هشدار قرمز برای شهر مشهد صادر شد

ایسنا: مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب گفت: مشهد امسال در چهارمین سال متوالی در شرایط شدید تنش آبی بوده و ذخایر آبی در وضعیت حداقلی قرار دارد.

حسین اسماعیلیان در خصوص وضعیت آب کشور و به‌ویژه شهر مشهد اظهار کرد: چالش کمبود آب موضوع جدید نیست و از گذشته تاکنون مشهد با این بحران مواجه بوده است؛ در سال‌های اخیر با کاهش بارندگی‌ها و افزایش تقاضا این مسئله تشدید شده است.

وی ادامه داد: مشهد امسال در چهارمین سال متوالی در شرایط شدید تنش آبی بوده و ذخایر آبی در وضعیت حداقلی قرار دارد. از سال ۱۴۰۱ وضعیت ذخیره آبی مشهد روزبه‌روز وخیم‌تر شده و امسال شرایط به بحران نزدیک شده است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد افزود: از زمان بهره‌برداری تاسیسات آبی مشهد تاکنون، هیچگاه وضعیت ذخیره آب به این شدت بحرانی نبوده است. همچنین جمعیت مشهد به مراتب بیشتر از گذشته شده و منابع آبی تغییری نکرده‌ است؛ در حالی که مصرف آب افزایش چشمگیری داشته است.

اسماعیلیان گفت: بسیاری از کلان‌شهرها برای تامین آب شرب خود وابسته به سدها هستند. در خراسان رضوی به جز قوچان که آب آن از سد تبارک تامین می‌شود، اغلب شهرها همانند سبزوار و نیشابور به منابع آب زیرزمینی وابسته‌اند، که این منابع نیز کوتاه‌مدت و پایدار نیستند.

وی تصریح کرد: آثار خشکسالی و کاهش بارندگی روی سدها تاثیر مستقیم دارد و با کاهش بارش، حجم آب پشت سدها کاهش می‌یابد. وضعیت کنونی مشهد بخشی از سناریوهای پیش‌بینی‌شده وزارت نیرو بوده و غافلگیرکننده نیست، اما برنامه‌های اجرا شده تاکنون قادر به جبران کامل کاهش منابع آبی نبوده‌ است. 

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد به همکاری مردم و اجرای پروژه‌های مدیریت مصرف اشاره کرد و افزود: پیک مصرف آب در مشهد از نیمه خردادماه  آغاز می‌شود اما با اقدامات انجام‌شده تاکنون، پایداری آب در مشهد حفظ شده و کمبودی گزارش نشده است.

اسماعیلیان در ادامه با اشاره به پروژه‌های مهم آبی مشهد عنوان کرد: پروژه انتقال آب هزار مسجد قرار بود سال ۱۴۰۱ به بهره‌برداری برسد، اما اکنون تنها حدود ۳ الی ۴ درصد پیشرفت فیزیکی دارد. این موضوع نشان می‌دهد که این پروژه چند سالی عقب افتاده است. همچنین پروژه‌های پساب که قرار بود طی 2 الی 3 سال گذشته جایگزین آب کشاورزی شوند، نیز با تأخیر جدی مواجه‌ هستند.

وی ادامه داد: این کمبودها چالش‌های اساسی ایجاد کرده و نیازمند عزم و همت عمومی از سوی همه نهادها و مسئولان استان است تا بتوان پروژه‌ها را به سرانجام رساند.

او افزود: در ماه‌های اخیر کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی، جلساتی با محوریت پروژه‌های اضطراری و میان‌مدت آب برگزار کرده است. چالش‌های این پروژه‌ها صرفاً مالی نیست و مواردی مانند اصلاح موافقت‌نامه‌ها و هماهنگی‌های اداری نیز وجود دارد که باید به‌روزرسانی و تسهیل شوند تا شرکت آب منطقه‌ای بتواند پروژه‌ها را بهتر پیش ببرد. منابع مالی یکی از بخش‌های مهم این فرآیند است و نهادهای متولی باید همکاری بیشتری داشته باشد.

اسماعیلیان همچنین توضیح داد: پروژه‌های اضطراری بیشتر شامل بهسازی، جابجایی و حفر چاه‌های جدید است که با وجود انتقادات به حفر چاه در شرایط افت سفره‌های آب زیرزمینی، این اقدامات برای حفظ پایداری منابع ضروری است. اقلیم منطقه خشک و نیمه‌خشک است و کاهش بارش‌های چند سال اخیر پدیده‌ای طبیعی است که باید مدیریت شود.

وی تأکید کرد: در دو دهه گذشته بیش از ۵۰ درصد آب شرب مشهد از سدها تأمین شده و اولویت همواره استفاده از آب سدها بوده است. برداشت آب از چاه‌ها بیشتر به‌عنوان ذخیره‌ای برای شرایط بحرانی و جبران کسری‌ها انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب مشهد گفت: پروژه‌های آبی مشهد پروژه‌های کوتاه‌مدت نیستند و ظرفیت بهره‌برداری از آن‌ها بیشتر از یک سال است. این پروژه‌ها در شرایط اضطراری و برای زمان کوتاه طراحی شده‌اند، اما چاه‌ها به‌عنوان ذخیره حیاتی شهر برای مواقع بحرانی اهمیت دارند.

وی افزود: با وجود مشکلات و چالش‌ها، پیشرفت فیزیکی پروژه‌های شرکت آب و آب منطقه‌ای مشهد بیش از ۸۵ درصد است و حدود ۴ هزار میلیارد تومان برای اجرای پروژه‌ها اعتبار مصوب شده که تا کنون حدود ۴۰۰ میلیارد تومان تخصیص یافته است، اما مشکلات مالی و مطالبات پیمانکاران باعث کندی روند کار شده و تامین تجهیزات و مصالح نیز با چالش روبه‌رو است.

اسماعیلیان خاطرنشان کرد: پیمانکاران و تامین‌کنندگان نیز به دلیل شرایط طولانی تنش آبی و مشکلات مالی، توان و ظرفیت کافی برای تسریع کار را ندارند و نیازمند حمایت‌های مالی و اعتباری دولت و دستگاه‌های مرتبط هستند تا بتوانند روند پروژه‌ها را به‌سرعت پیش ببرند و از بحران آبی پیش‌رو جلوگیری کنند.