بی‌تفاوتی بازار خودرو به افزایش نرخ ارز

روزنامه ایران: افزایش نرخ دلار در روزهای اخیر، بار دیگر توجه‌ها را به بازار خودرو معطوف کرده است.

خودرو در اقتصاد ایران همواره کالایی حساس به نوسانات ارزی بوده و تغییرات قیمت دلار معمولاً به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم بر این بازار اثر گذاشته است. با این حال، بررسی وضعیت فعلی نشان می‌دهد که بازار خودرو به‌رغم رشد قابل توجه نرخ ارز، واکنش شدیدی از خود نشان نداده و همچنان در شرایط رکود قرار دارد. از یک سو این موضوع هوشمندی بازار را به وضعیت‌های یک‌باره نشان می‌دهد از سوی دیگر رکود به قدری در بازار خودرو نشست کرده است که با این تلنگرهای لحظه‌ای هم انگار این بازار از فریز خارج نمی‌شود.

یکی دیگر از عوامل این وضعیت،کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان است.بخش قابل توجهی از تقاضای بالقوه به دلیل محدودیت‌های مالی،از بازار خارج شده و همین موضوع موجب شده که فروشندگان نتوانند افزایش نرخ ارز را به‌سرعت به قیمت خودرو منتقل کنند. در نتیجه، تنها برخی خودروهای کم‌تیراژ افزایش محدود قیمتی را تجربه کرده‌اند، در حالی که اکثر مدل‌های پرتیراژ داخلی با ثبات نسبی مواجه بوده‌اند. بازار خودروهای وارداتی و مونتاژی، به دلیل وابستگی مستقیم به نرخ ارز، بیش از سایر بخش‌ها در معرض فشار قرار دارد. هزینه واردات قطعات و دشواری در تأمین ارز می‌تواند در میان‌ مدت به رشد قیمت در این دسته منجر شود. با وجود این، حجم پایین معاملات و فضای انتظاری بازار باعث شده اثرگذاری این عوامل هنوز کامل نمایان نشود.

نکته قابل توجه، تغییر رابطه سنتی میان دلار و خودروست. در گذشته افزایش نرخ ارز بلافاصله با رشد محسوس قیمت خودرو همراه می‌شد، اما امروز رکود و کاهش معاملات نوعی «چسبندگی قیمتی» ایجاد کرده است. این وضعیت می‌تواند در کوتاه‌مدت به تثبیت نسبی بازار کمک کند، هرچند در میان‌مدت احتمال انتقال تدریجی فشار ارزی به قیمت‌ها وجود دارد.

به‌طور کلی، افزایش قیمت دلار بیش از آنکه فعلاً موجب جهش قیمتی شود، تأثیر روانی و انتظاری بر بازار خودرو گذاشته است. در شرایط کنونی، مهم‌ترین ویژگی بازار «رکود تورمی» است؛ جایی که تقاضا ضعیف مانده اما فشار هزینه‌ها رو به افزایش است. تداوم ثبات نسبی، نیازمند مدیریت دقیق سیاست‌های ارزی و تقویت عرضه خواهد بود تا بازار خودرو از نوسانات شدید در امان بماند.