یک ممنوعیت خبرساز برای دانش‌آموزان اتباع در ایران

روزنامه فرهیختگان_زینب مرزوقی نوشت: دانش‌آموزان اتباع حق تحصیل در رشته‌های ریاضی و تجربی را ندارند.

درحال حاضر چند دسته از کودکان اتباع تا به این لحظه و با وجود گذشت تقریباً 2 هفته از آغاز سال تحصیلی، هنوز نتوانسته‌اند در هیچ مدرسه‌ای ثبت نام کنند. دسته اول آن دسته از اتباع غیرمجازی هستند که هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند. این گروه عمدتاً زنان سرپرست خانواری هستند که کارت آمایش داشته‌اند و در سال‌های اخیر همسرانشان فوت کرده‌اند. اکنون همراه با کودکان خردسال، بی‌هیچ آینده و امیدی، توان بازگشت به افغانستان را ندارند و در مدت زمان تعیین تکلیف اتباع غیرمجاز نیز نتوانسته‌اند برای روشن‌شدن تکلیفشان به کارگروه ویژه اداره اتباع مراجعه کنند. 
دسته دوم اما اتباع مجازی هستند که درگیر ناهمانگی‌ها و کشمکش‌های ارگان‌های دولتی و نهاد‌های مسئول در ثبت نام فرزندانشان هستند و به نظر می‌رسد تصمیم اتخاذ شده از سوی مسئولان برخی شهر‌ها مبنی بر عدم ثبت نام دانش‌آموزان اتباع مجاز، خلاف قانون است. 
دسته سوم بازماندگان از تحصیل در میان اتباع، اتباع مجازی هستند که مادر ایرانی دارند و به اصطلاح به آن‌ها «مادر ایرانی» می‌گویند. این دسته از اتباع علی‌رغم اینکه به ایران تعلق خونی، ژنتیکی و فرهنگی دارند؛ اما از نگاه برخی مسئولان هیچ تفاوتی با دیگر اتباع موجود در کشور ندارند و تصمیمات اتخاذ شده برای این دسته از اتباع، عمدتاً بدون درنظر گرفتن رابطه خونی آن‌ها با ایران است. 
مرداد ماه امسال بود که فرهادی، سخنگوی آموزش و پرورش اعلام کرد: «دانش‌آموزان اتباع ثبت نام نمی‌شوند، مگر اینکه مجاز باشند و این سیاست دولت است.» با این وجود بعدتر یعنی ششم مهر ماه فرهادی در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران اما گفت: «یک دانش‌آموز که پدر و مادرش به صورت غیرقانونی مهاجرت کرده‌اند، گناهی ندارد. اگر این دانش‌آموز به سواد و دانش مجهز شود، کمک به کشور همسایه نیز خواهد بود.»
از سوی دیگر، کاظمی، وزیر آموزش و پرورش در گفت‌و‌گو با باشگاه خبرنگاران جوان تأکید کرده بود: «ثبت‌نام اتباع در چهارچوب ضوابط وزارت کشور و سازمان مهاجرین انجام می‌شود و افرادی که فاقد مدارک هستند، وزارت کشور برای آن‌ها تعیین تکلیف خواهد کرد.» به گفته کاظمی، هماهنگی میان دستگاه‌های ذی‌ربط برای جلوگیری از اختلال در روند آموزشی ضروری است. بدیهی است حق تحصیل برای تمام کودکان حاضر در کشور چه ایرانی و چه اتباع، جنبه انسانی دارد. از سویی دیگر هرچند سیاست عدم پذیرش اتباع مجاز، سیاستی اتخاذ شده برای تعیین‌تکلیف دانش‌آموزان اتباع و در راستای توزیع عادلانه امکانات آموزشی است؛ اما در بخش کلان ماجرا، اساس حضور این دسته از اتباع باید تعیین‌تکلیف شود و هرچه زودتر باید براساس ظرفیت، توان و نیاز کشور اتباع قانونی در خاک ایران ماندگار و اتباع غیرقانونی اخراج شوند. چرا که قطع تنها یک حلقه از چرخه حذف اتباع غیرقانونی در اجتماع، به خودی خود آسیب‌زا است و می‌تواند در مراحل بعدی، آسیب‌های دیگری را برای جامعه داشته باشد. 
ماجرای اتباع مجاز ساکن در مهدی‌شهر اما حاکی از یک کج سلیقگی و البته اعمال سلیقه شخصی است. درحالی که اتباع مجاز ساکن در مهدی‌شهر چندین دهه است که در آن شهرستان زندگی می‌کنند، به دلیل درگیری پیش آمده میان یکی از اتباع ساکن در مهدی‌شهر و شهروندان آن؛ اکنون فرزندانشان از تحصیل بازمانده‌اند و درحال حاضر تمام اتباع مجاز به دلیل تخلف یک شخص مجازات می‌شوند. آنچه از منظر عقلی و قانونی بدیهی است، مجازات و برخورد با اتباع متخلف این شهرستان است و نه تمام اتباع قانونی آن شهر. مسئولان مهدی‌شهر در ابتدا از خانواده‌ها خواسته‌اند تا پرونده تحصیلی فرزندانشان را با رضایت خودشان، تحویل بگیرند و بعد به آن‌ها گفته شده که تمام دانش‌آموزان اتباع تا پایه ششم در یک شیفت و به صورت مختلط در یک مدرسه جمع‌آوری می‌شوند و دانش‌آموزان اتباع متوسطه نیز تنها به صورت آنلاین حق تحصیل دارند. همچنین گفته شده است که دانش‌آموزان اتباع حق تحصیل در رشته‌های ریاضی و تجربی را ندارند.