شکست فیلم مجیدی در جذب مخاطب بالقوه

محمدصادق شایسته در یادداشتی در آی سینما نوشت: نزدیک به چهل روز از اکران سراسری فیلم «محمد رسول الله» می گذرد، فیلمی که با اتکا به تبلیغات فراوان و بی سابقه اش و بهره گیری از تمام امکانات موجود سینمای ایران اکران شد و حتی برای بهتر شدن اکران آن بسیاری از سالن های سینمای ایران را تجهیز کردند که این اتفاق در نوع خود بی سابقه بود.

با این حال امروز پس از گذشت نزدیک به چهل روز از شروع اکران فیلم اگر بخواهیم براساس تناسب و توجه به فاکتورهای مختلف فیلم مجیدی را بررسی کنیم به این نکته می رسیم که این فیلم به دلایل مختلف حداقل در اکران عمومی‌اش در ایران موفقیت چندانی کسب نکرده است.

البته این امکان وجود دارد که فیلم مجیدی در اکران جهانی اش بتواند مخاطب خوبی جذب کند و این مسئله چندان دور از ذهن نیست اما قطعا فیلم در جذب مخاطب داخلی با توجه به امکاناتی که در اختیار قرار گرفته و موضوعی که دارد موفق نبوده است. در ادامه دلایلی را برای اثبات شکست فیلم مجیدی در جذب مخاطب بررسی کرده‌ایم.

یک سال به عقب برمیگردیم، ۴ شهریور ۱۳۹۳ فیلم «شهر موش ها ۲» به کارگردانی مرضیه برومند که فعلا عنوان پرفروش ترین فیلم تاریخ سینمای ایران را یدک می کشد اکران سراسری خود را در ۸۵ سالن سینمایی تهران و شهرستان ها آغاز کرد. نزدیک به چهل روز بعد از آن علی سرتیپی در گفتگویی که ۱۲ مهر ۹۳ انجام داد اعلام کرد این فیلم در گیشه به فروشی در حدود ۸ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. شرکت نورتابان پخش کننده فیلم مجیدی هم در همین تاریخ فروشی معادل ۸ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان برای «محمد رسول الله» اعلام کرده است.

ظاهرا این رقم ۳۰۰ میلیون تومان از رقم فیلم «شهر موش ها ۲» بیشتر است اما با یک تفاوت اساسی، فیلم مجیدی در ۱۸۴ سالن سینما اکران شده و فیلم برومند در ۸۵ سالن، و تفاوت دیگر این که بلیط فیلم شهرموش ها در گرانترین حالت ۷۵۰۰ تومان بوده و بلیط فیلم مجیدی در پردیس ها ۱۰ تا ۱۲ هزار تومان. جالب تر اینکه طبق آمار رسمی ۷۰ میلیارد تومان هزینه ساخت فیلم مجیدی شده و فیلم شهر موش ها ۱۰ میلیارد یعنی یک هفتم آن.

ضمن اینکه در بحث فروش معمولا چهار هفته ابتدایی تعیین کننده وضعیت نهایی فروش فیلم است و با نگاهی به جدول فروش و آمار و ارقام رسمی و اعلام شده توسط پخش کننده ها، فروش چهار هفته ابتدایی «محمد رسول الله» با همه تفاوت های امکاناتی با «شهر موش ها ۲» کاملا مشابهت دارد و فقط به نظر می رسد این فیلم با توجه به امکانات بیشترش و مدت زمان طولانی تری که برای اکران در اختیار دارد احتمالا در آینده عنوان پرفروش ترین فیلم تاریخ سینمای ایران را به دست خواهد آورد اما نه با اختلافی زیاد!

نکته بعد اینکه تا چند روز دیگر ایام محرم آغاز خواهد شد. تجربه سه دهه ای سینمای ایران نشان می دهد که هیچ فیلمی در ایام عزادارای محرم به خصوص در دو دهه اول نتوانسته مخاطب به سینما بکشاند چرا که مردم در این بیست روز همیشه در مجالس عزاداری به سر می برند و تقریبا برای کمتر کسی در ایران سینما در این ایام جزو اولویت ها قرار می گیرد.

