی حرکت می‌کرده که رودخانه دانوب را به ویمیناسیوم متصل می‌کرده که جمعیتی حدود ۴۵۰۰۰ نفر داشته است. 

حادثه‌ی مشابهی سال ۲۰۲۰ رخ داد، زمانی که معدن‌چیان صرب به طور تصادفی بقایای سه کشتی را در منطقه کشف کردند. در آن پروژه، استفاده از تجهیزات معدنی خسارت‌های زیادی به یافتۀ آن‌ها وارد کرد. تقریباً ۳۵ تا ۴۰ درصد از کشتی آسیب دید، اما تیم باستان‌شناسی تمام اجزاء آن را جمع‌آوری کرد و توانست آن را تقریباً به طور کامل بازسازی کند. 

روی این کشتی‌ها هیچ اثری از جنگ یا آتش‌سوزی نبود، به همین دلیل باستان‌شناسان با این پرسش بی‌پاسخ مواجه شدند که واقعاً چه بلایی به سر این قایق‌ها آمده است. یک احتمال این است که آن‌ها به حال خود رها یا تخلیه شدند. این کشتی‌ها به طور ناگهانی با محموله غرق نشدند. اگر این اتفاقات زمان تهاجم بربرها و عقب‌نشینی نیروهای رومی رخ می‌داد، کشتی را برای اینکه به دست دشمن نیفتد، رها یا غرق می‌کردند. 

به گزارش رویترز، باستان‌شناسان تخمین می‌زنند تاکنون تنها ۵ درصد از ویمیناسیوم را کاوش کرده‌اند، پس می‌توان گفت هنوز اکتشافات زیادی در راه است.