در این قسمت از تهران، شب مرده است

هرچند نهادهای مدنی راه‌حل‌های عملی زیادی برای این موارد دارند و تجربه کلان‌شهرهای دیگر حتی در خاورمیانه نشان می‌دهد با کمک مردم و فناوری‌های نظارتی جدید می‌شود بدون صرف هزینه بیشتر به شب‌های شهر جان بخشید، اما شاید بعضی جاها بشود این بهانه‌ها را شنید و به منطق آن فکر کرد، اما شب‌مردگی در میدان راه‌آهن تهران توجیهی ندارد. غروب پنجشنبه‌ای به میدان راه آهن رفتیم. میدان چمن‌کاری و گل‌کاری شده و آراسته بود، اما آنچه از فضایی مانند میدان راه آهن انتظار داری، هیچ وجود نداشت. میدان‌هایی که راه‌آهن در آنجاها ایستگاه دارد، باید محلی برای خرید و گشت و گذار و خوردن و نوشیدن و وقت‌گذرانی‌های شایسته مردم باشد؛ دروازه‌ای جذاب برای ورود به پایتخت که مسافر را دلگرم کند و به خود بخواند، اما آنچه دور و بر میدان می‌بینید، چندین ساختمان قدیمی و زیبای رهاشده است که زمانی ادارات راه‌آهن بودند و امروز پنجره‌های یکی درمیان شکسته و ظاهر فرسوده‌شان خوشایند که نیست هیچ، به شما دهن‌کجی می‌کند. چند غذاخوری با مشتری‌هایی اندک در اطراف میدان هم فراخور تنها ایستگاه راه‌آهن پایتخت یک کشور ۸۵میلیونی نیست. ظاهر کم‌رمق میدان ما را به صحبت با کسبه کشاند. با اولین پرسش ما سر درد دل کسبه باز شد که «شهرداری می‌خواهد این اطراف را پارک کند و هنوز تکلیف ما روشن نیست. خیلی‌ها فروخته و رفته‌اند و خیلی‌ها هم مغازه‌ها را رها کرده‌اند و به انتظار تصمیم‌های آینده نشسته‌اند. ما هم درواقع داریم اینجا دست و پا می‌زنیم.» حالا دیگر شب شده بود و باز هم ما می‌پرسیدیم: «این ساختمان‌ها چرا به حال خود رها شده‌اند؟» کسی جواب را نمی‌دانست، فقط اینکه چندین سال قبل گروهی به قصد مرمت آمدند و کارهایی هم در داخل ساختمان‌ها انجام دادند و بعد هم رفتند! با تاریک شدن هوا، کسبه دسته‌های معتادان را نشان‌مان دادند که بی‌پروا در کنار پیاده‌روها جمع شده و مواد مخدر مصرف می‌کنند. ظاهرا این هم یکی از دلایل شب‌مردگی میدان راه‌آهن است که مردم را از آنجا می‌تاراند. شاید بهتر باشد مدیران شهری کمی تفکر ساخت و سازمحور را کنار بگذارند و به جای ساختن پارک که در میدان راه آهن محلی از اعراب ندارد، با کمک مردم و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی رونق و شب‌های زنده را به این مهم‌ترین میدان ورودی تهران بازگردانند. در هر جایی مشارکت و مدیریت مردمی مهم‌ترین عنصر زیست شبانه شهرهاست.