تخلفات پزشکی در متن است نه «در حاشیه»

روزنامه جوان: افزایش روزشمار گرایش مردم کشورمان به سمت و سوی جراحی‌های زیبایی خبری است که این بار نه در حاشیه ‌بلکه در متن جامعه دیده می‌شود و ایران را به پایتخت جراحی بینی جهان تبدیل کرده است.

این تب تند اما رفته رفته شکل و شمایل تازه‌تری به خود می‌گیرد تا جایی که چندی است تصاویر گوش شیطانی، مثلثی یا الاغی و بینی عقابی به عنوان جدیدترین مد جراحی پلاستیک در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌چرخد.

سر نخ بالا رفتن آمار جراحی‌های زیبایی در جامعه اما در دست پزشکان متخلفی است که بدون داشتن تخصص در حاشیه سکوت و انفعال مسئولان بهداشتی دست به کار جراحی زیبایی شده‌اند.

تا چند سال پیش جراحی‌های زیبایی فقط در میان خانم‌ها و دختران جوان بود و اغلب هم به جراحی بینی محدود می‌شد اما حالا دیگر نه فقط در میان بانوان و قشر جوان بلکه در میان تمامی سنین رواج یافته و به طور ویژه آقایان هم در صف علاقه‌مندان به جراحی زیبایی درآمده‌اند؛‌افرادی که حاضرند برای داشتن یک بینی کوچک و سربالا یا گونه‌هایی برجسته و فکی شبیه فلان بازیگر هالیوودی، زیر تیغ بروند.

نکته قابل تأمل اینجاست که چنین افرادی که با توهم «خود‌زشت‌پنداری» خود را به تیغ جراحان زیبایی و گاه افراد غیرمتخصص فعال در این رشته می‌سپارند در بیشتر مواقع از چهره تازه‌شان هم راضی نیستند. این را می‌توان از آمار شکایت‌ها از جراحان زیبایی به روشنی دریافت. این در حالی است که جراحان زیبایی که برای انجام اعمال جراحی لازم و غیرلازم در خدمت افراد داوطلب هستند، خود را از درمان بیماران بی‌بضاعتی که دچار سوختگی شده‌اند، کنار می‌کشند.

بالا گرفتن تب جراحی‌های متعارف یا نامتعارف در کشورمان موضوعی است که یکی از اصلی‌ترین سرنخ‌های آن در دست پزشکان است؛ ماجرایی که سریال طنز در حاشیه نیز تلاش دارد آن را به گونه‌ای به تصویر بکشد، هرچند این سریال با حاشیه‌سازی‌های شدید برخی پزشکان و به طور ویژه رئیس سازمان نظام پزشکی مواجه شده است اما این سازمان و حتی وزارت بهداشت در برابر اتفاقاتی نظیر دخالت پزشکان غیرمتخصص در امر جراحی زیبایی نتوانسته‌اند حتی رضایت انجمن جراحان پلاستیک را جلب کنند، به طوری که امامی، رئیس انجمن جراحان زیبایی با انتقاد از بی‌توجهی مسئولان به ورود افراد غیرمتخصص به حوزه جراحی بینی تصریح می‌کند: «بارها به مسئولان از معاونت درمان وزارت بهداشت و سازمان نظام پزشکی اعلام کرده‌ایم که باید ورود افراد غیرمتخصص به این حوزه متوقف شود و تا زمانی که معاونت درمان و سازمان نظام پزشکی مشترکاً اقدامی اجرایی و عملی را پیاده و پیگیری نکنند، هیچ‌گونه اتفاقی در این عرصه نخواهد افتاد».

در کنار این اظهارات دکتر ابوالحسن امامی با آمار قابل تأمل افرادی مواجهیم که در راهروهای سازمان نظام پزشکی و دادسرای جرائم پزشکی به واسطه نارضایتی از نتیجه اعمال جراحی زیبایی‌شان سرگردانند.

جراحی زیبایی در ایران بیش از اندازه است

برخی پزشکان از انواع و اقسام راهکارها برای ترغیب افراد به انجام جراحی‌های زیبایی استفاده می‌کنند و به‌رغم ممنوعیت تبلیغات پزشکی با انواع تبلیغات در این حوزه در فضای مجازی مواجهیم و حتی برای زمان‌هایی نظیر عید نوروز ارائه تخفیف و شرایط ویژه برای انجام انواع اعمال جراحی و اقدامات زیبایی را شاهد هستیم.

