مارکو روبیو در مسیر استعفا؛ خیز برای جانشینی ترامپ

انتخاب: ایندپندنت مدعی شد: مارکو روبیو پس از شکست سنگین جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، در آستانه استعفا از دولت ترامپ قرار گرفت. انتظار می‌رود وزیر خارجه آمریکا خود را برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ آماده کند و احتمالاً برای فاصله گرفتن از ترامپ تلاش خواهد کرد.

به گزارش انتخاب، در ادامه این مطلب آمده: مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در دو سوی اقیانوس اطلس در وضعیت «زیر نظر برای استعفا» قرار گرفته است؛ چراکه انتظار می‌رود او برای کناره‌گیری از سمت خود و آغاز کارزار نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده آمریکا آماده شود؛ موضوعی که ایندیپندنت به‌طور اختصاصی از آن مطلع شده است.

منابع آگاه می‌گویند وزیر خارجه آمریکا و مشاور امنیت ملی کاخ سفید در حال آماده‌سازی خود برای رقابت بر سر کسب نامزدی حزب جمهوری‌خواه در انتخابات نوامبر ۲۰۲۸ است؛ رقابتی که در حال حاضر جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، اصلی‌ترین رقیب او محسوب می‌شود.

حتی پیش از اعلام نتایج فاجعه‌بار انتخابات میان‌دوره‌ای ــ که در آن جمهوری‌خواهان هر دو مجلس نمایندگان و سنا را از دست دادند ــ منابع ارشد حزب جمهوری‌خواه در آمریکا و چهره‌های ارشد دولت بریتانیا به ایندیپندنت گفته بودند که احتمال دارد روبیو از سمت ارشد خود در دولت دونالد ترامپ کناره‌گیری کند.

این منابع پس از انتخابات میان‌دوره‌ای و صدور حکمی سخت‌گیرانه علیه ریاست‌جمهوری ترامپ، بر پیش‌بینی خود تأکید بیشتری کردند؛ انتخاباتی که در آن دموکرات‌ها پایگاه‌های سنتی جمهوری‌خواهان، از جمله ایالت‌های کانزاس و تگزاس را تصرف کردند.

روبیو یکی از حداکثر پنج عضو کابینه کنونی ترامپ است که گفته می‌شود پس از تحقیر جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، خود را برای «فرار از صحنه» آماده می‌کنند.

یکی از منابع آگاه در واشنگتن به ایندیپندنت گفت روبیو باید «خود را از جنگ ایران دور کند و مسئولیت آن را به گردن ترامپ بیندازد».

یکی از متحدان روبیو گفت: «کناره‌گیری او و ترک دولت کاملاً منطقی است. روبیو در حال حاضر نامزد پیشتاز برای کسب نامزدی حزب جمهوری‌خواه است. او قطعاً از ونس جلوتر است. اما او نمی‌تواند در حالی که همچنان وزیر خارجه است، نامزد انتخابات شود. افزون بر این، پیوند خوردن نام او با دولت ترامپ در هر صورت به چشم‌انداز سیاسی‌اش آسیب خواهد زد.»

جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، بلافاصله پس از اعلام نتایج فاجعه‌بار انتخابات واکنش نشان داد و در تلاشی برای فاصله گرفتن از جنگ، مسئولیت شکست را متوجه جنگ ایران کرد.

گمان می‌رود ترامپ ممکن است مسئولیت سیاست جنگی و شکست متعاقب جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای را به گردن پیت هگست، وزیر دفاع، بیندازد. روبیو و سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید، نیز از دیگر گزینه‌های احتمالی برای تبدیل شدن به قربانیان این شکست محسوب می‌شوند.

ونس در اظهاراتی تند گفت: «دلیل واقعی شکست ما تقریباً برای همه روشن است... دلیل شکست ما جنگ است. خود رئیس‌جمهور هم دیشب همین را گفت.»

او افزود: «هرگونه گفت‌وگوی صادقانه درباره مسیری که از اینجا به بعد باید طی کنیم، باید از همین نقطه آغاز شود.»

در همین حال، در دولت بریتانیا و در میان جمهوری‌خواهان این موضوع مورد توجه قرار گرفته است که روبیو، با وجود اینکه مسئول اصلی سیاست خارجی آمریکا محسوب می‌شود، در موضوع ایران از مدتی قبل نقشی «کم‌صداتر» ایفا کرده است.

