ورشکستگی، "قهوه تلخ" را تلخ تر کرد!

پانا: «قهوه تلخ» دومین سریال خانگی که در تابستان ۸۹ با یک شروع داغ و طوفانی پا به خانه‌های مردم گذاشت؛ اکنون در زمستان سال ،۹۰ پایانی سرد و تلخ را تجربه می‌کند.

در پی توقف چندماهه تولید سری جدید سریال «قهوه تلخ» شایعات بسیاری به نقل از مسئولان ارشاد و عوامل این سریال به گوش می‌رسد، شایعاتی نظیر «گروه تولید قهوه تلخ، پخش شده اند و جمع کردن دوباره آنها، کار دشواری است»، «احتمالا خبر توقف سریال صحت دارد»، «مهران مدیری افسرده شده و از ادامه کار انصراف داده است»، «این سریال پروانه پخش ندارد» و ...

صحبت‌هایی که نشان می‌دهد «قهوه تلخ» پیش از موعد یخ کرده و از دهان افتاده است. حال این سوال مطرح می‌شود که چرا چنین سریال پر مخاطبی با حضور چهره‌های نام آشنا به پایانی نامعلوم رسیده است؟

هفته آخر قبل از ماه مبارک رمضان مهران مدیری کارگردان با سابقه مجموعه‌های طنز خبر وقفه در تولید سریال «قهوه تلخ» را به مخاطبان اعلام کرد. خبری که بعد از افت محسوس فروش نسخه‌های آخر، قابل پیش بینی بود. بدین ترتیب مخاطبان پرو پا قرص این سریال به امید اینکه پس از اتمام ماه رمضان با سری جدید و جذاب‌تر «قهوه تلخ» مواجه می‌شوند به استقبال سریال‌های «پر روح» مناسبتی در رمضان رفتند.

از کاخ نشینی تا آپارتمان‌نشینی

نهم شهریور، ماه رمضان تمام شد اما خبری از توزیع «قهوه تلخ» نشد. درست یک ماه بعد، وزارت ارشاد خبر داد که سازندگان این سریال باید برای سری جدید مجوز بگیرند.

بدقولی عوامل «قهوه تلخ» تازگی نداشت زیرا پیش از این نیز دو بار در زمان سری چهارم و یازدهم چند روزی در توزیع سریال وقفه افتاده بود. اما این بار دو ماه فاصله زمانی برای پخش مجدد «قهوه تلخ» به وجود آمد.

البته نیمه مهر، پخش تصاویر بازیگران «قهوه تلخ» در ایستگاه متروی قیطریه تهران، بمب خبری رسانه‌ها شد و مدیری خبر از سر گرفتن تصویربرداری سری تازه این مجموعه را با حضور یوسف صیادی، سپند امیرسلیمانی، سعید امیرسلیمانی، رامین ناصرنصیر، آرش نوذری، مه لقا باقری و لادن سلیمانی به دلیل یکنواختی چند قسمت آخر سریال، اعلام کرد.

گروه سازنده، لوکیشن «کاخ جهانگیرخان دولو» در «باغ برره» (واقع در خیابان بوسنی) را ترک کرده و به لوکیشنی در جمال آباد رفته بودند که تا چند ماه قبل سازندگان «ساختمان پزشکان» در آن فیلمبرداری داشتند. لوکیشنی با سه آپارتمان که قرار بود میزبان آدم‌های تاریخی در تهران امروز باشد و شش ماهی برای ساخت آن، وقت و هزینه صرف شده بود.

این اخبار و حواشی، وقفه «قهوه تلخ» را به سومین ماه کشاند تا در نیمه آذر بعد از تصویربرداری حدود سه قسمت از سریال، خبر توقف ساخت مجموعه به دلیل اخذ مجوز تبلیغات، توزیع و نشر رسید. زمانی که به طرز غیر منتظره‌ای خبر پیوستن مهران مدیری به گروه بازیگران فیلم «پل چوبی» به کارگردانی مهدی کرم پور منتشر شد.

