نگاهی به روابط ایران و آمریکا پس از توافق

پایگاه خبری انتخاب: آمریکا و ایران، پس از توافق هسته‌ای از یک سو با یکدیگر کشمکش خواهند داشت و از سوی دیگر، به هم نزدیک خواهند شد.

نیویورک تایمز آورده است: نیروهای آمریکایی که در استان ناآرام الانبار عراق به نیروهای امنیتی این کشور مشاوره می‌دهند در یک پایگاه مشترک نظامی با گروهی عجیب، هم‌خانه شده‌اند: شبه‌نظامیانِ شیعیِ مورد حمایت ایران. اکنون هر دو برضد شبه‌نظامیان گروه «دولت اسلامی» (گروه صهیونیستی تکفیری داعش) می‌جنگند.

نویسندگان این مقاله افزودند: اینجا، در پایتخت عراق، تهران و واشنگتن هنوز هم در طرف های مخالفِ یکدیگر صف آرایی می کنند. آنها در دولت عراق با یکدیگر مقابله می کنند

این دوگانگی، حاکی از پیچیدگی‌های موجود در مناسبات میان آمریکا و ایران در مکان‌هایی مانند عراق است که در آن ها، منافع این دو رقیب (آمریکا و ایران) در برخی از موارد با هم برخورد و تضاد دارد و در بعضی دیگر از موارد همگرا است و با هم تلاقی می کند. در حال حاضر، پس از آن که توافق محدود کنندهِ برنامه هسته ای ایران (برجام) از بزرگترین مانع کنگره آمریکا در هفته پیش گذشت، آمریکا باید در راه های پیچیده و به طور فزاینده سردرگم کنندهِ منطقه ای، مسیر یابی و راه خود را باز کند و این در حالی است که ایران به تازگی - به علت دستیابی به مشروعیت بین المللی و کاهش تحریم ها - قدرت گرفته است.

علاوه بر این، علائمی نیز وجود دارد که نشان می دهد تماس ها میان این دو کشور، که در خلال مذاکرات هسته ای به وجود آمد، اکنون در حال ببار نشستن است و همکاری های محدودی را بین دو کشور در رابطه با عراق، افغانستان و تا حد کمتری در یمن ایجاد کرده است. البته این همکاری های محدود در حقیقت، باعث پیچیده تر شدن شرایط خواهد شد.

منتقدانِ توافق هسته‌ای می گویند که این توافق، ایران را در رابطه با تشدید مبارزات نیابتیِ متعدد و گوناگونش برضد آمریکا و متحدانِ آن، صرفاً شجاع تر می‌کند. مثلاً ایران قادر خواهد بود حزب الله (لبنان) و حماس را تجهیز و تسلیح کند که با اسرائیل بجنگد.

بنیامین نتانیاهو، رییس کابینه اسرائیل، از این شاکی است که توافق هسته ای ایران، بزرگترین دشمن اسرائیل را ثروتمند می کند. سایر متحدان آمریکا در کشورهای سنیِ پادشاهی در منطقه خلیج فارس نیز در رابطه با گسترش درگیری های فرقه ای - مانند جنگ های کنونیِ سوریه و یمن - در برخی دیگر از نقاط منطقه هشدار داده اند.

در هر صورت، برخی از تحلیلگران می گویند: افزایش همکاری ها میان دو کشور، پیامد اجتناب ناپذیر - هرچند تشویش انگیزِ - مذاکراتی بود که سرانجام به توافق هسته ای منجر شد.