شاید همین امر موجب شده است تا بنا به تأکید رئیس انجمن جراحان پلاستیک در کشورهای غربی هم به اندازه ایران برای جراحی زیبایی تقاضا وجود نداشته باشد و ایران پایتخت جراحی بینی شود. معاون درمان وزارت بهداشت هم می‌پذیرد که در جامعه ما اعمال جراحی زیبایی بیش از آن چیزی که باید، انجام می‌شود و این امری محسوس است.

به گفته دکتر محمد آقاجانی در حوزه اعمال زیبایی و جراحی‌های پلاستیک با رویکردهای اغراق‌آمیز و گرایش‌های غیرطبیعی مواجه هستیم؛ امری که به طور یقین مسئله‌ای فرهنگی‌ است و برای تغییر آن متولیان امر آموزش عمومی و فرهنگی در کشور باید در این زمینه کار بیشتری انجام دهند. بنا به تأکید وی اعمال جراحی پلاستیک برای موارد و شرایطی‌ کاربرد دارد که در طب پیش‌بینی شده اما در کشور ما گرایش به این نوع جراحی‌ها بیش از اندازه و گاهی غیرضروری است.

به باور محمد آقاجانی این گرایش بیشتر به حوزه خارج از حوزه سلامت مربوط بوده و فرهنگ عمومی جامعه‌ روی این بخش از پزشکی کشور سایه انداخته است. وی معتقد است فرهنگ عمومی جامعه باید مورد بازنگری قرار گیرد و در کنار آن باید عوارض این اعمال برای مردم تشریح و نشان داده شود که اگر این اعمال به صورت غیرضروری انجام گیرد، چه عوارضی را بعد از انجام عمل می‌تواند به دنبال داشته باشد.

پای دلالان تجهیزات پزشکی در میان جراحی زیبایی

دکترسیدابوالحسن امامی، رئیس انجمن جراحان پلاستیک وضعیت نابسامان تقاضا و انجام اعمال زیبایی را ناشی از ورود افراد غیرمتخصص به این حوزه می‌داند و می‌افزاید: برخی شرکت‌ها دستگاهی را وارد کشور و با تبلیغات وسیع برای دستگاه موردنظر بازاریابی می‌کنند. به گفته وی این شرکت‌ها به پزشکان متفرقه و فاقد تخصص لازم، طی دوره‌های چهارساعته مدرکی اعطا می‌کنند، در حالی که متخصصان جراحی پلاستیک برای انجام اینگونه جراحی‌های زیبایی سه سال دوره می‌بینند. رئیس انجمن جراحان پلاستیک با اشاره به مسائل اقتصادی حاکم بر جامعه پزشکی تصریح کرد: نبود نظارت ارگان‌های کنترل‌کننده فرصتی را ایجاد می‌کند تا افراد غیرمتخصص اقدام به جراحی‌های زیبایی کنند و متأسفانه در این زمینه فرد بیمار دچار عارضه شده و پزشک نیز مسئول عارضه است اما در این میان شرکت تنها سود خود را می‌برد.

تخلف بودن یا نبودن جراحی‌های نامتعارف؟!

به باور معاون درمان در مورد تخلف بودن با نبودن اعمال نامتعارف جراحی زیبایی به سادگی نمی‌توان قضاوت کرد. اگرچه برای رسیدگی به این موضوعات باید مصداق و مورد جراحی را در هیئت انتظامی نظام پزشکی مطرح کرده و در آنجا به این جنبه‌های حرفه‌ای رسیدگی کرد. آقاجانی می‌افزاید:‌ما در این زمینه منشور اخلاق پزشکی و قوانین حاکم بر خدمات پزشکی را داریم که مرجع رسیدگی به این موضوعات نیز نظام پزشکی است. بنا به تأکید این مقام مسئول در وزارت بهداشت نیز باید مشخص شود که آیا بهتر نیست به جای زیبایی‌های مصنوعی به زیبایی‌های طبیعی روی بیاوریم؟ آیا این توجه بسیار زیاد به جنبه‌های تجملی به فرهنگ ملی ما آسیب نمی‌رساند؟