فرارو: چرا پزشکیان جدی گرفته نمی‌شود؟!

وب‌سایت فرارو  گزارشی درباره وعده‌های گشایش اینترنت از سوی مسعود پزشکیان در جریان انتخابات ۱۴۰۳ منتشر کرده است. این رسانه برای گزارش خود از عنوان "۲۱ ماه گذشت؛ چرا پزشکیان جدی گرفته نمی‌شود؟!" استفاده کرده است. در ادامه گزارش مذکور را می‌‌خوانید:

با رسمیت یافتن ارائه اینترنت پرو به کسب و کارها و انعکاس بعضی اخبار و تصاویر چت‌های مجازی مبنی بر سفیدسازی خطوط مردم با ارائه مدارک و هزینه، جامعه در حال واکنش نشان دادن به موضوع اینترنت طبقاتی است. مفهومی که هرچند وقت یکبار در جامعه داغ و با واکنش منفی مقامات دولتی مواجه می‌شود.

در حال حاضر طولانی‌ترین قطعی دسترسی به اینترنت بین‌الملل در ایران جریان دارد که پس از آغاز جنگ در اسفند ۱۴۰۴ آغاز شد. مقامات دولت چهاردهم پس از جدی شدن انتقادات به این قطعی طولانی، تلاش کردند در اظهارات یا پست‌های خود در شبکه‌های اجتماعی این پیام را منتقل کنند که وضعیت موجود موقتی بوده و دولت و شخص رئیس‌جمهور با قطع دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی مخالف هستند.

اما در این مورد یک نکته وجود دارد: موضع مقامات دولتی هم با واکنش منفی روبروست. گویا افراد زیادی نیستند که موضع دولت در مورد اینترنت را جدی بگیرند.

پاستوری‌ها چه می‌گویند؟

چندی پیش، محمدرضا عارف در اظهارنظری گفته بود: «دسترسی برابر و بدون تبعیض به اینترنت باید برای همه اقشار جامعه فراهم شود و سیاست‌گذاری‌های این حوزه باید مبتنی بر عدالت دیجیتال باشد.»

در همان روزها، وزیر ارتباطات هم اظهار داشت: «دسترسی عادلانه و عمومی به اینترنت حق همه مردم است و سیاست این وزارتخانه فراهم‌سازی دسترسی باکیفیت و بدون تبعیض برای همه شهروندان است. اینترنت طبقاتی و لیست سفید موضوعیتی ندارد و در سیاست‌گذاری‌های این حوزه جایی نخواهد داشت.»

معاون دفتر پزشکیان یکی از پرکارترین اعضای تیم رئیس دولت چهاردهم برای توضیح درباره شرایط امروز اینترنت است. او در شبکه ایکس نوشت: «رئیس‌جمهور با محدودیت دسترسی مردم به اینترنت بین‌المللی قویاً مخالف است. مراجع تخصصی در شرایط جنگی مخاطراتی برای بازگشایی اینترنت قائلند که قابل اعتناست. طرح اینترنت پرو که با مصوبه شورای عالی امنیت ملی در حال انجام است صرفاً راهی موقت برای دسترسی‌های ضروری به اینترنت جهانی است. ‌با حجم محدود و کاربران محدودتر، لذا بحث درآمدزایی برداشتی انحرافی است. با این حال اما وظیفه همان مراجع ذیصلاح اعم از کمیته تخصصی شعام، وزارت ارتباطات یا مرکز ملی فضای مجازی ارائه توضیح به مردم و اقناع افکار عمومی است. از این حیث کوتاهی کرده‌اند.»

سیتنا هم در گفتگویی به نقل از یکی از مشاوران رئیس جمهور نوشت: «آقای پزشکیان به عنوان رئیس شورای عالی امنیت ملی، کاملاً موافق بازگشایی اینترنت و استیفای حق مردم است. مصوبات شعام همواره مقطعی بوده و هیچ‌گاه دستور دائمی برای قطع صادر نشده است.»

یک کارنامه پرچالش

احتمالاً یکی از دلایل واکنش منفی و جدی نگرفتن اظهارات مقامات دولت پزشکیان درباره بهبود وضعیت اینترنت، سوابق دولت چهاردهم در موضوع اینترنت باشد. در سال ۱۴۰۴، دسترسی مردم به اینترنت بین‌الملل ۳ بار در جنگ ۱۲ روزه، وقایع دی‌ماه و در نهایت جنگ اخیر قطع شد. قطعی همچنان نیز ادامه دارد. این خاموشی‌های سراسری همان طور که سخنگوی دولت نیز به آن اشاره کرد، به دلیل ملاحظات امنیتی اتفاق افتاد اما در شرایط عادی نیز، سوالات جدی درباره کارنامه اینترنتی پزشکیان وجود دارد.

مسعود پزشکیان در دوران انتخابات زودهنگام سال ۱۴۰۳، حرف‌های جالب‌توجهی در مورد حق مردم برای دسترسی به اینترنت مطرح می‌کرد. او در مناظره سوم گفته بود: «اینترنت را باید آزاد کنیم. توئیتر محل آموزش و تبادل خبر و فرهنگ است. جلوی محدودیت‌های اینترنت ایستادگی خواهم کرد. فیلترینگ باعث شکل‌گیری کاسبی فروش فیلترشکن شده است. خرج ماهانه تلفن اگر 50 هزار تومان شود، 200 هزار تومان هزینه خرید فیلترشکن می‌شود. ضمن اینکه افزایش میزان استفاده از فیلترشکن باعث دسترسی آسان‌تر به شبکه‌های مستهجن شده است.»

انتخابات به پایان رسید و مسعود پزشکیان ۲۱ ماه گذشته را به عنوان رئیس‌جمهور زندگی کرد. در حالی که طی این مدت حدوداً دو ساله، اگر رفع فیلتر واتساپ و گوگل‌پلی در دی ۱۴۰۳ را کنار بگذاریم، دولت پزشکیان در این مدت، گشایش دیگری در پرونده اینترنت ایجاد نکرد یا موفق به انجام آن نشد. کیفیت اینترنت نیز به گواه آمار و گزارش‌های فنی موجود و تجربه کاربران، بهبود پیدا نکرد. سوالی که در این میان گاهی به طرق مختلف از سوی بخش‌های جامعه پرسیده می‌شود، این است که آیا دولت اختیار یا اراده‌ای برای حل مشکل اینترنت مردم دارد یا نه؟