فصل درخشش دوباره هنر ایرانی

روزنامه شرق: ثانیه‌ها، نوروز را تداعی می‌کند. اینجا «دوبی» است؛ اسفند ٩٤. دل‌های ایرانی برای ایران می‌تپد؛ برای لحظه سال تحویل، شنیدن نوای «کرنا» و «سرنا» در دستگاه «چهارگاه» و شلیک گلوله توپ: «آغاز سال یک‌هزاروسیصدونودوپنج خورشیدی». در چهارگوشه دنیا، اثر و نشانی از هنر ایران به چشم می‌خورد؛ در دوبی هنرمندان ایران حضوری پربار در حراج «کریستیز» و هفته هنری دوبی دارند و در نیویورک و لندن و پاریس تابلوها و عکس‌های هنرمندان ایرانی بر دیوار‌ گالری‌های این شهرها چشم‌ها را به خود دوخته. نوروز ٩٥ در حال فرارسیدن است و حالا فصل درخشش هنر ایران آغاز شده؛ از ساحل جمیرا در امارات گرفته تا حوالی میدان تایمز در نیویورک.

بیستمین فصل فروش حراج کریستیز در دوبی برای هنر ایران امیدوار‌کننده بود؛ هم از منظر ٥٢ اثر راه‌یافته به حراج و هم فروش ٢٤ اثر بالای صد‌هزار دلار. شب سال نو شمسی، درهای سالن گودولفین هتل امارات تاورز دوبی در حالی یک‌بار دیگر به روی خریداران و مجموعه‌داران باز شد که کریستیز شمع ١٠سالگی خود را فوت کرد. در این حراج از مجموعه ١٢٥ اثری که روی میز رفت ٥٢ اثر ایرانی بود؛ یعنی نزدیک به ٤٠ درصد آثار راه‌یافته به این رویداد معتبر بین‌المللی به آثار هنرمندان کشورمان اختصاص یافت و نیز در عرصه فروش هم رکوردی خیره‌کننده به دلیل تعدد آثاری که بالای ‌صد ‌هزار دلار چکش خوردند به نام ایران ثبت شد. بیستمین حراج کریستیز موفق شد رکورد فروش نزدیک به ١٢‌ میلیون دلار را به جای گذارد که ماحصل فروش ٩٨ اثر هنری بود. این در حالی است که از مجموعه ٢٧ اثر به‌فروش‌نرسیده، سهم ایران شش اثر بود.

رکورد فروش کریستیز بیستم از آنِ عمرالنجدی هنرمند ٨٥ساله مصری شد که تابلوی نقاشی عظیم او که ٣،١٥ عرض و ١٠ متر طول داشت یک‌میلیون‌و ١٤٥‌هزار دلار چکش خورد. این اثر متعلق بود به «فرانسین هاینریش»، دیپلمات اسبق فرانسوی و مجموعه‌دار فعلی. او چندین سال سفیر جامعه اروپایی در هند و سفیر فرانسه در کشورهای مصر، تونس، نپال، بوتان و سریلانکا بوده است. این سیاست‌مدار اسبق اکنون بیشتر شخصیتی فرهنگی - هنری دارد که در باغ-موزه شخصی‌اش در نورماندی، دو‌ هزار قطعه اثر نقاشی و مجسمه نگهداری می‌کند. او و پسرش بنیادی با عنوان H&H راه انداخته‌اند که هدفش حمایت از استعدادهای نوظهور هنری است، اما دیگر فروش‌های درخور توجه عرب‌ها در این شب، فروش نقاشی محمود سعید، هنرمند فقید مصری، به ٧٠١‌ هزار دلار، نقاشی حامد اویس، دیگر هنرمند فقید مصری به ٦٠٥ ‌هزار دلار و اثر نقاش فقید عراقی، کاظم حیدر بود که ٥٤٥‌ هزار دلار چکش خورد.

هنر ایران در کریستیز بیستم حائز دو اتفاق کم‌نظیر شد: از مجموعه ٤٦ اثر به‌فروش‌رسیده هنر ایران در این آوردگاه منطقه‌ای، ٢٤ اثر بالای صد‌هزار دلار چکش خوردند که اتفاقی چشمگیر بود؛ علاوه بر این ارائه ٥٢ اثر از هنر ایران در این حراج، از اهمیت استراتژیک هنرمندان کشورمان در مارکت منطقه حکایت می‌کند، در حالی که از منظر رکورد تعداد آثار راه‌یافته به حراج رتبه دوم با حضور ١٩ اثر به لبنان و رتبه سوم با ١٦ اثر به مصر رسید؛ در این میان بالاترین فروش هنرمندان ایرانی به منیر فرمانفرمایان هنرمند ٩٢ساله رسید که اثر آیینه‌کاری او با عنوان «خورشیدخانم» ٣٧٧‌ هزار دلار چکش خورد. نقاشی از سری درختان سهراب سپهری ٣٤١‌ هزار دلار، اثری از منصور قندریز ٣١٧ ‌هزار دلار و مجسمه هیچ پرویز تناولی ٣٠٥ ‌هزار دلار فروخته شدند.

