پشت پرده تصمیم روبیو برای لغو عکس یادگاری

برترین‌ها: نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا پیش از آغاز گفت‌وگوهای رسمی، با یک حاشیه دیپلماتیک همراه شد؛ جایی که مخالفت چند کشور با حضور سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، در عکس سنتی این نشست باعث لغو این مراسم شد. گزارش «فرارو» را می‌خوانید:

به نقل از روزنامه گاردین، نشست وزرای خارجه گروه ۲۰ در آتلانتا، پیش از آنکه به بحث‌های اصلی درباره اقتصاد و امنیت جهانی برسد، با حاشیه‌ای دیپلماتیک آغاز شد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا و میزبان نشست، پس از آنکه چند کشور از جمله بریتانیا، استرالیا و شماری از دولت‌های اروپایی اعلام کردند حاضر نیستند در عکس سنتی گروهی در کنار سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه قرار بگیرند، تصمیم گرفت این مراسم را لغو کند.

این عکس که معمولاً در آغاز نشست‌های بین‌المللی برای نمایش وحدت و همکاری اعضا گرفته می‌شود، این بار به نمادی از اختلافات عمیق سیاسی تبدیل شد. گزارش‌ها حاکی است حدود یک‌سوم کشورهای حاضر اعلام کرده بودند در صورت حضور نمایندگان روسیه در عکس شرکت نخواهند کرد.

اروپا: عادی‌سازی روابط با روسیه ممکن نیست

موضع کشورهای اروپایی پیش از آغاز نشست روشن بود. یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان تأکید کرده بود هیچ عکس مشترکی با حضور لاوروف و شرکای اروپایی گرفته نخواهد شد، زیرا به گفته او، شرایطی برای عادی جلوه دادن روابط با روسیه وجود ندارد. اد میلیبند، وزیر خارجه بریتانیا، نیز موضعی مشابه اتخاذ کرد و گفت لندن سال‌هاست چنین تعامل نمادینی با مقام‌های روسیه ندارد.

استرالیا هم از لغو عکس حمایت کرد. پنی وانگ، وزیر خارجه این کشور در جلسه افتتاحیه نشست، در حضور لاوروف، حمله روسیه به اوکراین را غیرقابل توجیه خواند. او گفت جنگ غیرقانونی روسیه نه‌تنها امنیت بین‌المللی، بلکه بازارهای جهانی و امنیت غذایی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. سخنگوی وزارت خارجه استرالیا اعلام کرد کانبرا با تصمیم آمریکا برای لغو عکس موافق است و نمی‌خواهد با اقدام نمادین مشترک، حمله روسیه به اوکراین را عادی جلوه دهد.

تلاش واشنگتن برای بازگرداندن مسکو به صحنه جهانی

لغو عکس گروهی، نشانه دیگری از شکاف دیپلماتیکی است که در پی تلاش دولت دونالد ترامپ برای بازگرداندن روسیه و ولادیمیر پوتین به مناسبات بین‌المللی شکل گرفته است. دولت آمریکا در حالی به دنبال تعامل دوباره با مسکو است که جنگ اوکراین همچنان ادامه دارد و بسیاری از کشورهای اروپایی، روسیه را مسئول تداوم بحران می‌دانند.

روبیو در آغاز نشست، با وجود اختلافات آشکار، بر ضرورت همکاری تأکید کرد. او گفت جهان در مقطعی حساس قرار دارد و با مجموعه‌ای از بحران‌های اقتصادی و ژئوپلیتیکی مرتبط با یکدیگر روبه‌روست؛ بحران‌هایی که به گفته او، امنیت و تجارت بین‌المللی را تهدید می‌کنند. دیپلمات‌های حاضر، فضای جلسه افتتاحیه را نسبتاً دوستانه توصیف کردند، اما گفتند موضع روسیه درباره اوکراین همچنان تغییرناپذیر است. مسکو همچنین با عضویت لهستان در گروه ۲۰ مخالفت می‌کند؛ موضوعی که به اختلافات موجود افزوده است.

آفریقای جنوبی و اوکراین؛ غایبان بحث‌برانگیز نشست

اختلاف‌ها تنها به حضور روسیه محدود نیست. تصمیم دولت آمریکا برای دعوت نکردن از آفریقای جنوبی، با وجود مخالفت برخی اعضای دیگر گروه، یکی دیگر از محورهای تنش در آتلانتا بوده است. آفریقای جنوبی از اعضای بنیان‌گذار گروه ۲۰ و تنها کشور آفریقایی عضو این مجموعه است. روابط پرتشنج پرتوریا با دولت ترامپ از جمله اختلافات سیاسی و دیپلماتیک دو طرف، در ماه‌های اخیر افزایش یافته است.

مقام‌های ارشد آمریکا، از جمله ترامپ و روبیو سال گذشته نیز در نشست‌هایی که آفریقای جنوبی به‌عنوان رئیس دوره‌ای گروه ۲۰ برگزار کرده بود، شرکت نکردند. فیندیله کوننه، سخنگوی وزیر روابط بین‌الملل آفریقای جنوبی، گفته است عدم مشارکت کشورش در نشست امسال انتخابی داوطلبانه نبوده است.

اوکراین نیز که عضو گروه ۲۰ نیست، اما در نشست‌های پیشین به‌عنوان مهمان دعوت شده بود، امسال در فهرست دعوت‌شدگان قرار نگرفت. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند این تصمیم آگاهانه بوده و واشنگتن ترجیح داده است دعوت‌ها را به اعضای رسمی گروه محدود کند. در مقابل، لهستان که عضو گروه ۲۰ نیست، برای عضویت رسمی تلاش می‌کند و از حمایت آمریکا برخوردار است. رادوسواف سیکورسکی، معاون نخست‌وزیر و وزیر خارجه لهستان، در نشست آتلانتا به‌عنوان مهمان حضور داشت؛ حضوری که برای ورشو اهمیت نمادین دارد.

لغو عکس خانوادگی در آتلانتا، فراتر از یک اختلاف تشریفاتی، تصویری از دشواری دستیابی به اجماع در گروه ۲۰ ارائه می‌دهد. در شرایطی که اعضا درباره جنگ اوکراین، نقش روسیه و حتی ترکیب کشورهای دعوت‌شده اختلاف دارند، تلاش واشنگتن برای نمایش وحدت بین‌المللی با چالش جدی روبه‌روست. اکنون پرسش اصلی این است که آیا سران گروه ۲۰ در نشست آینده می‌توانند بر این شکاف‌ها غلبه کنند یا اختلافات سیاسی همچنان مانع شکل‌گیری موضعی مشترک درباره بحران‌های جهانی خواهد شد.