مرحله اول مذاکرات ایران و ترامپ؛ تابو شکست

رضا غبیشاوی در عصر ایران نوشت: مرحله اول مذاکرات ایران و امریکا در عمان برگزار شد و تابوی مذاکرات با ترامپ شکست. این خود یک گام روبه جلو است.

آغاز مذاکرات در این مرحله، به خودی خود و فارغ از نتیجه، اتفاق خوبی است زیرا نشانه اشتراک نظر دو طرف برای حل مسالمت آمیز اختلافات است. انتخاب مذاکره یعنی نه به گزینه های دیگر و البته دوری از تقابل حداکثری و بدترین احتمال یعنی جنگ و رویارویی نظامی. گزینه ای که هم به ضرر ایران و امریکاست هم آسیب زیادی به دو کشور و منطقه وارد می کند.

از سوی دیگر، آغاز مذاکرات ایران با دولت ترامپ، کانال ارتباطی قوی را میان دو طرف باز می کند تا تهران و واشنگتن، پیام ها، دغدغه ها، تقاضاها و نگرانی های خود را منتقل کنند. به ویژه بدانیم این بالاترین سطحی است که تاکنون دو کشور باهم مذاکره داشته اند.

باز شدن کانال ارتباطی قوی، از شدت تنش میان دوکشور می کاهد و امکان دست یابی به توافق و همکاری در هسته ای و سایر موضوعات را افزایش می دهد. از آتش بس در غزه و لبنان تا حمایت از ثبات عراق و افغانستان، از مقابله با گروه های تبهکار و قاچاق مواد مخدر تا مبارزه با گروه های تروریستی از جمله داعش و القاعده، زمینه هایی برای همکاری هستند.

در برخی حوادث قبلی منطقه، به مذاکره فرصتی داده نشد که اگر بود می توانست مانع از بروز فاجعه های متعددی شود.

در روایت های تاریخی نقل است که امریکا و شوروی در اوج تنش و رویارویی، وقتی هر لحظه احتمال تنش نظامی و جنگ هسته ای بالا و بالاتر می رفت تصمیم به گفتگو گرفتند اما در مذاکرات، واقعا مذاکره ای در کار نبود و هیات ها مذاکره کاری نکردند. با این حال همان جلسه مذاکرات، باعث آرامش جهانی شد چرا که خیال دنیا را درباره جنگ و درگیری نظامی دو غول اتمی جهان، راحت کرد.

مذاکره، بوی صلح و آرامش می دهد. نتیجه مذاکرات عمان را می توان در واکنش بازار حتی قبل از مذاکرات مشاهده کرد. قیمت دلار و سکه کاهش یافت.

مذاکرات مسقط نه تنها اولین مذاکره حضوری نمایندگان ایران و دولت ترامپ است بلکه برای نخستین بار است که مذاکره میان وزیر خارجه ایران و نماینده ویژه رئیس جمهور امریکا انجام می شود.

پیش از این (تیر 1401) و در دولت رئیسی، مذاکرات کوتاه و بی نتیجه ایران و امریکا در سطح معاونان وزیر خارجه (از ایران باقری) به صورت غیرمستقیم در دوحه قطر انجام شد.

البته رسانه های غربی قبلا و در زمان دولت رئیسی به نقل از منابع آگاه گفته بودند ایران و امریکا مذاکرات غیرعلنی داشتند و به توافق شفاهی رسیده بودند. به گفته این رسانه ها، توافق این گونه بود: امریکا تحریم صادرات نفت ایران به چین را نادیده بگیرند و  ایران هم پیشروی در حوزه های حساس هسته ای را متوقف کند. با این حال نه ایران و نه امریکا چنین مذاکره و توافقی را تایید نکردند.

در این دوره، مذاکرات ایران و امریکا در چند مرحله از جمله با میانجیگری قطر منجر به مبادله زندانیان و انتقال پول های متوقف شده ایران از کره جنوبی به بانک های قطر شد.

در دوره ظریف و برجام نیز وزیران خارجه ایران و امریکا (ظریف - جان کری) باهم گفتگوهای متعدد مستقیم داشتند و کانال ارتباطی دو کشور، کاملا باز و فعال بود.

در مذاکرات مستقیم ایران و امریکا در بغداد (سال 1386) هم سفیران دو کشور در عراق (کاظمی قمی و رایان کروکر) ریاست هیات های مذاکره کننده را برعهده داشتند.

در مذاکرات امریکا و امریکا در الجزایر (سال 59) برای حل مسئله اشغال سفارت امریکا و گروگان گیری دیپلمات های آن، ریاست طرف ایرانی برعهده بهزاد نبوی وزیر مشاور در امور اجرایی بود.

مذاکرات کنونی ایران و آمریکا، نتیجه انتخابات ریاست جمهوری 1403 و سیاست وفاق در داخل است.

ایران با دولت ترامپ، وارد مذاکره شد. برخلاف دولت اول ترامپ که ایران مذاکره با ترامپ را قبول نکرد.

مذاکرات با امریکا برای رفع تحریم ها، از جمله مطالبات و خواسته های مردم از دولت پزشکیان است و او نیز در نهایت با همه فراز و نشیب ها توانست آن را عملی کند. او توانست هم مجوز مذاکره را از رهبری دریافت کند همه جبهه داخلی را پشت سر مذاکره و مذاکره کنندگان بسیج سازد.

 از نظامیان که با پیام تصویری سرلشکر باقری، حمایت و تایید عالی ترین مقام نظامی ایران از مذاکره با آمریکا اعلام عمومی شد تا حسین شریعتمداری مدیر کیهان که مجبور شد در اقدامی بی سابقه مطلب خود را در حمایت و تایید مذاکرات شنبه، جمعه در کانال تلگرامی کیهان منتشر کند (تلگرام فیلترشده) و منتظر چاپ شنبه روزنامه نماند تا امامان جمعه که خطبه های این جمعه را بدون انتقاد از مذاکرات و عراقچی ایراد کردند.

تحقق مذاکره با امریکا نتیجه دو اتفاق است: اول انتخابات ریاست جمهوری 1403 که مانع از ورود سعید جلیلی و تفکر او به پاستور شد و پزشکیان و نگاهی که او نمایندگی می کرد را به کرسی ریاست نشاند.

در گام بعدی هم سیاستی است که پزشکیان در داخل دنبال می کند یعنی وفاق. سیاست وفاق از ابتدای آغاز به کار درمسائل متعدد داخلی نتیجه داد و حالا مذاکره با امریکا. از داستان گشت ارشاد تا طرح حجاب مجلس و از رفع فیلتر واتس اپ و گوگل پلی تا مسائل سوریه و ...

حالا مشخص شد واقعا فرق می کند چه کسی در پاستور باشد.