مواد فروشی از قهوه خانه تا مترو

آرمان- صباالسادات حسيني: در حالي كه عليرضا جزيني قائم مقام دبيركل ستاد مبارزه با مواد مخدر عنوان مي‌كند بر اساس برنامه ششم توسعه سالانه پنج درصد از تعداد معتادان كاسته مي‌شود، اما اظهارنظرهاي هشدارآميزي درباره شيوع خريد و فروش مواد مخدر به صورت علني و در اماكن عمومي انجام شده است. به دنبال انتشار تصاويري كه از استعمال مواد مخدر در مترو تهران در روز‌هاي گذشته منتشر شد، ديروز سخنگوي هيات رئيسه مجلس نسبت به فعاليت باندهاي سازمان يافته در مترو هشدار داد. هم‌زمان يك كارشناس آسيب‌هاي اجتماعي عنوان كرد: برخی قهوه‌خانه‌ها پاتوق خريد و فروش مواد مخدر شده‌اند.

اعتياد به مواد مخدر در هر جامعه‌اي وجود دارد. افزايش مصرف مواد مخدر در كشور اما مساله‌اي است كه براي سنجش صحت آن راه‌هاي مختلفي وجود دارد. جداي از مراجعه به آمارهاي متناقضي كه درباره تعداد و وضعيت مصرف مواد در كشوروجود دارد؛ ميزان شيوع اعتياد در جامعه را مي‌توان از روي آثاري كه برجای مي‌گذارد بررسي كرد. در درجه اول تعداد مرگ و مير بالاي معتادان در سال‌هاي اخير گواه افزايش تعداد معتادان و مصرف مواد است. آماري كه سالانه پزشك قانوني ارائه مي‌دهد و دقيق است. با اين وجود جامعه‌شناسان معتقدند براي سنجش شيوع و همه گير شدن آسيب‌هاي اجتماعي يك كشور بايد به خود جامعه و بطن آن رجوع كرد. گاهي بزه اجتماعي در كشور همه گير و به امري عادي بدل مي‌شود. ارتكاب جرم به صورت علني و بدون ترس از سرزنش ديگران نشان‌دهنده فرايندي است كه از آن تحت عنوان عادي شدن جرم نام برده مي‌شود و شيوع آن نشان‌دهنده افزايش آسيب‌هاي اجتماعي در كشورهاست.

عادي و همه گير شدن مصرف مواد

حتي افرادي كه به جزئيات مصرف مواد آشنايي ندارند هم اگر اين روزها به كوچه و خيابان بروند، با ديدن يك معتاد كارتن خواب اطلاعات كلي در نحوه مصرف مواد پيدا مي‌كنند. كارتن خواب‌هاي معتاد، آنهايي كه نزد خود و ديگران آبرويي براي از دست دادن ندارند، شايد نخستين هنجارشكناني بودند كه با مصرف علني مواد در مقابل ديد عموم، اعتياد را به سطح جامعه آورده و ترويج كردند. بااين وجود در گذشته هيچ معتاد متجاهري براي مصرف مواد وارد اماكن عمومي و پرتردد مانند سينما، بانك يا اتوبوس و مترو نمي‌شد و ترجيح مي‌داد در جايي ساكت و بدون تردد نيازش را برآورده سازد. اين روزها به نظر مي‌رسد مصرف مواد در هرجايي كه باشد و بشود براي برخي از معتادان امري عادي شده است. اينكه فردي در روز روشن در شلوغ‌ترين مكاني كه در اين شهر در آن تردد مي‌شود بنشيند و با خيال راحت مواد مصرف كند نشان‌دهنده عادي شدن اين مساله است در حالي كه بايد گفت عامل اصلي اين عادي شدن، همه گير شدن مصرف مواد در بخش وسيعي از مردم است.

حاشيه‌هاي عكسي كه جنجالي شد

در روزهايي كه شوراي شهر، شهرداري، وزارت كشور و بهزيستي همه هم و غم خود را در ريشه كن كردن اعتياد در كشورصرف چند هزار معتاد كارتن‌خواب تهراني (كه هر دم ازاين باغ بري برايشان مي‌رسد) كرده بودند، انتشار چند عكس از يك روزنامه‌نگار ثابت كرد باز هم متوليان آسيب‌هاي اجتماعي در بررسي اعتياد، مسيرغلط را پيموده‌اند. با آمدن انواع روانگردان‌هاي صنعتي مصرف مواد ديگر فقط اختصاص به افرادي كه از نظر اجتماعي انگشت نما هستند و خودشان را نماينده انواع آسيب‌هاي اجتماعي معرفي مي‌كنند، ندارد؛ بخش قابل توجهي از معتادان فعلي نه كارتن خواب هستند و نه متجاهر! شيوع اعتياد در طيف وسيعي از افراد تحصيلكرده و جوانان نيز مويد همين مساله است. زماني كه عكاس خبرگزاري عكس مصرف علني مواد در مترو را منتشر كرد مدير روابط عمومي مترو اين مساله را تكذيب كرد و ضمن مبرا ساختن سازمان زير مجموعه خود از اين معضل، اين عكس را فتوشاپ عنوان كرد. بعد از اظهارنظر مقدم، باز هم عكاس با اعلام اينكه اين عكس را خودش در پايان ساعت كاري مترو گرفته و در صفحه خود به اشتراك گذاشته، صحت آن را تاييد كرد. البته مرتضي طلايي، عضو شوراي شهر تهران نيز در واكنش به اين مساله مصرف مواد مخدر در مترو را تاييد كرد.

