راز رفع عطش روزه‌داران در یک نوشیدنی سنتی

ایسنا: در این روزهای ماه مبارک رمضان، وقتی ساعت‌های طولانی روزه‌داری باعث تشنگی و بی‌حالی می‌شود، همه به دنبال یک نوشیدنی هستند که هم بدن را خنک کند و هم انرژی را حفظ کند؛ خیلی‌ها ترجیح می‌دهند به جای نوشیدنی‌های صنعتی و شیرین سراغ گزینه‌های طبیعی و سنتی‌تری بروند که هم سالم‌تر و هم برای بدن مفیدتر هستند.

یکی از همین نوشیدنی‌های قدیمی و پرطرفدار، شربت تخم‌شربتی است؛ دانه‌های ریزی که شاید ساده به نظر برسند، اما وقتی داخل آب می‌ریزند، متورم و لعاب‌دار می‌شوند و به‌خوبی عطش را فرو می‌نشانند، همین ویژگی باعث شده این نوشیدنی سال‌ها پای ثابت سفره‌های افطار باشد.

جالب است بدانید تخم‌شربتی فقط یک نوشیدنی خنک‌کننده نیست، بلکه سرشار از مواد مغذی مفید برای بدن است، به همین دلیل بسیاری از متخصصان تغذیه آن را گزینه‌ای مناسب برای روزه‌داران می‌دانند؛نوشیدنی‌ای که هم احساس سیری ایجاد می‌کند، هم به حفظ آب بدن کمک می‌کند و هم می‌تواند انرژی روزانه را متعادل نگه دارد.

کارشناس تغذیه در استان کردستان می‌گوید: تخم‌شربتی یک نوشیدنی سالم، ساده و سرشار از ویتامین‌ها، کلسیم، پروتئین و آنتی‌اکسیدان‌هاست که در ماه رمضان به‌عنوان خنک‌کننده و رفع‌کننده عطش طرفداران زیادی دارد.

سارا فوضی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: شربت تخم‌شربتی را می‌توان همراه با عرقیات گیاهی مانند کاسنی، شاتره، اسطوخودوس و سنبل‌الطیب مصرف کرد، همچنین افزودن زعفران، آبلیمو تازه یا لیموترش طعم آن را دلپذیرتر می‌کند و برای شیرین کردن بهتر است از عسل به جای شکر یا سکنجبین استفاده شود.

وی درباره تفاوت تخم‌شربتی، خاکشیر و دانه چیا توضیح داد و افزود: تخم‌شربتی دانه‌هایی بسیار ریز، سیاه و براق دارد، در حالی‌که دانه‌های تخم ریحان بزرگ‌تر و مات هستند، هر دو پس از تماس با آب سریعاً لعاب‌دار می‌شوند و رنگی مایل به خاکستری پیدا می‌کنند، دانه چیا اما شکل بیضی داشته و معمولاً قهوه‌ای تیره و رگه‌دار است و با سرعت کمتری لعاب ایجاد می‌کند.

این کارشناس تغذیه درباره ارزش غذایی دانه چیا نیز گفت: چیا از غنی‌ترین منابع امگا۳ محسوب می‌شود و علاوه بر آن سرشار از کلسیم، پروتئین، فیبر و ویتامین‌های گروه B است. همچنین مواد معدنی مهمی مانند آهن، منیزیم، فسفر، منگنز و روی در آن یافت می‌شود.

فوضی افزود: در ماه رمضان رایج‌ترین نوشیدنی گیاهی خنک، ترکیب تخم‌شربتی و خاکشیر است که خواص فراوانی برای بدن دارد.

وی بیان کرد: گیاه تخم‌شربتی گیاهی یک‌ساله و خودرو است که شباهت زیادی به ریحان دارد اما برگ‌ها و دانه‌های آن کوچک‌تر است؛ ساقه این گیاه مربعی‌شکل بوده و گل‌هایی به رنگ صورتی مایل به قرمز دارد و معمولاً در اوایل بهار در مناطق کوهستانی و بیابانی رشد می‌کند.

به گفته این کارشناس، تخم‌شربتی علاوه بر یک نوشیدنی خوش‌طعم، نوعی داروی گیاهی نیز محسوب می‌شود که در درمان بسیاری از مشکلات مؤثر است، دانه‌های آن پس از جذب آب به حالت ژله‌ای درمی‌آیند و همین ویژگی باعث می‌شود برای رفع عطش روزه‌داران بسیار مفید باشد.

وی تصریح کرد: این شربت به‌دلیل دارا بودن مواد مغذی فراوان، یک نوشیدنی سالم و انرژی‌بخش محسوب می‌شود و در ماه رمضان به‌خوبی عطش را برطرف می‌کند.

فوضی در ادامه افزود: طبع تخم‌شربتی گرم و تر است و توصیه می‌شود در وعده سحر یا افطار، حداکثر یک لیوان از این نوشیدنی مصرف شود.