نسخه قاچاق با قیمت نازل و کیفیت بالا

با وجود تاکید و درخواست‌های مکرر مدیری در ابتدای هر قسمت از سریال «قهوه تلخ» برای حفظ حقوق مولف و جلوگیری از پخش نسخه قاچاق این سریال، دیری نگذشت که نسخه قاچاق سری ۲۶ «قهوه تلخ» در تیراژ بالایی با کیفیت خوب و قیمت ۲۰۰۰ تومان یعنی ۵۰۰ تومان ارزان تر از نسخه های قبلی وارد بازار شد.

کیفیت بالا، تبلیغات متنوع (حتی تبلیغ جشنواره پاییزه سامسونگ) و از همه چشمگیرتر پروانه نمایش اول آن، نشان می‌داد که توزیع کننده این نسخه قاچاق اشراف کاملی به کار خود دارد و حتی مسئولان وزارت ارشاد که پیگیر ماجرا بودند نتوانستند مانع از این اتفاق که به نوعی تیر خلاصی برای «قهوه تلخ» به حساب می‌آمد، شوند.

بازیگرانی که به حق خود نرسیدند

بازار شایعات درباره این سریال دوباره برقرار شد. برخی گفتند، برادران آقاگلیان بیشتر از سه ماه است که به عوامل دستمزد نداده‌اند از این رو بازیگران مجبور به ترک پروژه شده‌اند. خبری که سحر زکریا یکی از بازیگران اصلی «قهوه تلخ» آن را تایید می‌کند و می‌گوید: «مشکلات مالی علت اصلی توقف سریال است. در ابتدا یعنی دو سه ماه پیش به ما گفته شد که فیلمبرداری متوقف شده اما بعد از گذشت یک ماه اعلام کردند که دیگر نیازی به حضور ما نیست.»

زکریا البته اطلاعات بیشتری ندارد، یا حداقل علاقه‌ای به گفتن ندارد! سعید پیردوست کمی صریح‌تر حرف می‌زند. او اواخر خرداد آخرین حقوقش را از تهیه کننده گرفته و چون قرار بوده شخصیت‌ها به زمان حال بیایند از آن به بعد دیگر در مجموعه حضور نداشته است.
پیردوست که سابقه طولانی همکاری با برادران آقاگلیان را دارد، این وضع را بی سابقه می‌داند و بیان می‌کند: «قرارداد بازیگران به دلیل مسائل مالی فسخ شد. من خودم (با گذشت شش، هفت ماه از آخرین دریافتی) هنوز با پروژه تسویه حساب کامل نکرده‌ام. ۱۲ سال است که با این تیم کار می‌کنم؛ اما هیچ وقت در این شرایط قرار نداشتم!» او معتقد است، مشکل اصلی به تهیه کننده برمی‌گردد زیرا آنها به شرایطی که دارند قانع نیستند. اگر به قراردادهای خود پایبند بودند و بعد از تسویه با عوامل به سراغ کار دیگری می‌رفتند، به این مشکلات برنمی‌خوردند.»

پیگیری ارشاد و دست خالی تهیه کننده

از سوی دیگر شنیده‌ها حاکی است که این مجموعه مانند «قلب یخی» قرارداد فصل به فصل مشخصی نداشته است به این دلیل مهران مدیری، بازیگران و دیگر عوامل دستمزد خود را بالا برده تا جایی که تهیه کننده توان پرداخت نداشته است.

البته شایعه دیگری نیز درباره ماجرای پیگیری سفت و سخت وزارت ارشاد و دستگاه قضایی بود که به پخش قاچاق سریال مشکوک شده بودند. این وسط دست آنهایی که برای قرعه کشی سه واحد آپارتمانی، با هزار امید و آرزو دی وی دی‌های «قهوه تلخ» را خریده بودند خالی ماند.

به این ترتیب دومین و البته مهم‌ترین سریال ویژه شبکه نمایش خانگی که در مدت زمانی کمتر از یک سال ۲۵ سری رسمی آن به بازار آمد و خریداران برای هر مجموعه کاملش ۶۲۵۰۰ تومان خرج کردند، بدون پایان خوش تمام شد و در شرایطی که قرار بود در ۱۲۰ قسمت به صورت ۴۰ بسته ۳ تایی عرضه شود، در نیمه راه متوقف شد.

