استفاده از سلاح‌های ایرانی در جنگ داخلی سودان

عصر ایران: تصاویری که اخیرا در فضای مجازی منتشر شده است نشان می دهد که هر دو طرف جنگ داخلی یک ساله اخیر در سودان، زرادخانه خود را به موشک های ضد تانک ایرانی مسلح کرده اند.

به نقل از وبگاه "آفریقا دیفنس فروم"، با وجودی که هنوز منبع دقیق راهیابی سامانه موشکی هدایت شونده ضد تانک "صاعقه ۲ " ایرانی به عرصه جنگ داخلی سودان مشخص نیست؛ چون سازنده تسلیحات دولتی سودان سال‌ها این سیستم‌ها را تولید می‌کرد و برخی از تحلیل‌گران را بر آن داشته که ادعا کنند ممکن است "نیروهای پشتیبانی سریع"  (RSF) این تسلیحات را پایگاه‌های نظامی تصرف شده ارتش سودان به دست آورده باشند.

رهبران نیروهای مسلح سودان دریافت تسلیحات از ایران را تکذیب کرده اند، اما از بیان اینکه آنها را از کجا تامین کرده اند، خودداری می کنند.

سودان پس از یک وقفه هفت ساله در اکتبر 2023 روابط خود را با ایران تجدید کرد. در دسامبر 2023، یک هیات سودانی به منظور دستیابی به پهپادهای تهاجمی مهاجر-6 ایرانی از ایران بازدید کرد.

در سال 2024، این پهپادها وارد میدان نبرد سودان شدند. شواهد منتشر شده توسط رادیو "دابانگا" و سایر منابع نشان می‌دهد که هواپیماهای باری سپاه پاسداران ایران در مسیر آسفالت بندر سودان - پایگاه عملیاتی دولت سودان به رهبری ژنرال عبدالفتاح البرهان- دیده شده اند. 

از زمان تمدید روابط دیپلماتیک، سودان به کشتی‌های نیروی دریایی ایران اجازه دسترسی به بنادر خود را داده است و بدین سان ایران اکنون حضور نظامی محدودی در دریای سرخ دارد. بر اساس گزارش های منتشر شده، سودان هنوز به ایران اجازه ایجاد پایگاه دریایی دائمی را علیرغم درخواست ها نداده است.

به گفته "مهمت کیلیچ" تحلیلگر، ایران احتمالا در کمک های خود به سودان به گونه ای پافشاری می کند که می تواند تاثیر قابل توجهی فراتر از درگیری داخلی سودان داشته باشد.

کیلیچ اخیرا در میدل ایست مانیتور نوشت: "احیای روابط سودان با ایران این پتانسیل را دارد که نه تنها بر منطقه، بلکه بر توازن قدرت جهانی نیز تاثیر بگذارد."

حضور تسلیحات ایرانی در سودان توجه رقبای منطقه‌ای ایران از جمله امارات متحده عربی را که از RSF حمایت می‌کنند، به خود جلب کرده است.

ایران موشک‌های صاعقه را به مناطق درگیری دیگری که به دنبال نفوذ است، به ویژه یمن فرستاده است.

موشک های ضد تانک تنها بخشی از زرادخانه تسلیحات ساخت ایران سودان هستند. نیروهای ارتش سودان ( SAF)  به رهبری ژنرال البرهان مجموعه‌ای از پهپادها، سلاح‌های گرم و خودروهای زرهی ساخت ایران یا بر اساس طرح‌های ایرانی را به لطف سابقه طولانی همکاری نظامی بین دو کشور در اختیار دارد.

در طول چندین دهه، ایران به نیروی هوایی ارتش سودان آموزش نظامی داد و به آنها در خرید هواپیماهای نظامی چینی کمک کرد. نیروی هوایی ارتش سودان در طول درگیری طولانی مدت با بخشی از کشور که در نهایت به سودان جنوبی تبدیل شد، از هواپیماهای ایرانی استفاده کرد.

از ماه ژانویه، ارتش سودان از پهپادهای خود برای بازپس گیری مناطق از دست رفته توسط شورشیان موسوم به " نیروهای پشتیبانی سریع" مورد حمایت امارات ( RSF) استفاده کرده است. این شامل بخش های بزرگی از 3 شهر  " ام درمان"، دومین شهر پرجمعیت سودان و بخشی از مجموعه پایتخت که شامل خارطوم و شهر صنعتی خارطوم شمالی است. خارطوم تا حد زیادی تحت کنترل RSF است.

حملات هواپیماهای بدون سرنشین مهاجر-6 با عقب راندن جنگنده‌های RSF از مناطق کلیدی به نیروهای SAF کمک کرده است تا در جاهای دیگر دست به پیشروی بزنند.

ناظران می گویند که سیل تسلیحات ایران به سودان بخشی از هدف گسترده ایران برای ایجاد جای پایی در آفریقا و دریای سرخ است.

کیلیچ نوشت: "ایران با حضور در کشوری که به طور سنتی همسو با عربستان سعودی است، می‌خواهد نفوذ خود را به طور قابل توجهی تقویت کند و با تداوم مناقشه داخلی کشور، زمینه برای حضور ایران در این کشور روز به روز افزایش بیشتری می یابد."

جنگ داخلی سودان از نیمه های آوریل سال 2023 و بین دو جناح رقیب که یکی دولت نظامی و ارتش سودان (SAF) به رهبری ژنرال "عبدالفتاح البرهان" و دیگری که عنوان " نیروهای پشتیبانی سریع" (RSF) دارد که متشکل از شبه نظامیانی هستند که به رهبری ژنرال "محمد حمدان داگالو" معروف به "همدی" و با پشتیبانی امارات و دیگر نیروهای خارجی برای کسب تسلط بر سودان با نیروهای ارتش و دولت نظامی می جنگند.