وی درباره فواید آن برای روزه‌داران گفت: دانه‌های لعاب‌دار تخم‌شربتی که سرشار از آب هستند، بدون داشتن کالری احساس سیری ایجاد می‌کنند و به همین دلیل در کاهش گرسنگی و تشنگی بسیار مؤثرند.

وی همچنین بیان کرد: این نوشیدنی می‌تواند به تنظیم قند خون و تأمین انرژی پایدار در طول روز کمک کند، به‌ویژه اگر همراه با آبلیمو تازه مصرف شود.

این کارشناس توصیه کرد: افراد مبتلا به دیابت، تخم‌شربتی خیس‌شده را با شیر و مقدار کمی وانیل بدون افزودن شکر مصرف کنند، زیرا این ترکیب انرژی‌زا بوده و باعث افزایش قند خون نمی‌شود.

فوضی افزود: تخم‌شربتی در کاهش مشکلات معده نیز مؤثر است و به‌دلیل خاصیت سیرکنندگی، در کاهش وزن و کنترل اشتها نقش مهمی دارد.

وی گفت: این دانه‌ها دارای امگا۳، فیبر، پروتئین، آنتی‌اکسیدان و مواد معدنی هستند و به‌دلیل جذب بالای آب که تا چندین برابر وزنشان می‌رسد، به ایجاد احساس سیری و بهبود تناسب اندام کمک می‌کنند.

وی ادامه داد: تخم‌شربتی باعث حفظ آب بدن در روزهای روزه‌داری می‌شود و وجود عنصر روی در آن موجب افزایش انرژی، تقویت عضلات و کاهش چربی‌های عضلانی خواهد شد.

به گفته این کارشناس تغذیە، این دانه‌ها در بهبود عملکرد دستگاه گوارش، حرکت روده‌ها و دفع سموم بدن نیز نقش مهمی دارند.

فوضی همچنین اظهار کرد: خواص ضدباکتری، ضدقارچ و ضدویروسی تخم‌شربتی باعث می‌شود در سلامت دهان و دندان، جلوگیری از بوی بد دهان و پیشگیری از پوسیدگی مؤثر باشد کە علاوه بر این، در کاهش استرس و خستگی ذهنی نیز مفید است.

وی افزود: اضافه کردن خاکشیر به این نوشیدنی خاصیت آبرسانی آن را افزایش می‌دهد و به سم‌زدایی بدن کمک می‌کند؛ خاکشیر نیز دارای خواص ضدالتهابی و ضدباکتریایی است.

فوضی درباره خاکشیر گفت: این گیاه از خانواده شب‌بویان بوده و در دشت‌ها و کوهستان‌ها رشد می‌کند. ساقه آن می‌تواند تا حدود یک متر بلند شود. دانه‌های آن ریز و کشیده بوده و معمولاً دو رنگ هستند.

وی گفت: خاکشیر خاصیت تب‌بری، ادرارآوری، ترمیم زخم، رفع گرفتگی صدا و افزایش اشتها دارد.

به گفته وی، شربت خاکشیر طبع سرد دارد و به کاهش دمای بدن و جلوگیری از گرمازدگی کمک می‌کند.

این کارشناس ادامە داد: تاکید می‌شود کە افراد مبتلا به آرتروز و رماتیسم مفصلی، خاکشیر را همراه عسل و عرق نعنا مصرف کنند.

وی افزود: بهترین نوشیدنی در ماه رمضان، ترکیب خاکشیر و تخم‌شربتی همراه با عرق بیدمشک، گلاب، زعفران و آبلیمو تازه است.

فوضی همچنین گفت: افراد مبتلا به کبد چرب یا کلسترول بالا می‌توانند برای اثرگذاری بیشتر، مقداری عرق کاسنی به این نوشیدنی اضافه کنند.

وی درباره موارد احتیاطی هشدار داد و خاطرنشان کرد: مصرف بیش‌ازحد تخم‌شربتی ممکن است موجب سرگیجه و دوبینی شود و مقدار مناسب آن یک لیوان در روز است.

فوضی افزود: افرادی که داروهای ضدانعقاد یا کاهنده فشار خون مصرف می‌کنند باید از نوشیدن آن خودداری کنند و کسانی که داروهای خاص مصرف می‌کنند حتماً با پزشک مشورت نمایند.

وی همچنین گفت: افراد مبتلا به زخم یا التهاب معده باید خاکشیر را با احتیاط مصرف کنند، برخی افراد نیز ممکن است پس از مصرف خاکشیر دچار سردرد شوند که در این صورت توصیه می‌شود آن را همراه کتیرا مصرف کنند.

فوضی در پایان یادآور شد: به‌دلیل وجود گلوتن در تخم‌شربتی، مصرف آن برای بیماران مبتلا به سلیاک مناسب نیست و همچنین استفاده از این شربت برای زنان باردار و شیرده توصیه نمی‌شود.