احتمال گسترش جنگ بزرگ در خاورمیانه جدی شد

تابناک: پروفسور «شیرین هانتر» عضو شورای روابط خارجی آمریکا معتقد است حملات اخیر حزب الله لبنان به اسرائیل محدود بود تا جنگ گسترش نیابد. 

حزب الله لبنان با صدور بیانیه ای از آغاز مرحله نخست پاسخ به ترور شهید فواد شکر فرمانده ارشد خود در ضاحیه بیروت از سوی رژیم صهیونیستی با پرتاب دهها فروند موشک و پهپاد خبر داد.

در خصوص این موضوع خبرنگار ما گفتگویی با پروفسور شیرین هانتر عضو شورای روابط خارجی آمریکا انجام داده که در ادامه می آید.

هانتر متخصص مسائل سیاسی ایران، خاورمیانه و اسلام سیاسی است. تا پیش از انقلاب ۵۷ ایران، هانتر عضو وزارت امور خارجه ایران بوده‌است و پس از آن به ایالات متحده مهاجرت نمود. وی به زبان‌های فارسی، انگلیسی، فرانسه و ترکی مسلط است. وی همچنین عضو شورای روابط خارجی امریکاست. کتاب «روابط ایرانی-عربی، فرایندهای تنش و سازگاری» از جمله کتابهای متأخر هانتر است. این کتاب تلاشی برای فهم و درک بهتر تاثیرات رقابت‌های فرهنگی، مدرنیزاسیون (نوگرایی)، اختلافات قومی و مذهبی، دولت‌سازی، نقش قدرت‌های بزرگ و سیستم سیاسی بین‌المللی بر روابط ایرانیان و اعراب طی هفت دهۀ گذشته است.

*حزب الله لبنان در عملیاتی انتقام جویانه با صدها راکت، موشک و پهپاد مواضع ارتش اسرائیل را هدف قرار داد. اهمیت این عملیات چه بود؟

حملات تلافی جویانه حزب الله نشان داد که اسرائیل با خطر جنگیدن در دو جبهه روبرو است: غزه و لبنان. اگر این اتفاق بیفتد، حوزه عملیاتی ارتش اسرائیل را افزایش می دهد. با این حال، تا کنون، حملات حزب الله اسرائیل محدود بوده است و به اندازه ای نبوده است که به طور جدی وضعیت نظامی اسرائیل را تضعیف کند. در واقع حملات محدود بود تا جنگ گسترش نیابد.

*حزب الله این عملیات با چنین حجم و گستردگی را به صورت مستقل انجام داده است. از حیث بازدارندگی این عملیات چه پیامی را به اسرائیل مخابره می کند؟

اسرائیل و حزب‌الله نزدیک به دو دهه است که با هم می‌جنگند، اما هیچکدام نتوانسته‌اند دیگری را نابود کنند. از نظر جلوگیری از حملات آینده اسرائیل، حملات اخیر حزب الله ارزش محدودی خواهد داشت. کاری که این حملات و ضدحملات انجام می دهند افزایش خطر یک جنگ تمام عیار است. هر دو طرف درگیر یک بازی خطرناک هستند به این امید که بتوانند چرخه خشونت را کنترل کنند. اما ممکن است اوضاع از کنترل خارج شود. مشکلات خاورمیانه راه حل نظامی ندارد. بیش از چهار دهه جنگ تقریباً مداوم فقط مشکلات را تشدید کرده است.

*مطابق آنچه حزب الله اعلام کرده  این عملیات مرحله اول عملیات انتقام جویانه متعاقب ترور فواد شکر فرمانده ارشد خود به شمار می رود. تصور می کنید مراحل بعدی با چه حجم و گستردگی و چه زمانی احتمالا رخ دهد؟

حزب الله به جز جنگ تمام عیار علیه اسرائیل، گزینه های بیشتری ندارد. یک تهاجم در مقیاس تمام عیار می تواند مداخله خارجی را به دنبال داشته باشد که برای حزب الله ضرر خواهد داشت.

*آیا ممکن است؛ متعاقب این عملیات حزب الله،  عملیات انتقام جویانه ایران علیه اسراییل نیز قریب الوقوع باشد؟

ایران با انتخاب سختی روبروست. عدم پاسخ به قتل هنیه توسط اسرائیل، اعتبار او را به عنوان متحد قابل اعتماد و قدرتمند محور مقاومت تضعیف خواهد کرد. اما حمله به اسرائیل، خطر دعوت به انتقام‌جویی از آمریکا علیه تهران را در پی دارد. همچنین این احتمال وجود دارد که آخرین حملات و ضدحمله ها به گونه ای سازماندهی شده باشند که با چهره بازیگران محلی از جمله ایران مواجه شوند، بدون اینکه منجر به جنگی گسترده تر شوند. با این حال، خطر این است که همه بازیگران کنترل رویدادها را از دست بدهند. به نظر من، ایران باید در تنظیم خطرات و مزایای یک ضدحمله محتاط باشد.