آتش‌بس ایران و آمریکا در آستانه فروپاشی قرار گرفت

جماران: نشریه نیوزویک در گزارشی تحلیلی، وضعیت کنونی روابط ایران و آمریکا را شکننده توصیف کرد و نوشت: پس از چند هفته توقف موقت درگیری‌ها، آتش‌بس موجود در آستانه فروپاشی کامل قرار گرفته است.

بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ با هشدار به تهران مبنی بر اینکه «زمان رو به پایان است»، تأکید کرده در صورت ارائه نشدن پیشنهاد بهتر از سوی ایران، این کشور با حملاتی به‌مراتب شدیدتر مواجه خواهد شد.

نیوزویک در تحلیل خود پنج سناریو را برای ادامه بحران میان ایران و آمریکا محتمل دانسته است:

۱. ازسرگیری بمباران و دستیابی به توافقی محدود

در این سناریو، کاخ سفید برای وارد کردن شوک به تهران و گرفتن امتیازهای هسته‌ای، حملات خود را از سر می‌گیرد. نتیجه احتمالی چنین اقدامی می‌تواند توافقی محدود درباره دسترسی‌ها، بازرسی‌ها یا امنیت کشتیرانی باشد؛ توافقی که به هر دو طرف امکان اعلام پیروزی موقت می‌دهد، اما حل مسائل اصلی هسته‌ای را به آینده موکول می‌کند.

۲. عقب‌نشینی ایران تحت فشار اقتصادی شدید

این سناریو بر این فرض استوار است که اختلال در کشتیرانی خلیج فارس، محاصره اقتصادی و جهش قیمت نفت، فشار سنگینی بر اقتصاد ایران وارد کند و تهران پیش از آغاز دور تازه جنگ، به عقب‌نشینی تن دهد. با این حال، افزایش قیمت نفت برنت به بالای ۱۱۱ دلار و پیامدهای آن برای انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نیز می‌تواند ترامپ را به پذیرش یک توافق ناقص ترغیب کند.

۳. بازگشت جنگ و شکل‌گیری بن‌بست مدیریت‌شده

در این حالت، جنگ با چرخه‌ای از حملات آمریکا، پاسخ‌های ایران و اختلال در کشتیرانی از سر گرفته می‌شود. هرچند آمریکا از برتری نظامی برخوردار است، اما ایران با حفظ فشار بر تنگه هرمز می‌تواند بحران را به جنگی فرسایشی و اقتصادی تبدیل کند؛ وضعیتی که تحمل آن برای هر دو طرف دشوار خواهد بود.

۴. ورود آشکار کشورهای عربی خلیج فارس به درگیری

نیوزویک این سناریو را خطرناک‌ترین مسیر تشدید بحران می‌داند؛ مسیری که می‌تواند جنگ را به یک نبرد تمام‌عیار منطقه‌ای تبدیل کند. حملاتی مانند حمله پهپادی اخیر در نزدیکی نیروگاه هسته‌ای براکه امارات، از جمله عواملی است که ممکن است کشورهای عربی منطقه را به اقدام تلافی‌جویانه یا حمایت مستقیم از عملیات نظامی آمریکا سوق دهد.

۵. تداوم آتش‌بس صوری و فشار پنهان

در این سناریو، جنگی آشکار آغاز نمی‌شود، اما تحریم‌ها، محاصره اقتصادی و محدود شدن ظرفیت صادرات و ذخیره‌سازی نفت، به‌تدریج درآمدها و اقتصاد ایران را تحت فشار قرار می‌دهد. نیوزویک این وضعیت را نزدیک‌ترین تصویر به شرایط فعلی می‌داند؛ وضعیتی که از نظر حقوقی نیز برای واشنگتن پیچیده است، زیرا می‌تواند قانون اختیارات جنگ در کنگره آمریکا را به چالش بکشد.

این نشریه در جمع‌بندی گزارش خود تأکید کرده است که بدون دستیابی به توافقی جامع برای حل ریشه‌ای مناقشه هسته‌ای و تضمین آزادی کشتیرانی، دو طرف عملاً به سمت سناریوی پنجم حرکت خواهند کرد؛ یعنی «جنگ در قالب آتش‌بس»؛ وضعیتی که در آن نبردها به شکل آشکار و پنهان ادامه دارد، اما نام آن همچنان آتش‌بس گذاشته می‌شود.