چقدر نفت در جهان باقی مانده است؟

عصر ایران: مقدار نفت باقی مانده در جهان موضوعی است که امروزه علیرغم وجود داشتن ذخایر دیگر اما این مقدار در چند دهه آینده تمام می‌شود و در نتیجه نیاز به توجه خاصی دارد.

 طبق تخمین‌های کنونی محققان، در حال حاضر ذخایر شناخته شده می‌توانند تا ۵۰ سال نفت مورد نیاز بشر را تامین کنند و هم‌زمان نیز ذخایر بیشتری در حال کشف شدن هستند.

برای صدها میلیون سال، نفت در مخازن عمیق زیر پای ما انباشته شده است. این نفت در طول دوره‌های مختلف، در اثر گرما و فشار وارد شده بر بقایای جانوران و گیاهانی که به زمین فرو رفته‌ و توسط شن‌ها و سنگ‌ها مدفون شده‌اند، به‌وجود آمده است.

مقدار نفت باقی مانده در ذخایر جهان

از حدود ۱۶۵ سال پیش، بشر با کشف و استخراج منابع طبیعی مختلف مانند نفت، زندگی خود را با ساختن موارد مختلفی دگرگون کرده است. اما با این حال، سرعت استخراج نفت بسیار بیشتر از سرعت تولید شدن است و این در اوایل، برخی را نسبت به موضوع نگران می‌کرد.

پس در برخی مناطق باید در این مدت زمان نفت تمام می‌شد ولی می‌بینیم که همچنان نفت در حال استخراج است. سوالی که پیش می‌آید این است که مقدار نفت باقی مانده در جهان چه‌قدر است و چه زمانی تمام خواهد شد؟

پاسخ کوتاه این است که به‌طور کلی، نفت سیاره زمین هرگز تمام نخواهد شد؛ چراکه برخی ذخایر آن در مناطقی مانند قطب جنوب همچنان دست‌نخورده و البته غیرقابل دسترس هستند. علاوه‌براین، ما از مقدار نفت حاضر در اعماق پایین‌تر زمین اطلاع نداریم و حتی نمی‌دانیم که چه‌قدر باید حفاری کنیم تا به آنها برسیم.

شرایط مناسب ایجاد نفت

دیوید مک دونالد، استاد بازنشسته زمین شناسی نفت در دانشگاه آبردین بریتانیا، طی مصاحبه‌ای اظهار کرد که به طور کلی، ما می‌دانیم بیشتر نفت جهان کجاست. دلیل گفته دیوید مک دونالد در این است که تکتونیک یک صفحه زمین‌شناختی، تا حدی نشانه‌ای از محل پایان ذخایر نفت است و دانشمندان نیز به درک نسبتا مناسبی از این موضوع رسیده‌اند.

حوضه‌های اقیانوسی در حال توسعه، شرایط مناسبی را برای دفن سریع مواد گیاهی و جانوری ایجاد می‌کنند. در حالی که حرکت پوسته زمین نیز می‌تواند گرما و فشار لازم را ایجاد کند تا این جانوران و گیاهان دفن شده، به نفت تبدیل شوند. پدیده‌هایی مانند فرورانش و شکاف می‌تواند حوضچه‌هایی با ذخایر انبوه نفت را ایجاد کند. در نتیجه، احتمال یافتن میادین نفتی در برخی مناطق بیشتر از مناطق دیگر است.

دیگر ذخایر باقی مانده نفت

براساس منابع مختلف، در سال ۲۰۲۳ حدود ۱.۶ تریلیون بشکه نفت قابل استخراج در جهان باقی‌مانده است. همچنین نفت قابل بازیافتی نیز وجود دارد که هنوز مهندسان موفق به کشف کامل آن نشده‌ و اعداد موجود مربوط به آن نیز در ابهام قرار دارند. اگرچه در سال ۲۰۱۲، سازمان زمین‌شناسی ایالات متحده تخمین زده بود که این مقدار به ۵۶۵ میلیارد بشکه می‌رسد.

کارشناسان صنعت اعلام می‌کنند که تا ۵۰ سال آینده، ذخایر نفت موجود می‌تواند نیازهای بشر را تامین کند. اما این آمار و ارقام را چه‌طور به‌دست می‌آورند؟

نحوه محاسبه بدین صورت است که برای تخمین سال‌های باقی‌مانده ذخایر نفت در جهان، ذخایر شناخته شده فعلی را تقسیم بر تقاضای جهانی سالانه می‌کنند. البته در این تخمین، ذخایر شناخته شده به‌دلیل کشف میادین جدید در این مدت افزایش یافته اما از طرفی هم میزان تقاضای جهانی نیز بیشتر شده است. بنابراین ما نفت جدید را به‌همان سرعتی که آن را کشف می‌کنیم، از طرفی هم مصرف می‌کنیم. اما در نقطه‌ای، این تعادل به‌هم خواهد خورد.

این بدین دلیل است که سرعت پیدا و استخراج کردن نفت ثابت نیست و با یافتن آسان‌تر ذخایر برای استخراج، گزینه‌های اکتشافات جدید کاهش می‌یابند. در نتیجه مجبور خواهیم شد که فناوری‌های جدید را توسعه دهیم تا توانایی ما را برای یافتن ذخایر جدید افزایش دهند.

آینده صنعت نفت

کوین بوک، مدیر عامل ClearView، یک شرکت تحقیقاتی مستقر در واشنگتن دی سی که به روندهای انرژی را بررسی می‌کند، گفت:

من معتقد هستم که هوش مصنوعی یافتن ذخایر جدید را آسان‌تر می‌کند و فناوری‌های استخراج جدید هم استفاده آن را آسان‌تر خواهند کرد. زمین در سال‌های آینده می‌تواند برآورد ما از کل ذخایر نفت قابل بازیافت را افزایش دهد. ما آینده بسیار مهمی را برای نفت انتظار داریم.

براساس گزارش چشم‌انداز سازمان انرژی BP در سال 2023، با توجه به اینکه جهان در حال دور شدن از نفت به‌عنوان منبع انرژی اصلی است، تغییر تمایل استفاده به سمت وسایل برقی می‌تواند میزان تقاضا برای نفت را به‌طور کلی تغییر دهد. همچنین در اکتبر 2023، آژانس بین‌المللی انرژی نیز اعلام کرد که انتظار دارد استفاده از نفت تا سال 2030 به اوج خود رسیده و پس از آن کاهش می‌یابد.

این بدان معناست که ما می‌توانیم بسیار بیشتر از مدت زمان ۵۰ سال پیش‌بینی شده، نفت در اختیار داشته باشیم. همان‌طور که دیوید مک دونالد گفت: صنعت نفت سقوط نخواهد کرد. نفت زیادی برای استخراج باقی‌مانده است.