قطر به دنبال «توافق بزرگتر» میان ایران و آمریکا

رویترز: قطر می‌خواهد از توافق میان آمریکا و ایران برای آزادی زندانیان که در طول ماه‌ها دیپلماسی صورت گرفت، برای یافتن زمینه‌های مشترک در مورد موضوع حل‌ناپذیرتر بین دو دشمن سرسخت، یعنی اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران، استفاده کند.

درحالیکه آژانس و کشورهای غربی مدعی هستند ایران ذخایر اورانیوم غنی شده خود را افزایش داده و همینطور چشم انداز روشنی هم برای زنده شدن برجام دیده نمی‌شود، به نظر می‌رسد قطر که کشوری کوچک در حاشیه جنوبی خلیج فارس است قصد دارد از مشارکت در تبادل زندانیان، برای احیای توافق هسته‌ای استفاده کند.

در ادامه گزارش رویترز می‌خوانیم: به گفته سه منبع منطقه‌ای آشنا به بحث‌هایی که دوحه به طور جداگانه با هر دو طرف انجام داده است، قطر هر دو طرف را برای مشارکت در مذاکرات بیشتر و دستیابی به تفاهم تحت فشار قرار می‌دهد. این سه منبع گفتند که هدف از این تفاهم‌ها رسیدگی به کندی غنی‌سازی اورانیوم تهران در کنار نظارت بین‌المللی بیشتر، محدود کردن فعالیت‌های شبه‌نظامیان نیابتی ایران در منطقه و توقف صادرات پهپادهای ایران است که همه اینها در ازای برخی معافیت‌ها از تحریم‌های آمریکا علیه صادرات نفت ایران است.

مقامات دوحه گفتند که مقامات قطری در نشست این هفته سازمان ملل در نیویورک با مقامات ایرانی و آمریکایی دیدارهایی جداگانه خواهند داشت. یکی از منابع مطلع در مورد این مذاکرات گفت که این دیدارها شامل بحث در مورد غنی سازی و پهپادهای ایرانی خواهد بود. اگر پیشرفتی حاصل شود، قطر میزبان مذاکرات غیرمستقیم بین تهران و واشنگتن است.

روز دوشنبه، زمانی که مبادله زندانیان ایران و آمریکا انجام شد، آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه ایالات متحده، درها را به روی دیپلماسی در مورد پرونده هسته ای باز گذاشت. وی در نیویورک در پاسخ به این سوال که آیا به زودی مذاکرات غیرمستقیم بیشتری با ایران وجود دارد یا خیر، گفت: «در حال حاضر ما درگیر این موضوع نیستیم، اما در آینده خواهیم دید که آیا فرصت‌هایی وجود دارد یا خیر».

دو منبع آگاه ایرانی گفتند که دیدارهای غیرمستقیم بین تهران و واشنگتن در نیویورک خواهد بود که می تواند راه را برای گفت و گو در مورد تفاهم هسته ای هموار کند. آنها گفتند ایران هرگز درهای دیپلماسی هسته ای را نبسته است.

یکی دیگر از منابع آگاه ایرانی درباره مذاکرات تاکنون با قطر گفت: با توجه به انتخابات آتی آمریکا، این امکان وجود دارد که به تفاهمی برسیم که شامل صدور معافیت‌هایی در بخش‌های بانکی و نفتی می‌شود که به ایران اجازه می‌دهد نفت خود را آزادانه صادر کند و پول خود را به راحتی از سیستم بانکی پس بگیرد.

این سه منبع منطقه‌ای گفتند: مقامات ایرانی در گفتگوها نشانه‌هایی از خود نشان داده‌اند که در صورت کاهش تحریم‌های آمریکا آماده نرمش هستند. در یک سیگنال مثبت دیگر، هیچ حمله بزرگی از سوی «نیروهای نیابتی» ایران به منافع ایالات متحده یا متحدانش در منطقه در ماه‌های اخیر صورت نگرفته است. آخرین حادثه مهم در ماه مارس در سوریه بود، زمانی که پنتاگون شبه نظامیان مورد حمایت ایران را مسئول حمله به نیروهای آمریکایی در آنجا دانست.

در نهایت و با اینکه عده ای معتقدند بایدن در آستانه انتخابات مهم ریاست جمهوری در سال ۲۰۲۴ نیاز به حل و فصل بحران با ایران دارد یک دیپلمات ارشد در منطقه گفت: وقتی هیچ کس خواهان بحران نیست، زمان خوبی برای مذاکره از هم اکنون تا انتخابات ایالات متحده است.