بهترین نوشیدنی گرم بعد از شام برای سلامت کلیه

فرارو: چای زنجبیل بدون شکر یکی از نوشیدنی‌های گرم و ساده‌ای است که بسیاری آن را بعد از شام انتخاب می‌کنند.

کلیه‌ها اندام‌هایی کوچک اما بسیار مهم‌اند که شبانه‌روز برای تصفیه خون، دفع مواد زائد و حفظ تعادل آب و الکترولیت‌های بدن کار می‌کنند. این اندام‌ها همچنین در تنظیم فشار خون، ساخت گلبول‌های قرمز و حفظ سلامت استخوان‌ها نقش دارند.

به نقل از EatingWell، هیچ خوراکی یا نوشیدنی به‌تنهایی نمی‌تواند از کلیه‌ها محافظت کند؛ با این حال، متخصصان تغذیه معتقدند جایگزین‌کردن نوشیدنی‌های پرشکر یا الکلی پس از شام با یک فنجان چای زنجبیل ساده، می‌تواند عادت مفیدی برای حمایت از سلامت کلیه باشد.

چای زنجبیل علاوه بر آنکه به دریافت مایعات روزانه کمک می‌کند، دارای ترکیباتی از جمله جینجرول است؛ ماده‌ای با ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی. با این همه، این نوشیدنی را نباید درمان بیماری کلیوی یا جایگزین دارو و مراقبت پزشکی دانست.

چرا آب‌رسانی برای کلیه‌ها مهم است؟

یکی از مهم‌ترین راه‌های حمایت از عملکرد طبیعی کلیه‌ها، دریافت مایعات کافی است. هنگامی که بدن دچار کم‌آبی می‌شود، مواد زائد در خون غلیظ‌تر می‌شوند و کلیه‌ها برای تصفیه آنها باید فشار بیشتری را تحمل کنند.

کم‌آبی همچنین می‌تواند سازوکارهایی را در بدن فعال کند که به حفظ آب و سدیم کمک می‌کنند، اما در عین حال ممکن است فشار خون را بالا ببرند. فشار خون بالا از عوامل مهم آسیب کلیوی است و کنترل آن در پیشگیری یا کندترکردن پیشرفت بیماری مزمن کلیه اهمیت زیادی دارد.

آب همچنان انتخاب اصلی برای تأمین مایعات است، اما چای زنجبیل ساده و بدون شکر نیز می‌تواند بخشی از مایعات روزانه را تأمین کند و برای افرادی که نوشیدن آب خالی برایشان دشوار یا تکراری است، تنوع ایجاد کند.

نقش زنجبیل در کاهش التهاب

زنجبیل حاوی ترکیبات فعالی مانند جینجرول است که خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی دارند. التهاب مزمن می‌تواند در روند آسیب و پیشرفت بیماری کلیوی نقش داشته باشد؛ به همین دلیل، گنجاندن مواد غذایی ضدالتهابی در یک الگوی غذایی سالم ممکن است مفید باشد.

با این حال، شواهد علمی درباره اثر زنجبیل بر سلامت کلیه به‌معنای اثبات اثر درمانی آن نیست. چای زنجبیل را باید بخشی از یک سبک زندگی سالم دانست، نه راه‌حل مستقل برای پیشگیری یا درمان مشکلات کلیوی.

چای زنجبیل برای چه کسانی مناسب‌تر است؟

زنجبیل به‌طور طبیعی مقدار چشمگیری سدیم، پتاسیم یا فسفر ندارد؛ سه ماده‌ای که در برخی مراحل بیماری مزمن کلیه ممکن است نیاز به محدودکردن آنها وجود داشته باشد. از این جهت، چای زنجبیل ساده و بدون افزودنی، برای بسیاری از افراد می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.

اما همه چای‌های زنجبیلی آماده یکسان نیستند. افراد مبتلا به بیماری کلیه باید برچسب مواد تشکیل‌دهنده را با دقت بخوانند؛ زیرا برخی محصولات ممکن است حاوی ریشه شیرین‌بیان، کلرید پتاسیم، افزودنی‌های فسفاته، شکر یا سدیم افزوده باشند. شیرین‌بیان می‌تواند تعادل سدیم و پتاسیم بدن را تغییر دهد و در بیماری کلیه یا فشار خون بالا مشکل‌ساز باشد. همچنین افزودنی‌هایی با واژه‌های «potassium»، «phosphate» یا «phos» در نام خود، ممکن است برای افراد دارای محدودیت پتاسیم یا فسفر اهمیت داشته باشند.

چگونه چای زنجبیل درست کنیم؟

تهیه چای زنجبیل در خانه ساده است:

• چند برش نازک زنجبیل تازهِ پوست‌گرفته را در یک فنجان آب جوش بریزید
• اجازه دهید ۵ تا ۱۰ دقیقه دم بکشد
• در صورت تمایل، مقدار کمی آب‌لیمو به آن اضافه کنید
• در صورت نیاز به شیرین‌کننده، از مقدار محدود عسل استفاده کنید؛ به‌ویژه اگر دیابت یا قند خون بالا دارید، میزان آن را کنترل کنید

بهتر است از افزودن شکر زیاد، شربت‌های طعم‌دهنده آماده یا ترکیبات گیاهی نامشخص خودداری شود.

نکات مهم برای کلیه

چای زنجبیل فقط یک انتخاب کوچک در میان مجموعه‌ای از عادت‌های مؤثر بر سلامت کلیه است. چند توصیه مهم‌تر عبارت‌اند از:

• مصرف بیشتر سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، مغزها و دانه‌ها؛ با این توضیح که افراد مبتلا به بیماری کلیوی پیشرفته باید محدودیت‌های اختصاصی پتاسیم، فسفر و پروتئین خود را از پزشک یا متخصص تغذیه بگیرند
• محدودکردن سدیم؛ برای بسیاری از افراد، سقف توصیه‌شده کمتر از ۲۳۰۰ میلی‌گرم سدیم در روز است
• کاهش مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، گوشت‌های فرآوری‌شده، سس‌ها، غذاهای آماده منجمد و فست‌فودها که منابع مهم سدیم پنهان هستند
• کنترل فشار خون و قند خون
• مراجعه منظم برای ارزیابی سلامت کلیه، به‌ویژه در افراد دارای دیابت، فشار خون بالا، سابقه خانوادگی بیماری کلیوی یا سن بالاتر

آزمایش خون برای ارزیابی نرخ فیلتراسیون گلومرولی یا GFR و آزمایش ادرار برای بررسی آلبومین، از روش‌های رایج پایش عملکرد کلیه هستند. بیماری مزمن کلیه در مراحل ابتدایی ممکن است علامت آشکاری نداشته باشد؛ به همین دلیل، پیگیری معاینات و آزمایش‌های دوره‌ای اهمیت دارد.

احتیاط ضروری

افرادی که بیماری مزمن کلیه پیشرفته دارند، دیالیز می‌شوند، محدودیت مصرف مایعات دارند، داروهای فشار خون یا رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنند، یا سابقه سنگ کلیه و اختلال الکترولیتی دارند، نباید صرفاً بر اساس توصیه عمومی میزان نوشیدنی یا مصرف دمنوش‌ها را افزایش دهند. برنامه مایعات و خوراکی‌های مجاز در این شرایط باید شخصی‌سازی شود.