ثروتمندان ایرانی چقدر یارانه گرفتند؟

فراو: شاهرخ رامین، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفتگوی زنده تلویزیونی، اعلام کرد: از حدود ۸ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر جمعیت دهک دهم فقط ۳ میلیون نفر یارانه‌بگیر بودند و با قطع یارانه آن‌ها، حتی یک مورد اعتراض هم ثبت نشده است.

این گفتگو در حالی صورت می‌گیرد که حذف دهک دهم از ابتدا در راستای سیاست هدفمندسازی یارانه‌ها تعریف شده بود و از ابتدا قرار نبوده به دهک دهم، یارانه‌ای تعلق بگیرد. اما سخنان این عضو کمیسیون نشان می‌دهد که ۳ میلیون نفر در این دهک همچنان در میان یارانه بگیران حضور داشتند. اکنون این پرسش مطرح است که سالانه چه میزان منابع  دولتی برای حمایت از گروه مرفهین صرف شده است و حذف یارانه‌های دهک دهم چه تاثیری در خزانه دولت داشته؟

دهک‌بندی درآمدی در ایران  خانوارها را بر اساس درآمد یا هزینه در ۱۰ گروه تقسیم می‌کند؛ دهک دهم، به پردرآمدترین افراد جامعه از نظر درآمد  گفته می‌شود.

یکی از معیارهای آشکار شده این است که کسانی که درآمد سالانه‌شان بیش از ۴۲۹ میلیون تومان باشد در دهک دهم قرار می‌گیرند؛ یعنی اگر درآمد ماهانه فردی بیش از حدود ۳۶ میلیون تومان باشد، جزو پردرآمدترین دهک محسوب می‌شود.

طبق گفته نماینده مجلس، جمعیت دهک دهم ۸٫۵ میلیون نفر است اما فقط ۳ میلیون نفر از این گروه یارانه دریافت می‌کردند.

بر مبنای آخرین اطلاعات یارانه نقدی در سال ۱۴۰۳–۱۴۰۴، یارانه نقدی به ازای هر نفر ۳۰۰ هزار تومان در ماه است، بنابراین با یک حساب سرانگشتی، می‌توان گفت پرداخت یارانه به دهک دهم که اساساً نیازی به این حمایت نداشتند، سالانه ۱۰,۸۰۰,۰۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومانی، با به عبارتی ۱۰ تریلیون و ۸۰۰ میلیارد تومان معادل ۱۰.۸ همت از بودجه دولتی را می‌بلعیده.

اگرچه حذف یارانه دهک دهم اقدامی در راستای هدفمندسازی یارانه‌ها محسوب می‌شود، اما تخصیص این منابع به پردرآمدترین اقشار جامعه، چه به‌دلیل تأخیر در حذف، چه به‌واسطه باقی‌ماندن داوطلبانه برخی افراد در فهرست یارانه‌بگیران یا ضعف در شناسایی دقیق دهک‌ها، هزینه‌ای سنگین بر دولت تحمیل کرده است. این تجربه ضرورت پایش دقیق‌تر داده‌ها، شفافیت در دهک‌بندی و سرعت‌بخشیدن به اصلاحات بودجه‌ای را بیش از پیش یادآور می‌شود.

مسعود پزشکیان اخیراً در اظهاراتی اعلام کرده است که وقت آن است تا هزینه‌های مازاد در بودجه قطع شوند و تاکید کرده که بعضی دستگاه‌ها هیچ برون‌دادی ندارند و تنها مصرف‌کننده هزینه‌های دولتی‌اند. اکنون که در فصل بودجه‌نویسی قرار داریم  باید دید دولت پزشکیان چه اقدامات دیگری در راستای قطع بودجه ناموجه انجام می‌دهد. این اقدام،  نه تنها بر مبنای وعده‌های انتخاباتی است، بلکه یکی از مهم‌ترین وظایف دولت برای جلوگیری از هدر رفت بودجه کشور محسوب می‌شود.