فرهیختگان: لاریجانی مرد روزهای بحران است

روزنامه فرهیختگان نوشت: آنچه در این روزها به آن نیاز داریم، ارائه یک روایت دقیق، امید بخش و نزدیک به مرز واقعیت است تا علاوه بر اینکه مخاطب آن را می‌پذیرد، تصویر دقیقی از پیروزی در جنگ و شکست‌ها ارائه دهد و بتواند پاسخی درخور به جنگ روانی و رسانه‌ای دشمن بدهد.

مصداق عینی این جنس روایت در آنچه علی لاریجانی یکشنبه شب از این درگیری ۱۲ روزه ارائه کرد، دیده می‌شود. البته لاریجانی پیش از این و در مواجهه با تهدیدهای آمریکا و زیاده‌گویی‌های صهیونیست‌ها، از ابزار رسانه و قدرت کلامش برای خنثی کردن این تهدیدها استفاده کرده است.

اگرچه نقطه‌زنی در کلام، ویژگی خاصی است که لاریجانی در آن مهارت ویژه‌ای دارد، اما او در روایت ۱۲ روزه از جنگ، علاوه بر دقت بر انتخاب واژه‌ها، سیر روایی از جنگ با استفاده از فکت‌های رسانه‌های غربی ارائه داد که در انتها مخاطب به این نتیجه می‌رسد که ایران به‌رغم همه دشواری‌ها توانست دست برتر را در این جنگ حفظ کند.

اشاره او به اینکه آنچه اتفاق افتاده رویدادی نیست که بتوان با تحلیلی ساده بیانش کرد، از دل پیچیدگی‌های اتفاق، یک روایت تمیز و دقیق به مخاطب ارائه می‌دهد که با وجود قابل فهم بودن آن برای مردم، خبری از ساده‌سازی روایت و رویدادهای جنگ نیست.  

روایتی روی لبه واقعیت

لاریجانی در روایتش تنها یک دوگانه مطرح می‌کند؛ ایران و دشمن صهیونیستی که البته آمریکا هم حامی جدی آن بوده و است. روایت او تا انتها حول همین دوگانه پیش می‌رود.

لاریجانی در بخشی از این گفت‌وگو به این ادعای نتانیاهو اشاره می‌کند که می‌خواهد همان‌طور که کوروش یهودیان را نجات داد، مردم ایران را نجات دهد، حماقت او را مورد تمسخر قرار می‌دهد و این مقایسه مع‌الفارق را زیر سؤال می‌برد. او در ادامه تناقض‌گویی صهیونیست‌ها، تغییر نظام سیاسی ایران را هم مورد اشاره قرار می‌دهد و تأکید می‌کند ادعای آنکه ما به دنبال تغییر نظام سیاسی نیستیم پس از آن اتفاق افتاد که نتانیاهو فهمید کارزاری که در آن وارد شده، از قواره او بزرگ‌تر است و پیروزی به این سادگی نیست.

نکته دیگر آنکه لاریجانی، صراحتاً برهه‌هایی که ایران در آن دست برتر را در اختیار نداشت بیان می‌کند. در بخشی از این گفت‌وگو به این موضوع اشاره می‌کند که تا روز سوم جنگ با وجود پاسخ‌های ایران همچنان ۶۰ به ۴۰ قدرت نظامی به نفع اسرائیل بود. اما در روز چهارم ورق به نفع ایران برمی‌گردد.

در روایت لاریجانی خبری از رجزخوانی یا بزرگ‌نمایی روایت در مورد دستاوردهای جنگ نیست. او هم شکست‌ها، هم پیروزی‌ها، هم ضربات وارد شده به کشور و هم ضرباتی که به دشمن وارد شده را در قلب یک روایت زمان‌دار و دقیق بیان می‌کند. در این روایت آنچه اهمیت دارد، موجودیت و قدرت ایران در مبارزه با دشمن و تشریح خدعه‌های دشمن است.

لاریجانی در این روایت از خودش قهرمان نمی‌سازد. قهرمان در روایت او تنها ایران است. او حتی در بخشی از این گفت‌وگو در مورد تهدیدهای تلفنی صهیونیست‌ها اشاره‌ای کوتاه به تماس تلفنی صهیونیست‌ها با او می‌کند و از کنار این موضوع عبور می‌کند. لاریجانی تا انتهای این روایت روی لبه واقعیت حرکت می‌کند و پیش می‌رود.  

سیاستمداران بحران را حفظ کنید

در موقعیتی که با دونگاه غلط به جنگ مواجهیم که یک طرف با عینک رمانتیک‌ها به جنگ نگاه می‌کند و در طرف دیگر هم با افرادی مواجهیم که از آن طرف بوم افتاده‌اند و نگاهی آرمان‌گرایانه و غلوآمیز به جنگ و رویدادهای آن دارند و آن‌ها هم بدون در نظر گرفتن واقعیت میدان و تحولات بین‌المللی تحلیل و روایت ارائه می‌کنند، لاریجانی درست وسط این دوگانه غلط می‌ایستد و نگاه و تحلیلی واقع‌گرایانه و بر مبنای آنچه در واقعیت میدان رخ داده ارائه می‌کند.

واقعیت ماجرا این است که در عرصه سیاسی به چنین شخصیت‌هایی نیاز داریم، افرادی که علاوه بر آنکه در چهارچوب منافع ملی و به دور از جناح‌بندی‌ها و اختلافات سیاسی با رویدادهای بین‌المللی مواجه می‌شوند، نگاهشان به اجتماع و مردم کلان‌تر از یک تقسیم‌بندی سیاسی است و در عین حال تحلیل درستی با در نظر گرفتن امنیت ملی و ظرافت‌های سیاسی و بین‌الملل ارائه می‌کنند و توانایی سوار کردن روایت و تحلیل خود بر رسانه، ایجاد موج رسانه‌ای و خنثی کردن جنگ رسانه‌ای دشمن را دارند.

همان‌طور که در میانه بحران و جنگ، فرمانده ماهر و کاربلد، توانایی این را دارد که ابتکار را در جنگ در اختیار بگیرد و به دشمن ضربه بزند، در عرصه روایت و رسانه به افرادی نیاز داریم که در جنگ روایت‌های دشمن در مقابل طرح دشمن ابتکار عمل به کار ببرند. این افراد به مثابه سرمایه‌هایی برای نظام حکمرانی هستند که حفظ آن‌ها یکی از اصول اساسی است.

 در سال‌های اخیر، مواجهه‌های پرسش‌برانگیزی با چهره‌هایی مثل علی لاریجانی شده که قابل نقد است. با این حال باید به این موضوع توجه کرد که ممکن است ما موافق یا مخالف لاریجانی باشیم؛ اما او حداقل در این روزها تصویری از یک سیاست‌مدار متبحر و پخته ارائه داد.