زنانه شدن سالمندی در کشور

مهر: مژگان رضازاده، رئیس دبیرخانه شورای سالمندان کشور، با بیان اینکه ۱۲ درصد جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می‌دهند، گفت: «ایران مانند بسیاری از کشورها با پدیده فمینیزه‌شدن سالمندی یا همان زنانه‌شدن سالمندی مواجه است».

مژگان رضازاده افزود: «نسبت زنان در گروه‌های سنی بالا از مردان بیشتر است یعنی سالمندان زن سهمی بیش از نیمی از جمعیت سالمند دارند، این پدیده دلایل مختلفی از جمله امید به زندگی بالاتر در زنان، مرگ‌ومیر بالاتر مردان در سنین میانسالی و دلایل اجتماعی-اقتصادی دارد».

او با اشاره به پیامدهای زنانه‌شدن سالمندی ادامه داد: «این موضوع به مواردی مانند افزایش نیاز به سیاست‌های حمایتی ویژه زنان سالمند شامل بازنشستگی و درآمد پایدار، دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی ویژه زنان، مقابله با فقر در میان زنان تنها، نیاز به خدمات تعیین‌شده برای زنان شامل مراکز روزانه، مراقبت‌های خانگی حساس به جنسیت و توجه به اشکال خاص آسیب‌پذیری شامل سکوت در مورد خشونت، فقر بازنشستگی و سطوح پایین‌تر مشارکت اقتصادی نیاز دارد».

رئیس دبیرخانه شورای سالمندان کشور درباره اینکه چند درصد از سالمندان تحت پوشش مستقیم خدمات سازمان بهزیستی هستند، عنوان کرد: «آمارها و اطلاعیه‌های رسمی اخیر سازمان بهزیستی و رسانه‌ها نشان می‌دهد تعداد افراد تحت پوشش بهزیستی بیش از چند میلیون نفر گزارش شده است و هم‌زمان برآورد از جمعیت سالمندان کشور حدود ۹ تا ۱۰ میلیون نفر مطرح شده است».

او ادامه داد: «به طور مشخص سازمان بهزیستی گزارش کرده که بخش قابل توجهی از جامعه تحت پوشش مثلا حدود یک‌سوم مددجویان را سالمندان تشکیل می‌دهند اما اگر منظور این است که چند درصد از همه سالمندان کشور تحت پوشش بهزیستی هستند، فقدان یک آمار واحد و یکسان رسمی شفاف است و عددی قطعی که بتوان نقل‌قول کرد در دسترس عمومی نیست، به عبارت دیگر، پوشش رسمی کامل نیست و بسیاری از سالمندان نیازمند هنوز خارج از شبکه حمایتی رسمی هستند».

براساس اعلام او و با استناد به آمارها، استان‌های شمالی و مرکزی کشور بیشترین سهم سالمند را دارند، اما زیرساخت‌های مراقبتی و بهداشتی در همین مناطق ضعیف است، وضعیتی که زنگ خطر بحران سالمندی را به صدا درآورده است.

رضازاده درباره روند سالمندی جمعیت در ایران هم توضیح داد: «در سال‌های اخیر سرعت سالمندی در ایران افزایش قابل توجهی داشته است، برآوردهای رسمی و گزارش‌های پژوهشی نشان می‌دهد سهم افراد مسن «۶۵ سال به بالا» از جمعیت از حدود تک‌رقمی در دهه‌های قبل به چیزی حدود ۱۲ درصد رسیده است و پیش‌بینی‌ها حاکی از ادامه رشد قابل توجه این سهم در دهه‌های آتی است. یعنی ظرف یک تا دو نسل آینده، نسبت سالمندان به کل جمعیت به طور چشمگیر افزایش خواهد یافت».

او درباره روند پرسرعت‌تر سالمندی جمعیت در برخی استان‌های کشور بیان کرد: «الگوی توزیع سنی نشان می‌دهد استان‌های شمالی و برخی استان‌های مرکزی مسن‌ترند، گیلان و مازندران بارها به عنوان استان‌هایی با بالاترین سهم جمعیت سالمند گزارش شده‌اند، استان‌هایی مثل آذربایجان شرقی، اصفهان و تهران نیز روند پیری روشن‌تری دارند در مقابل استان‌هایی مانند سیستان‌وبلوچستان و هرمزگان نسبتا جوان‌تر هستند. بنابراین بحران منطقه‌ای بیشتر در مناطقی مانند گیلان، مازندران و برخی استان‌های مرکزی است که هم سهم سالمند بالاست و هم زیرساخت‌های اقتصادی-پزشکی برای مراقبت از آن‌ها ضعیف است».