جایزه معماری جهانی برای دو اثر ایرانی

همشهری آنلاین: پلازای ایستگاه مترو میدان جهاد تهران و اقامتگاه ماجرا در جزیره هرمز دو اثر معماری از ایران در میان ۱۹ اثر، نامزد دریافت جایزه جهانی معماری آقاخان در سال ۲۰۲۵ شده‌اند.

جایزه معماری آقاخان از سوی کریم آقاخان در سال ۱۹۷۷ پایه‌گذاری شده و هر سه سال یک بار از سوی بنیاد شبکه توسعه آقاخان برگزار می‌شود. به برنده این جایزه یک میلیون دلار آمریکا اعطا می‌شود و از نظر مالی برترین جایزه معماری در جهان است. هدف از این جایزه نیز شناخت نمونه‌های برتر معماری که طرح‌های نوین، معیارهای اجتماعی و بهبود و توسعه آنها و نیز مفاهیم بازسازی، دوباره استفاده‌سازی، محافظت و طراحی محیط زیست را در برمی‌گیرد، است. سال ۲۰۱۶ معماری پل طبیعت در تهران برنده این جایزه شد.

اقامتگاه ماجرا در جزیره هرمز

این اقامتگاه از ۲۰۰ گنبد رنگارنگ در اندازه‌ها و شکل‌های مختلف تشکیل شده که با مشارکت مردم محلی جزیره و با استفاده از تکنیک کیسه شنی (ابر خشت سنتی یا سوپر ادوب) ساخته شده‌است. گنبدها که برخی از آن‌ها به هم متصلند، برای اقامت مهمانان و برخی هم برای امکانات عمومی مانند رستوران‌ها و کافه‌ها طراحی شده‌اند. اقامتگاه ماجرا توسط دفتر معماران زاو طراحی شده و به عنوان اولین اقامتگاه بزرگ بوم گردی در جزیره در سال ۲۰۲۰ تکمیل شد. بنیاد جایزه آقاخان دلیل انتخاب این اقامتگاه را این‌طور بیان کرده‌است: «این مجموعه از سوی کارگران محلی آموزش دیده شاخته شده و امکانات جدیدی برای ساکنان جزیره فراهم کرده‌است تا در آن گرد هم آیند، عبادت کنند یا از کتابخانه استفاده کنند.»

پلازای مترو میدان جهاد در تهران

ایستگاه مترو جهاد که از سوی وسط استودیو معماری کا طراحی شده، با استفاده از آجرهای دست‌ساز محلی و طاق‌های متنوع به یک نشانه شهری تبدیل شده است.

بنیاد جایزه آقاخان دلیل انتخاب این اقامتگاه را این‌طور بیان کرده‌است: «این ساختمان با بهرگیری مناسب از نور طبیعی و تهویه، فضایی عمومی و دلپذیر ایجاد کرده است. موقعیت راهبردی سایت در تقاطع یکی از مسیرهای پرتردد، نقش آن را به عنوان یک نماد عمومی اجتماعی تقویت می‌کند و زیرساخت های حمل و نقل را با راهبرد جدید شهر برای تمرکز بر عابران پیاده ادغام می‌سازد.»