پس به شکل خودکار، میزان مخاطبان فیلم مجیدی از هفته آینده با افت چشمگیری مواجه خواهد شد. پس از این ایام هم نوبت فیلم های جدید اکران می رسد. بالاخره نمی شود که تا شش ماه ۱۸۴ سالن سینما در اختیار یک فیلم باشد و قاعدتا این صحبت که قرار است فیلم شش ماه روی پرده باشد با تعداد ۱۸۴ سالن ممکن نخواهد بود. مگر آن که طبق قانون فروش فیلم از کف فروش بیشتر باشد که این اتفاق در طول شش ماه امری غیرممکن است.

مسئله مهم دیگر برای اثبات اینکه مخاطبان از فیلم مجیدی استقبال چندانی نکرده‌اند، این است که موضوع فیلم در خصوص پیامبری است که دین و آیین اش مزین کننده نام نظام حاکم بر ایران است. قاعدتا استقبال از فیلمی که درباره مهم ترین شخصیت دینی مردم است، باید بیش از هر فیلم دیگری باشد. آن هم از سوی مردمی که قرن‌هاست ثابت کرده اند دین اسلام نقش تعیین کننده ای در همه ارکان زندگی‌شان دارد. اما تا امروز میزان مخاطب فیلم مجیدی حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر بوده (با بهای متوسط بلیت ۷ هزار تومانی).

در هیچ کجای شهر هم در یکی دو هفته اخیر برای این فیلم صف نکشیده‌اند و سالن های آن هم به گواهی سایت های آنلاین فروش بلیط در چند وقت اخیر به شکل کامل پر نشده است و این نکته پس از گذشت پنج هفته از اکران فیلم جز اینکه مخاطبین این فیلم در حال تمام شدن است معنی دیگری ندارد.

فیلم مجیدی بیشترین میزان تبلیغ محیطی یک فیلم را در تاریخ سینمای ایران دارد، گواه این مسئله هم اشغال تعداد بسیار زیادی از بیلبوردهای شهری توسط پوسترهای فیلم مجیدی است که باعث شده تقریبا در هر کجای شهر سرکی بکشیم با آن ها مواجه شویم، حجم تبلیغات تلویزیونی و فضاهای مجازی هم که دیگر اظهر من الشمس است با این حجم تبلیغات می توان به جرات گفت که کمتر کسی در ایران وجود دارد که از اکران فیلم «محمد رسول الله» خبر نداشته باشد پس اینکه مخاطب آن چنانی به تماشای فیلم نرفته است نه به دلیل بی اطلاعی که به دلیل عدم تمایل است. چرا که انواع و اقسام تسهیلات هم برای این فیلم در نظر گرفته شده است.

مثلا ابتدای اکران فیلم پخش کننده کاملا مخالف نیم بها کردن بلیط های فیلم و حتی استفاده از بلیط های ارگانی و نهادی بود که به شکل رایگان در اختیار مخاطبین قرار می گرفت بود اما همین چند روز پیش اعلام شد که فیلم نه تنها روزهای سه شنبه که بلیط عموم فیلم های سینمای ایران نیم بهاست بلکه روزهای یکشنبه هم بلیط این فیلم با نصف قیمت به مخاطب عرصه می شود و سوال اینجاست که اگر استقبال مردم از یک فیلم خوب است چرا باید از تمهید بلیط نیم بها برای جذب مخاطب استفاده کرد؟

به هر ترتیب فیلم مجیدی فارغ از اینکه چه دستاورد مهمی برای سینمای داشته و یا خواهد داشت به دلیل مشکلی که بیشتر منتقدان فیلم در ایران به آن اشاره کرده اند (یعنی نداشتن فیلم نامه ای جذاب و مخاطب پسند) حتی مخاطبان چند ده میلیونی و بالقوه خود را هم نتوانسته جذب کند و فقط باید امیدوار بود ایرادات و نقاط ضعف این تجربه پرهزینه برای ایران در آینده مورد توجه دیگرانی قرار بگیرد که شاید روزی در این مسیر قدم بگذارند.