شيوع معضلات اجتماعي در تهران

حالا به نظر مي‌رسد انتشار اين عكس بهانه‌اي شده است براي پرده برداشتن از انواع معضلاتي كه در مجموعه مترو رخ مي‌دهد. روز گذشته سخنگوي هيات رئيسه مجلس، با ابراز نگراني از شيوع معضلات اجتماعي در متروي كلان‌شهر تهران، تصريح كرد: متاسفانه در حال حاضر فضاي مترو براي برخي مكان مناسبي براي انجام اعمال مجرمانه شده است. عبدالرضا مصري، رفع معضلات و آسيب‌هاي اجتماعي مترو را مستلزم تعيين يك متولي واحد خواند وتصريح كرد: به خاطر نبود يك متولي واحد براي برخورد با فروشندگان در حال حاضر معضلاتي مانند تكدي گري، فروش مواد مخدر، كيف قاپي، سرقت و... در مترو شيوع پيدا كرده است. مصري با تاكيد بر اينكه فروشندگان مترو شبكه‌اي عمل مي‌كنند، ادامه داد: متاسفانه سودجويان از برخي فروشندگان مترو در جهت اهداف شوم خود استفاده مي‌كنند يعني در واقع درآمد فروشندگان متعلق به آنهاست. او افزود: فعاليت در حوزه فروشندگي در مترو به گونه‌اي است كه توزيع‌كنندگان اجناس به جز خودشان به هيچ فرد متفرقه‌اي اجازه فعاليت نمي‌دهند كه همين موضوع برخورد با آنها را نيز با مشكل مواجه كرده است.

به گزارش خانه ملت، سخنگوي هيات رئيسه مجلس نهم با انتقاد از اينكه برخي از دستفروشان مترو در قالب فروشندگي اقدام به تكدي‌گري و فروش مواد مخدر مي‌كنند، تصريح كرد: متاسفانه شماري از متكديان، فروشندگان مواد مخدر و سارقان به صورت سازماندهي شده از دستفروشي به عنوان پوششي در جهت اعمال مجرمانه استفاده مي‌كنند.

ريختن قبح آسيب‌هاي اجتماعي

يك كارشناس آسيب‌هاي اجتماعي با بيان اينكه برخي از اماكن عمومي مانند قهوه‌خانه‌ها محلي براي خريد و فروش مواد مخدر شده است، گفت: نوجوانان و جوانان به دليل نداشتن اوقات فراغت سالم بيشترين وقت خود را در قهوه‌خانه‌ها با كشيدن قليان و سيگار و حتي موادمخدر سپري مي‌كنند كه اين مساله مهم نيازمند بررسي و نظارت است. به گزارش خبرآنلاين، جبار كوثري با بيان اينكه برخي از قهوه‌خانه‌ها زمينه مستعدي براي انحرافات نوجوانان و جوانان به سمت مصرف مواد مخدر صنعتي و داروهاي روانگردان است، افزود: در برخي اين اماكن مواد به راحتي در دسترس افراد قرار مي‌گيرد. قليان‌هاي شيشه‌اي از ابتداي امسال تا همين يك ماه قبل چالش جدي وزارت بهداشت و پليس بود. در حالي كه صادق نيت، رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت به طور رسمي وجود مواد مخدر، شيشه و تركيبات آمفتامين را در توتون قليان‌ها براي معتاد و وابسته كردن مشتريان اين كالا تاييد مي‌كرد اين خبر با تكذيب رئيس اتحاديه قهوه‌خانه داران و رئيس پليس مواد مخدر مواجه شد.

اين خبر هنوز هم از سوي پليس و قهوه‌خانه‌ها تاييد نشده است. اميدواريم انتشار عكسي ديگر درباره مصرف و وجود مواد مخدر در قهوه‌خانه‌ها مسئولان را وادار به بررسي دقيق اين مكان نيز كند. واقعيت اين است كه آسيب‌هاي اجتماعي در حال وارد‌شدن به فضاي عمومي و عادي شدن هستند در حالي كه اگر قبح جرائم در كشور ريخته شود مصيبتي بزرگ رخ خواهد داد.