کشف تجهیزات شخصی یک فرد ماقبل‌ تاریخ

عصرایران: باستان‌شناسان مجموعه چشمگیری از آثار عصر حجر را کشف کرده‌اند که ممکن است تجهیزات شخصی یک فرد ماقبل‌تاریخی بوده باشند.

 نزدیک ۳۰ هزار سال پیش، یک شکارچی‌گردآورنده چیزی را که ممکن است یک «مجموعه ابزار شخصی» بوده باشد، در جایی در جمهوری چک امروزی به‌جا گذاشته است.

پژوهشگران این مجموعه شگفت‌انگیز از آثار باستانی را سال ۲۰۲۱ در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی در مکان عصر حجری میلوویچ چهارم (Milovice IV) کشف کردند. این «مجموعه ابزار» شامل ۲۹ تیغه بزرگ و کوچک سنگی می‌شود که به شکل خوشه‌ای کنار هم پیدا شده‌اند. ماهیت این کشف نشان می‌دهد که ابزارها هنگام دفن، درون ظرف یا کیفی از جنس مواد فاسدشدنی جمع‌آوری شده بودند.

این مجموعه نادر ممکن است تجهیزات شخصی یک فرد ماقبل‌تاریخی بوده که چه‌بسا در سفرهای شکار و مهاجرت خود از این ابزارها استفاده می‌کرده، اما این فرد که جنسیتش روشن نشده، در نهایت این وسایل را گم کرده یا آگاهانه در یک کمپ مسکونی رها کرده است.

این کشف نگاهی شگفت‌انگیز به زندگی یک شکارچی‌گردآورنده از دوران پارینه‌سنگی ارائه می‌دهد، دوره‌ای که از ده‌ها هزار سال پیش آغاز شد و تا ۱۰ هزار سال پیش ادامه داشت. معمولاً در دوران پارینه‌سنگی شواهدی که بتوان آن‌ها را مستقیم به زندگی یک فرد نسبت داد، بسیار کم پیدا می‌شود، از این رو این کشف بسیار نادر است.

افزون بر این، این کشف می‌تواند روشن کند مردم ماقبل‌تاریخی هنگام مهاجرت یا سفرهای شکار چگونه رفتار می‌کردند، فعالیت‌هایی که همواره ردپای کمی بر جای می‌گذاشتند و بنابراین برای باستان‌شناسان کمابیش نامرئی بودند.

محل کشف ابزارها

میلوویچ چهارم که آثار در آن پیدا شدند، شواهدی از فعالیت انسانی در طول هزاران سال از پارینه‌سنگی نخستین را در خود دارد. اما لایه باستان‌شناسی خاصی که خوشه ابزارها در آن یافت شد، گواه یک «بازه زمانی کمابیش کوتاه» از حضور انسان بین 29 تا 30 هزار سال پیش است.

شواهد موجود از این لایه نشان می‌دهند انسان‌های پارینه‌سنگی ممکن است از این محل برای اردو زدن، ساخت ابزار و شکار حیوانات استفاده کرده باشند. اما روشن نیست این فعالیت‌ها در یک دوره واحد رخ داده‌اند یا در چند دوره متوالی.

اگر دست‌سازه‌های موجود در این مجموعه جداگانه پیدا می‌شدند، از سایر آثار باستانی دور ریخته شده یا فرسوده در میلوویچ چهارم متمایز نمی‌شدند. همین زمینه‌ که ابزارها در آن پیدا شده‌اند، آن‌ها را جالب می‌کند.

تحلیل ابزارها و ردپای استفاده از آن‌ها نشان داده که برای کاربردهای مختلف به کار رفته‌اند. در حالی که در برخی از آن‌ها شواهد ابتدایی استفاده به عنوان پرتابه مشاهده شده، دیگر ابزارها شاید برای برش دادن، خراشیدن و سوراخ کردن استفاده می‌شدند. پژوهشگران معتقدند ابزارها ممکن است برای فعالیت‌هایی مانند آماده‌سازی گوشت، پوست حیوانات و چوب به کار رفته باشند.

«می‌توان گفت این مجموعه با فعالیت‌های انجام‌شده در سفرهای شکار، قصابی اولیه و شاید نگهداری سلاح‌ها یا بهره‌برداری از منابع گیاهی چوبی مرتبط بوده است.»

این یافته‌ها با فرهنگ ماقبل‌تاریخی گراوِتیان مرتبط هستند، فرهنگی که در اروپا از ۳۳ هزار سال پیش وجود داشته و در اشکال مختلف چند هزار سال ادامه یافته است. آن‌ها به شکار ماموت‌ها، زندگی با سگ‌ها و شاید استفاده از پرتابگرها و کمان‌ها شناخته می‌شدند. اقتصاد آن‌ها مبتنی بر شکار و گردآوری بود، اما رفتار فرهنگی، فناوری و اجتماعی پیچیده‌ای داشتند و ارتباطات دوربردی برقرار می‌کردند.