گزینه سوم ترامپ درباره ایران چیست؟

رویداد ۲۴: رسانه عربی القدس العربی به این پرسش پرداخته است که؛ آیا ترامپ با سکوت در مقابل اسرائیل، گزینه سومی را پیش روی بنیامین نتانیاهو درباره ایران قرار خواهد داد؟

القدس العربی نوشته است، جملات نگران‌کننده‌ای از سوی استیف ویتکاف، فرستاده آمریکا، دربارهٔ مذاکرات میان او و نمایندگان ایران در خصوص برنامه هسته‌ای این کشور مطرح شده است. هفته گذشته، نمایندگان دولت ترامپ توضیح دادند که ایالات متحده از ایران خواهد خواست تا زیرساخت‌های هسته‌ای، موشک‌ها و تسلیحات خود را برچیند.

القدس العربی نوشته است: در دیدار فوری میان ترامپ و نتانیاهو که دوشنبه گذشته در کاخ سفید برگزار شد، این برداشت شکل گرفت که رئیس‌جمهور آمریکا و تیمش از «الگوی لیبی» که نتانیاهو مطرح کرد، حمایت می‌کنند؛ الگویی که در آن معمر قذافی رهبر پیشین لیبی به‌طور داوطلبانه از برنامه هسته‌ای این کشور چشم‌پوشی کرد و آن را طوری برچید که انگار هرگز وجود نداشته است.

با این حال، ویتکاف در گفت‌وگویی با شبکه «فاکس» حرف‌های کاملاً متفاوتی زد.

او گفت: «گفت‌و‌گو با ایرانی‌ها بر دو نقطه حساس متمرکز بود: نخست، غنی‌سازی؛ آنها به غنی‌سازی بیش از ۳٫۶۷ درصد نیازی ندارند. در برخی موارد تا ۶۰ درصد غنی‌سازی می‌کنند و در مواردی دیگر تا ۲۰ درصد. اما این غیرقابل‌قبول است. برای یک برنامه هسته‌ای غیرنظامی نیازی به غنی‌سازی بالاتر از ۳٫۶۷ درصد نیست.»

علاوه بر این، ویتکاف افزود که هدف توافق با ایران «در درجه اول تأیید برنامه غنی‌سازی و تاکیدی بر مووضع سلاح است. این شامل موشک‌ها، انواع موشک‌هایی که در آنجا مونتاژ شده‌اند، و مکانیسم فعال‌سازی بمب می‌شود».

به‌عبارت دیگر، ویتکاف خطوط اصلی توافقی را ترسیم کرد که شباهت زیادی به توافق هسته‌ای سال ۲۰۱۵ دارد؛ همان توافقی که اوباما امضا کرد و ترامپ در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد.

این رسانه عربی نوشته: اسرائیل رسما سکوت خود را حفظ کرده است، در حالی که به نظر می‌رسد عقب‌نشینی بزرگی از سوی آمریکا نسبت به مواضع اولیه‌ای که حتی تا یک هفته پیش مطرح شده بود، رخ داده است. تنها کسی که در اسرائیل این اظهارات را مورد انتقاد قرار داد، نخست‌وزیر پیشین، نفتالی بنت بود. او بدون اشاره به نام ویتکاف، در واکنش به اظهارات او گفت: «اجازه دادن به ایران برای سازمان‌دهی مجدد خود، تا بار دیگر ایالات متحده، اسرائیل و سایر نقاط جهان را تهدید کند، از دست دادن یک فرصت تاریخی خواهد بود.».

اما در پشت پرده، همه کسانی که چه در واشنگتن و چه در اورشلیم به موضوع ایران می‌پردازند، دچار شگفتی شدند. به نظر می‌رسد که انتقاد‌ها تأثیر خود را گذاشته‌اند. صبح روز بعد ویتکاف با انتشار توییتی توضیح داد: «ایران موظف است برنامه غنی‌سازی و برنامه تسلیحاتی خود را متوقف و لغو کند!»

توئیت اصلاح شده ویتکاف ممکن است نگرانی‌های اسرائیل را کمتر کند، اما منجر به تغییر شیوه فکر دولت آمریکا در قبال ایران نمی‌شود. القدس العربی با بیان اینکه ویتکاف با اظهاراتش امتیازات عظیمی به ایرانی‌ها داده است نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای ایران در نتیجه این رفتار آمریکا، ابراز نگرانی کرد.

القدس العربی در ادامه این گزارش دلیل دیگری برای نگرانی از بابت مذاکرات ایران و آمریکا عنوان کرده و می‌نویسد: باید چشمانمان را باز کنیم: ترامپ و اکثر مشاورانش خطر قریب الوقوع ایران را درک می‌کنند. رئیس جمهور آمریکا روز گذشته گفت: اگر به سلاح هسته‌ای دست یابند، از زور استفاده می‌کنیم. ما این کار را برای آمریکا انجام نمی‌دهیم، بلکه برای جهان انجام خواهیم داد. با این حال، صدا‌هایی در اطراف ترامپ و ظاهراً در ذهن او نیز شنیده می‌شود که با رفتار واقعی او در تناقض است.

البته کسانی هستند که از این کار حمایت می‌کنند، اما همچنین کسانی هستند که نمی‌خواهند گرفتار درگیری دیگری در خاورمیانه شوند، برای آنها توافقی یک توافق کوتاه مدت کفایت می‌کند.

برخلاف این دو احتمال، یک راه ممکن سوم وجود دارد. ترامپ در طول سال‌های ریاست جمهوری خود تعهد مطلق به امنیت اسرائیل را نشان داده است. این بدان معناست که نتانیاهو هر لحظه می‌تواند به ترامپ بگوید: آقای رئیس‌جمهور، البته اسرائیل به شما احترام می‌گذارد، اما کار به جایی رسیده که ما موظف به عمل هستیم. ترامپ ممکن است خوشش نیاید، اما نتانیاهو را متوقف نخواهد کرد.