وزیر خارجه آمریکا تأثیر مثبتی بر هر سه وزیر خارجه بریتانیا که در دوره فعالیت او با وی همکاری داشته‌اند، گذاشته است؛ از جمله دیوید لمی، ایوت کوپر و اکنون اد میلیبند.

گفته می‌شود کوپر او را فردی «به‌طرز درخشانی باهوش» و «بسیار مناسب برای تعامل و گفت‌وگو» می‌داند.

یکی از منابع ارشد دولت بریتانیا به ایندیپندنت گفت: «ما منتظریم ببینیم او پس از انتخابات میان‌دوره‌ای چه تصمیمی خواهد گرفت. بعید به نظر می‌رسد که او در دولت باقی بماند. او می‌تواند نامزد قدرتمندی برای ریاست‌جمهوری باشد و انتظار داریم که وارد رقابت شود.»

یکی دیگر از منابع جمهوری‌خواه گفت: «روبیو پس از انتخابات میان‌دوره‌ای خواهد رفت. حدود چهار یا پنج نفر از آن‌ها تلاش خواهند کرد از صحنه خارج شوند. کشور کاملاً علیه ترامپ موضع گرفته است. مردم حتی نمی‌توانند ایران را روی نقشه پیدا کنند و این جنگ را درک نمی‌کنند.  افزایش قیمت بنزین واقعاً مردم را عصبانی کرده است.»

این منبع افزود: «وقتی دموکرات‌ها کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دست بگیرند، شاهد تلاش‌هایی برای استیضاح خواهیم بود و هیچ‌کس نمی‌خواهد در چنین شرایطی در دولت باقی بماند.»

صعود روبیو از کرسی نسبتاً امن سناتوری ایالت فلوریدا به جایگاه ارشدترین دیپلمات آمریکا، باعث نزدیک‌تر شدن او به ترامپ شده است؛ کسی که روبیو حدود یک دهه پیش و در جریان نخستین تلاش خود برای ورود به کاخ سفید، به‌شدت با او درگیر شده بود.

مردی که ترامپ زمانی او را با لقب تمسخرآمیز «مارکوی کوچولو» خطاب می‌کرد، اکنون به‌طور کامل در حلقه نزدیکان رئیس‌جمهور و جریان سیاسی موسوم به ترامپ‌ورلد جای گرفته است.

روبیو از سطحی از اختیار و نفوذ بر دستگاه سیاست خارجی آمریکا برخوردار است که تنها با جایگاه هنری کیسینجر فقید قابل مقایسه دانسته می‌شود؛ تنها فرد دیگری که هم‌زمان سمت وزیر خارجه و مشاور امنیت ملی آمریکا را در اختیار داشته است.

او در ابتدای دوره دوم ریاست‌جمهوری ترامپ، مسئولیت‌های دیگری را نیز بر عهده گرفت. نخست، در فوریه ۲۰۲۵ به‌عنوان سرپرست موقت آرشیو ملی آمریکا و رئیس موقت آژانس توسعه بین‌المللی ایالات متحده (USAID) منصوب شد. سه ماه بعد نیز ترامپ او را به‌عنوان مشاور موقت امنیت ملی خود منصوب کرد.

با این حال، حتی در شرایطی که روبیو به ترامپ نزدیک‌تر شده بود، در بخش‌های گسترده‌ای از تصمیم‌گیری‌های سیاست خارجی که معمولاً در حوزه اختیارات وزیر خارجه قرار دارند، کنار گذاشته شد.

روبیو هم در موضوعات مربوط به سیاست خاورمیانه و هم در تلاش‌های دولت آمریکا برای پایان دادن به جنگ روسیه علیه اوکراین، تا حد زیادی به حاشیه رانده شده و جای خود را به فرستادگان غیرحرفه‌ای ترامپ داده است؛ یعنی استیو ویتکاف، سرمایه‌گذار و فعال حوزه املاک که به‌عنوان «فرستاده ویژه مأموریت‌های صلح» منصوب شده، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور.

با این وجود، جایگاه برجسته روبیو در رده‌های بالای دولت، او را در موقعیت ممتازی برای رقابت بر سر جانشینی ترامپ قرار داده است؛ البته در صورتی که تصمیم بگیرد وارد این رقابت شود.