سریال سودآوری که متضرر شد

ظاهرا طلبکاری عوامل قهوه تلخ از تهیه کنندگان (که کمترین رقمش هم مبلغ کوچکی نیست) آنها را خیلی محافظه کار کرده و باعث شده حاضر نباشند به این راحتی‌ها صحبت کنند و حقیقت ماجرا را بگویند. البته یکی از عوامل سریال که به دلیل نگرانی از وصول نشدن طلبش نخواست تا نامی از وی برده شود می‌گوید: «نزدیک یک ماه است که کار تعطیل شده و دقیقا معلوم نیست تا کی تعطیل می‌ماند ولی چیزی که مشخص و قطعی است این است که این طرف سال وضع همچنان همین است. عوامل و بازیگران به شدت از این آقایان طلبکارند. حرف چند ماه طلبکاری است! تا دستمزدها تسویه نشود، دیگر کسی سر کار برنمی‌گردد.»

متاسفانه دوستان قدر بازیگران را نمی‌دانند و بسیار هم بد برخورد می‌کنند. به ما گفتند که پول دستشان نیست و مجوز هم نیامده. وقتی هم که پول دستشان نیست، نمی‌توانند پول ما را بدهند و کار ادامه پیدا نمی‌کند. می‌گویند سود نکرده‌اند ولی طبق آمارهایی که موجود است، مگر می‌شود سود نکرده باشند؟! حتی می‌گویند ضرر نیز کرده‌اند! ما نمی‌دانیم این ضرر از کجا نشات گرفته است!

بعضی بازیگرهای سریال بیش از چهار برابر دیگران پول می‌گرفتند و ممکن نیست از پولشان گذشته باشند. تهیه کننده‌ها از یک ماه مانده به توقف کار، دیگر سر لوکیشن نمی‌آمدند و باید با التماس آنها را می‌آوردیم. مهران مدیری هم افسرده شده. هم پولش را نداده‌اند، هم بد و بیراه مردم را می‌شنود، هم مجوزش صادر نشده و....

خب همه اینها باعث افسردگی می‌شود دیگر! قراردادهایی که تمام عوامل برای این کار بستند، جزو کمترین قراردادهای زندگی شان است چون کار را دوست داشتند. همه یک سوم آنچه را که باید می‌گرفتند، دریافت کرده‌اند. حتی امسال و پارسال هم مثل دو سال قبل با تیم قرارداد بسته شد؛ بدون اضافه شدن حقوق.»

از اختلاف با تلویزیون تا بدهی به آشپز در «قهوه تلخ»

از همان اول کار، وقتی مدیری سر قیمت فروش مجموعه «قهوه تلخ» با تلویزیون کنار نیامد و تصمیم گرفت این سریال را در سیستم توزیع سوپرمارکتی پخش کند، حاشیه‌های این مجموعه کلید خورد؛ یعنی کمی قبل از آغاز فیلم برداری، هر چند وقت یک بار حرف و حدیث‌های مختلفی از پشت صحنه سریال اینجا و آنجا به گوش می‌رسید. این حرف‌ها را عوامل نفوذی همشهری جوان از اطراف و اکناف شنیده و جمع کرده‌اند و هیچ کدامشان به گونه‌ای نیست که مسئولیتش را شخصی با هویت مشخص به عهده بگیرد.

هر چند که خشایار الوند یکی از نویسندگان «قهوه تلخ» در سایت‌های مختلف خبری حرف‌های مشابه بسیاری نقل کرده اما باز یکی از مهم‌ترین این حرف و حدیث‌ها به دستمزد بازیگران مربوط می‌شود و اینکه بازیگران زن این سریال چشم و همچشمی بیش از اندازه‌ای برای دستمزدشان داشتند و مدام با هم در حال رقابت و چانه زنی بودند.

دستمزد بازیگران مرد نیز ظاهرا آنقدرها جای چشم و همچشمی نداشته و واضح است اجرت کسی که زحمت خوردن قهوه به آن تلخی را بر خودش هموار می‌کند، با کسی که سبیل‌های از بناگوش در رفته‌ای دارد و مدام سرش را تکان می‌دهد، باید تفاوت فاحشی داشته باشد. طرفین هم با دل خوش و خرم این اختلاف را پذیرفته و به آن گردن نهاده بودند.

از سوی دیگر لیست بدهی چندین میلیونی همین تهیه‌کنندگان محترم به آشپز و دیگر عوامل تولید یکی دیگر از دلایل به زمین خوردن فنجان قهوه تلخ است.