اثری بدون عنوان از فرامرز پیلارام ٢٤٥ ‌هزار دلار، نقاشیخط سرخ‌رنگی از چارز حسین زنده‌رودی ٢٣٣ ‌هزار دلار، اثر انتزاعی از سهراب سپهری ٢٢٧ ‌هزار دلار، نقاشی‌ای از رضا درخشانی ٢٢١ ‌هزار دلار، مجسمه سرامیکی از پرویز تناولی ١٨٥ ‌هزار دلار، دو اثر منوچهر یکتایی و فرهاد مشیری هریک ١٧٣‌هزار دلار، دو اثر از بهمن محصص و منوچهر یکتایی هرکدام ١٦١ ‌هزار دلار، نقاشی از فرهاد مشیری ١٥٥ ‌هزار دلار، مجسمه هیچ سبزرنگ فایبرگلاس پرویز تناولی ١٤٩‌ هزار دلار، سه اثر پروانه اعتمادی، منوچهر یکتایی و حسین زنده‌رودی هریک ١٣٧ ‌هزار دلار، آیینه‌کاری کروی با عنوان «توپ آیینه» اثر منیر فرمانفرمایان ١٣١ ‌هزار دلار، نقاشی کوچک دیگری از سهراب سپهری ١٢٥‌ هزار دلار، اثری بدون عنوان از ابوالقاسم سعیدی نقاش ٩٠ساله ١١٢ ‌هزار دلار فروخته شدند، ضمن آنکه سه اثر هم هرکدام صد‌هزار دلار چکش خوردند: یک نقاشی بدون عنوان از افشین پیرهاشمی که در چهار لت فیگوری درشت‌نمایی شده از چشمان یک زن را بر بوم ثبت کرده، نقاشیخطی از چارز حسین زنده‌رودی و نقاشی از هدیه شعفی.

١٢ اثر دیگر به‌فروش‌رسیده هنرمندان ایرانی در این حراج عبارتند از: مجسمه کوچک دیوار پرویز تناولی ٩٤ ‌هزار دلار، نقاشی فیگوراتیو خاص کوروش شیشه‌گران ٨٧‌ هزارو ٥٠٠ دلار، عکسی از شیرین نشاط ٨٧‌ هزار دلار، نقاشی از رضا درخشانی ٦٢‌ هزار دلار، نقاشی از سیراک ملکونیان ٥٧‌ هزار دلار، اثری از جعفر روح‌بخش ٥٦‌ هزار دلار، نقاشی از حسین کاظمی ٥٢‌ هزار دلار، شش اثر از جمعی از بزرگان هنر ایران کوروش شیشه‌گران، ابوالقاسم سعیدی، ناصر عصار، حسین کاظمی، مارکو گریگوریان و ژازه تباتبایی هر کدام ٥٠‌ هزار دلار، نقاشی از بهجت صدر ٤٧‌ هزار دلار، اثر رکنی حائری‌زاده ٤٣‌ هزار دلار، نقاشی انتزاعی از سونیا بالاسانیان ٣٧‌هزارو ٥٠٠ دلار، نقاشی ناصر عصار ٣٧‌ هزار دلار، نقاشی دیگری از سیراک ملکونیان ٣٥‌ هزار دلار، نقاشی فیگوراتیو دیگری از افشین پیرهاشمی ٣٢‌ هزار دلار، اثری از مسعود عربشاهی ٢٧‌ هزار دلار، اثری دیگر از سیراک ملکونیان ٢٠ ‌هزار دلار و نقاشی‌ای از زنده‌یاد حسین کاظمی ١٩‌ هزار دلار.

همچنین در کریستیز بیستم، شش اثر از سیدمحمد احصایی، فرهاد مشیری، سهراب سپهری، سونیا بالاسانیان، رکنی حائری‌زاده و افروز عمیقی به فروش نرسید. در این حراج که به دلیل هم‌زمانی با ١٠سالگی کریستیز خاورمیانه توجهات بسیاری را به خود جلب کرد، ٥٢ اثر از هنرمندان ایران، ١٩ اثر از لبنان، ١٦ اثر از مصر، ٩ اثر از عراق، ٩ اثر از سوریه، شش اثر از فلسطین، پنج اثر از ترکیه، چهار اثر از مراکش، سه اثر از عربستان و دو اثر از الجزایر به کاتالوگ و میز حراج راه یافته بودند.