لانینا به ایران می‌آید؟

همشهری آنلاین: رئیس مرکز ملی پیش‌بینی و مدیریت مخاطرات وضع هوا سازمان هواشناسی گفت: «بارش‌های موسمی تابستان در جنوب‌شرقی ایران به نسبت سال گذشته افزایش می‌یابد و به احتمال زیاد بارش‌های پاییزی کشور امسال با تأخیر شروع می‌شود که این دو شاخص می‌تواند نشانه اثرگذاری پدیده آب‌وهوایی دورپیوندی "لانینا" بر ایران باشد.»

«آژانس هواشناسی سازمان ملل متحد اعلام کرد که بازگشت پدیده آب‌وهوایی خنک لانینا در سال‌جاری می‌تواند به کاهش دما پس از ماه‌ها رکورد جهانی گرما کمک کند. پس از آنکه در سال میلادی گذشته حاکم شدن پدیده آب و هوایی ال‌نینو بر بخش‌های وسیعی از اقیانوس آرام تاثیراتی بر مناطق زمین گذاشت، رکورد جدید دمایی در سال ۲۰۳۰ میلادی ثبت کرد و گرمترین سال ثبت شده در جهان را رقم زد، حالا آژانس هواشناسی سازمان ملل متحد از عبور از فاز النینو بازگشت پدیده لانینا در سال جاری و کاهش دمای جهانی خبر می‌دهد.»

 اما آیا این پدیده آب و هوایی برمنطقه و کشور ما اثرگذار است؟ در صورت اثرگذاری چه تاثیری بر بارش‌ها و آب وهوای شهر‌های ایران دارد؟

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت مخاطرات وضع هوا سازمان هواشناسی کشور در این باره گفت: «به طور کلی پیش‌بینی تاثیر جریانات دورپیوند جوی بر دما و بارش کشور با احتمالات زیاد همراه است. یکی از این جریان‌ها، دورپیوند نوسان جنوبی (ان‌سو) نام دارد و دارای دو فاز لانینا و ال‌نینو است. در فصل‌های تابستان، پاییز و زمستان پیش‌بینی می‌شود که این دور پیوند در فاز لانینا باشد.»

ال نینو بر ایران اثر گذار است؟

دکتر صادق ضیائیان ادامه داد: «حکمفرمایی پدیده آب و هوایی ال نینو در بخش‌های وسیعی از اقیانوس آرام، به طور نسبی بر منطقه ما اثراتی دارد. البته این اثر گذاری معمولا ۱۰۰ درصدی نیست و همبستگی ۶۰ درصد روی منطقه ما اثر دارد. با این حال سایر عوامل و دورپیوند‌ها کمک می‌کند که این پدیده تشدید و یا تضعیف شود و یا از بین برود؛ یعنی اثر آن خیلی بر منطقه و کشور ما ملموس نباشد. کما اینک در سال گذشته اثر ال نیو در کشور ما خیلی ملموس نبود.»

اوافزود: «امسال در حال تغییر فاز از ال نینو به لانینا در اقیانوس آرام هستیم. درباره اثرات این جریان دورپیوندی برکشور ما نمی‌توان به طور قاطع نظر داد. اما پیش بینی‌ها بر اساس الگو‌های هواشناسی، نشان از آن دارد که احتمالا بارش‌های پاییزی در ایران دیرتر شروع می‌شود؛ بنابراین با توجه به اینکه خیلی از مواقع، لانینا می‌تواند همراه با کم بارشی باشد، احتمال تاثیر لانینا بر آب و هوای کشور ما را تقویت می‌کند. همچنین با توجه به این که بارش‌های موسمی تابستان در جنوب شرقی ایران بیشتر از سال قبل پیش بینی می‌شود، نشان از اثرگذاری نسبی بر ایران دارد.»

تابستان گرم در راه است

رئیس مرکز ملی پیش بینی و مدیریت مخاطرات وضع هوا سازمان هواشناسی کشور همچنین در باره پیش بینی هواشناسی از دمای هوای کشور در تابستان گفت: «پیش بینی ما افزایش یک تا ۲ درجه‌ای دمای هوا دراغلب مناطق کشورحکایت دارد که گرم‌تر از نرمال است و این افزایش هوا هم ربطی به جریانات دورپیوندی «ال نینو» «لانینا» ندارد.»

ضیائیان تصریح کرد: «طور معمول بارش‌های تابستانه ما عدد درشتی از سهم کل بارش‌های یک ساله کشور نیست و در خوشبینانه‌ترین حالت، فقط ۴۰ درصد بارش‌های یک سال در تابستان اتفاق می‌افتد و پیش بینی می‌شود همین مقدار کم به احتمال زیاد محقق شود. اما اینکه بعضا عنوان می‌شود تابستان سختی را پیش رو داریم، به عقیده من با درنظر گرفتن منابع آبی است. چون خیلی از استان‌های نوار شمالی کشور بارش‌های مناسبی دشت نکرده اند. اگرچه کل بارش‌ها نزدیک به میانگین بوداما این بارش‌ها به دلیل فعالیت چند سامانه بارشی قوی بود که در نیمه جنوبی کشور اتفاق افتاد و سهم نوار شمالی مخصوصا شهر‌های پرجمعیت‌ی مثل تهران و کرج و... خیلی سهم درشتی نبود.»

پدیده‌های «ال نینو» و «لانینا» یک شاخص اقلیمی بزرگ مقیاس است که در پهنه وسیعی از آب‌های منطقه حاره‌ای اقیانوس آرام رخ می‌دهد. زمانی که دمای آب اقیانوس به عمق حدود ۲۰۰ متر تغییر می‌کند، اگر نیم درجه گرم‌تر شود وارد فاز «ال‌نینو» یا فاز گرم می‌شود و اگر نیم درجه سردتر از حالت نرمال شود یعنی وارد فاز «لانینا» شده است.