گزارش رویترز از پیامدهای حمله احتمالی به ایران

عصر ایران: خبرگزاری رویترز با انتشار گزارشی که حاوی گفتگو با کارشناسان غربی است، از قول آنها، احتمال نابودی برنامه هسته ای ایران با استفاده از حمله نظامی را بسیار بعید دانسته است.

رویترز نوشت: کارشناسان نظامی و هسته ای می گویند هرگونه حمله آمریکا و اسرائیل به سایت های اتمی ایران خطرناک خواهد بود و برنامه را تنها چند سال عقب می اندازد، مگر اینکه هدف واقعی آنها تغییر رژیم باشد.

 بر اساس این گزارش: استقرار اخیر بمب‌افکن‌های B-۲، تنها هواپیماهایی که قادر به پرتاب قوی‌ترین بمب‌های سنگرشکن در محدوده ایران هستند، سیگنالی قوی برای تهران است که نشان می‌دهد در صورت عدم دستیابی به توافقی برای مهار برنامه هسته ای آن، چه اتفاقی برای برنامه هسته‌ای‌اش می‌افتد.

اما کارشناسان نظامی و هسته‌ای می‌گویند که حتی با وجود چنین قدرت آتش عظیمی، اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل احتمالا به طور موقت برنامه‌ای را که غرب از آن می‌ترسد را به عقب براند.

بدتر از آن، یک حمله احتمالی می‌تواند ایران را وادار کند که بازرسان هسته‌ای سازمان ملل را اخراج کند، برنامه‌ای که تا حدی زیرزمینی بود را کاملا زیرزمینی هدایت کند و به سمت تبدیل شدن به یک کشور مجهز به سلاح هسته‌ای حرکت کند.

"جاستین برانک" پژوهشگر ارشد نیروی هوایی و فناوری در موسسه Royal United Services - یک اندیشکده نظامی در بریتانیا – در این باره می‌گوید: "در نهایت، به جز تغییر رژیم یا اشغال کامل نظامی ایران، دیدن اینکه چگونه حملات نظامی می‌تواند مسیر ایران به سمت سلاح هسته‌ای را نابود کند، بسیار دشوار است."

این یک مورد اساسا تلاش برای اعمال مجدد بازدارندگی نظامی، تحمیل هزینه و بازگرداندن "نقطه گریز" هسته ای ایران به جایی است که چند سال پیش بودیم."

نقطه گریز به مدت زمان لازم برای تولید مواد شکافت پذیر کافی به منظور ساخت یک بمب هسته ای اشاره دارد، در حال حاضر این زمان برای ایران از چند روز یا چند هفته تخمین زده می شود. 

توافق هسته‌ای تاریخی ۲۰۱۵ (برجام) بین ایران و قدرت‌های بزرگ محدودیت‌های سختی را برای فعالیت‌های هسته‌ای ایران ایجاد کرد که نقطه گریز آن را حداقل به یک سال افزایش داد. پس از اینکه دونالد ترامپ، ایالات متحده را از این توافق در سال ۲۰۱۸ خارج کرد، این توافق از بین رفت و ایران بسیار فراتر از محدودیت های خود عمل کرد.

اکنون ترامپ می خواهد در مذاکراتی که از شنبه گذشته آغاز شده، درباره محدودیت های هسته ای جدید مذاکره کند. او همچنین دو هفته پیش گفت: "اگر با ایران به توافق نرسد، این کشور بمباران خواهد شد."

اسرائیل نیز چنین تهدیداتی را انجام داده است. "اسرائیل کاتز" وزیر دفاع اسرائیل پس از آغاز به کار خود در ماه نوامبر گذشته گفت: "ایران بیش از هر زمان دیگری در معرض حملات به تاسیسات هسته ای خود قرار دارد. ما این فرصت را داریم تا به مهمترین هدف خود یعنی خنثی کردن و از بین بردن تهدید موجودیتی برای کشور اسرائیل دست یابیم.."

"خطرناک"

برنامه هسته ای ایران در بسیاری از سایت های هسته ای در داخل فلات ایران پخش شده است و یک حمله احتمالا باید بیشتر یا همه آنها را هدف قرار دهد. حتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی - ناظر هسته‌ای سازمان ملل - نمی‌داند ایران برخی تجهیزات حیاتی مانند قطعات سانتریفیوژها - ماشین‌هایی که اورانیوم را غنی‌سازی می‌کنند- در کجا نگهداری می‌کند.