اما کارزار انتخاباتی دوم او ناگزیر باعث خواهد شد نقش وی در سیاست‌های جنجالی دولت ترامپ در آمریکای لاتین نیز مورد بررسی و انتقاد قرار گیرد.

از جمله این سیاست‌ها، می‌توان به کارزار حملات هوایی علیه قایق‌های کوچک در دریای کارائیب اشاره کرد که ادعا می‌شد حامل مواد مخدر هستند؛ حملاتی که منتقدان آن‌ها را اعدام‌های فراقضایی توصیف کرده‌اند.

روبیو همچنین نقش محوری در نظارت بر رابطه نزدیک و غیرشفافی داشته است که کاخ سفید با دلسی رودریگز، رئیس‌جمهور موقت ونزوئلا، برقرار کرده است؛ این رابطه پس از برکناری نیکلاس مادورو در ژانویه و در پی یک عملیات نظامی جسورانه با طراحی و هدایت آمریکا شکل گرفت.

روبیو تلاش کرده است گمانه‌زنی‌ها درباره آینده سیاسی خود را کم‌اهمیت جلوه دهد. او در ماه سپتامبر به خبرنگاران گفت که در حال حاضر «هیچ برنامه‌ای» برای نامزدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ندارد و «صددرصد بر مسئولیت‌های خود در دولت متمرکز» است.

او همچنین اعلام کرده است که اگر جی‌دی ونس نامزد انتخابات شود، از رقابت کناره‌گیری خواهد کرد.

یکی از فعالان باسابقه سیاسی که تجربه گسترده‌ای در ایالت محل فعالیت سیاسی روبیو، فلوریدا، دارد، به ایندیپندنت گفت اگر روبیو از دولت خارج شود، تعجب نخواهد کرد؛ با این حال، این احتمال را مطرح کرد که روبیو ممکن است در صورتی که کناره‌گیری او به معنای کمک به نظارت بر سقوط دولت کمونیستی کوبا باشد، تصمیم خود را به تعویق بیندازد.

در همین حال، یکی از منابع آگاه در دولت ترامپ به ایندیپندنت گفت که روبیو تاکنون هیچ نشانه‌ای از تمایل به کناره‌گیری از سمت خود نشان نداده است؛ هرچند این مقام پذیرفت که شرایط ممکن است با توجه به فضای حاکم بر کاخ سفید پس از انتخابات میان‌دوره‌ای تغییر کند.

منبع دیگری که به کاخ سفید نزدیک است، این احتمال را مطرح کرد که نتایج ناامیدکننده انتخابات میان‌دوره‌ای ممکن است روبیو را به ماندن در دولت ترغیب کند تا به حفظ ثبات ظاهری دولت کمک کند. او همچنین می‌تواند در صورت بروز خشم و واکنش‌های تند ترامپ، نقش صدایی تعدیل‌کننده در داخل دولت ایفا کند.

هنگامی که از دیویس اینگل، سخنگوی کاخ سفید، درباره اینکه آیا ترامپ نشانه‌ای از برنامه وزیر خارجه خود برای خروج از دولت دریافت کرده است یا خیر، سؤال شد، او با توهین به ایندیپندنت، گزارش این رسانه را «تئوری‌های توطئه بی‌اساس و دروغین درباره رئیس‌جمهور ترامپ و دولت او» توصیف کرد.

او افزود: «رئیس‌جمهور تیمی متحد تشکیل داده است که بر دستورکار اول آمریکا (America First) متمرکز است و این تیم، صرف‌نظر از اینکه این موضوع چقدر به مذاق روزنامه‌نگاران بی‌کفایت ایندیپندنت که بوی چسب استشمام می‌کنند خوش نیاید، به پیروزی برای مردم آمریکا ادامه خواهد داد.»

وزارت خارجه آمریکا نیز در پاسخ به پرسشی درباره برنامه‌های روبیو، بیانیه‌ای با لحنی مشابه و همراه با توهین صادر کرد.

در بیانیه‌ای که به دیلن جانسون، دستیار وزیر خارجه، نسبت داده شده، گزارش ایندیپندنت «اخبار جعلی کاملاً بی‌اساس و مبتنی بر منابع ناشناس ساختگی» خوانده شده است.

در این بیانیه همچنین آمده است که این وزارتخانه مشتاق است در هفته‌های آینده بار دیگر به این «گزارش» بپردازد و «یک شکست تحقیرآمیز دیگر» را برای این نشریه جشن بگیرد.