کارشناسان نظامی می‌گویند که اسرائیل می‌تواند بیشتر این سایت‌ها را به تنهایی از بین ببرد، اما این یک عملیات مخاطره‌آمیز است که حملات مکرر را در بر می‌گیرد که نیازمند سرکوب سیستم‌های پدافند هوایی ایران است.

غنی‌سازی اورانیوم در قلب برنامه هسته‌ای ایران قرار دارد و دو سایت بزرگ غنی‌سازی آن، "نیروگاه غنی‌سازی سوخت در نطنز"، واقع در حدود سه طبقه زیر زمین، ظاهرا برای محافظت از آن در برابر بمباران است و سایت" فردو" است که در عمق کوهی حفر شده است.

ایالات متحده برای از بین بردن این اهداف سخت با قدرتمندترین سنگر شکن 30 هزار پوندی خود ( 14 تنی) بسیار مجهزتر خواهد بود، که تنها بمب افکن های B-2  - همان بمب افکن هایی که اخیرا به پایگاه نظامی دیگو گارسیا در اقیانوس هند منتقل شده اند - در حال حاضر می تواند وارد عمل شود، اسرائیل فاقد چنین بمب های سنگرشکنی است.

"چارلز والد" ژنرال بازنشسته نیروی هوایی آمریکا که اکنون برای "موسسه یهودی برای امنیت ملی آمریکا" کار می کند، گفت: "سنگر شکن های در اختیار اسرائیل که 5 هزار پوند وزن دارند قادر به نفوذ به سایت های فردو و نطنز نیستند." 

او افزود اما با ایالات متحده، یک حمله سریعتر و با احتمال بیشتری موفقیت آمیزتر خواهد بود، اگرچه والد تخمین زد که چنین حمله ای احتمالا چند روز طول می کشد.

پیامدهای حمله چه خواهد بود؟

"اریک بروور" از ابتکار "تهدید هسته‌ای" و تحلیلگر سابق اطلاعاتی آمریکا، گفت: "حمله ایالات متحده احتمالا می‌تواند آسیب بیشتری نسبت به حمله اسرائیل به همراه داشته باشد، اما در هر صورت شما در مورد خرید زمان صحبت می‌کنید و این خطر واقعی وجود دارد که ایران را به‌جای دور شدن از بمب، به سمت ساخت بمب سوق دهد."

او افزود: یک حمله نظامی می تواند برنامه هسته ای ایران را مختل کند و به تاخیر بیاندازد، اما نمی تواند آن را از بین ببرد.

از نظر این تحلیلگر، در حالی که سایت های هسته ای را می توان حذف کرد، اما دانش پیشرفته ایران در مورد غنی سازی اورانیوم را نمی توان از بین برد. 

تحلیلگران و مقامات معتقدند که جلوگیری از بازسازی سایت های هسته ای ایران، یک کار ثابت و بسیار دشوار خواهد بود.

"کلسی داونپورت" از انجمن کنترل تسلیحات گفت: "روز بعد (حمله) چه اتفاقی می‌افتد؟ ایران به حملات به برنامه هسته‌ای خود با سخت‌تر کردن تاسیسات و گسترش برنامه‌اش پاسخ می‌دهد."

بسیاری از تحلیلگران این خطر را می‌بینند که در صورت حمله، ایران بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را که به عنوان چشمان جهان در سایت‌هایی مانند نطنز و فردو عمل می‌کنند، اخراج کند.

"علی شمخانی" مقام ارشد امنیتی ایران که هم اکنون از مشاوران رهبر ایران است، هفته گذشته گفت: "تداوم تهدیدهای خارجی و قرار گرفتن ایران در حالت حمله دنظامی ممکن است به اقدامات بازدارنده از جمله اخراج بازرسان از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و قطع همکاری بینجامد."

تنها کشور دیگری که این کار را انجام داده کره شمالی است که سپس اولین بمب هسته ای خود را آزمایش کرد.

"جیمز اکتون" از بنیاد "کارنگی برای صلح بین‌المللی" گفت: "اگر ایران را بمباران کنید، ایران تقریبا به نظر من بازرسان بین‌المللی را بیرون می‌کند و بهانه خوبی برای ساخت بمب به دست خواهد آورد."