قلیان یکبار مصرف یا سرطان؟!

خبرگزاری ایرنا: كمي آب پرتقال طبيعي، يك تكه ذغال باربيكيو(كبابي)، فويل هاي براق همراه توتون هاي ميوه اي در يك ليوان كاغذي بزرگ با چند هزاري ناقابل، تله خوبي است تا اين بار ذيل عنوان «قليان يك بار مصرف» يا «ليواني»، ۴۰۰ نوع ماده شيميايي از جمله ۴۰ ماده سرطان زا را در كام مردم بويژه جوانان فرو كند.

داستان از اواخر دهه ۷۰ شروع شد؛ ابتدا فقط قليان بود و دود، فروشندگان قليان تبليغ مي كردند كه چون دود تنباكو از ميان آب رد مي شود از سيگار بي خطرتر است، اما وقتي كه خطر مصرف يك وعده قليان برابر مصرف يكصد نخ سيگار اعلام شد، سودجويان تصميم گرفتند تله هاي ديگر مانند عرضه قليان همراه توتون هاي ميوه اي را امتحان كنند.

تله هايي كه يكي پس از ديگري عوارض قليان را چند برابر مي كنند؛ بطور مثال با آمدن توتون هاي ميوه اي به بازار معلوم شد كه ۸۰ درصد محتويات تنباكو و توتون قليان هاي معسل(ميوه اي)، مواد شيميايي و اسانس ها هستند.

اين محتويات شيميايي، عوارض مضاعفي را علاوه بر دود تنباكو بر سلامت مصرف كنندگان وارد مي كنند.

خسرو صادق نيت رئيس مركز سلامت محيط و كار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سال گذشته حتي از وجود مواد روانگردان در قليان ها و مسموميت چند نفر پس از استعمال قليان خبر داد.

قليان طي تمام اين سال ها در قهوه خانه ها و قليان سراها قانوني و غيرقانوني عرضه مي شد اما چندسالي است كه قليان از پستوي قهوه خانه ها و قليان سراها نيز خارج و وارد پارك ها شده است.

مردمي كه براي استفاده از هواي تازه به پارك ها مراجعه مي كنند، به جاي هواي تازه و دلپذير با فروشندگان قليان ها مواجه مي شوند.

متاسفانه با آغاز سال جديد در برخي پارك ها، شاهد عرضه توتون و تنباكو در ليوان هاي كاغذي - قليان يك بار مصرف - بوديم.

اين بار سودجويان با ريختن مقداري آب پرتقال طبيعي در ليوان و گذاشتن فويل و توتون بر سر آن و وصل كردن يك شلنگ پلاستيكي، محصول ارزان تر و جذاب تري براي جوانان تهيه ديده اند تا آنان را به دنياي پردود خود دعوت كنند.

سودجويان از آب پرتقال طبيعي استفاده مي كنند تا اين باور را به جوانان القا كنند كه عوارض قليان همراه اين آب ميوه طبيعي كاهش يافته و طعم آن مطبوع تر مي شود، اين درحاليست كه تنباكو، درجه حرارت، دود و ذغال قليان، همه و همه سرطان زا است و مخاط ريه و دهان را دچار مشكل مي كند.

از سوي ديگر برخي كارشناسان بهداشتي نسبت به مايعات داغ در ليوان هاي يكبار مصرف هشدار داده اند و علاوه بر اين توتون و تنباكو، دروازه اي است كه فرد را به سمت استعمال دخانيات ديگر مانند سيگار و همچنين مواد مخدر و محرك، مستعد مي سازد.

* توتون به هر شكلي كه عرضه شود، خطرناك است

معاون بهداشتي دانشگاه علوم پزشكي ايران مي گويد: توتون و تنباكو به هر شكلي كه عرضه شود اعم از قليان ها سنتي، پيپ و قليان هاي يكبار مصرف كاغذي، براي سلامتي مضر و خطرناك است.

احمد جنيدي تاكيد مي كند: مردم بايد بدانند فقط براي تامين منافع يك عده سودجو نبايد به دام آنان بيافتند و سلامت خود، خانواده و اطرافيانشان را به خطر بياندازند.

اگر فرد غيرسيگاري، يك ساعت نزد فردي كه قليان مصرف مي كند بنشيند مانند آن است كه معادل شش تا هشت نخ سيگار مصرف كرده است.

* فروش قليان در پارك ها مجاز نيست

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشكي تهران تصريح كرد: فروش قليان در پارك ها و از سوي دستفروشان، مجاز و رسمي نيست.

جنيدي از ماموران شهرداري و نيروي انتظامي خواست تا نسبت به جمع آوري اين دست فروشان اقدام كنند.

وي يادآور شد: مصرف قليان موجب بروز بيماري هاي متعدد از بيماري هاي تنفسي گرفته تا خوني، مي شود.

* رشد نگران كننده مصرف قليان در كشور

بنا به آمار اعلام شده از سوي وزارت بهداشت، مصرف روزانه قليان تا سال ۸۶ روند كاهشي يا ثابت داشت، اما از سال ۸۸ مصرف روزانه آن زياد شده است.

طبق اين آمار، مصرف قليان در نوجوانان ۱۳ تا ۱۶ سال كشور بيش از دو برابر رشد يافته كه اين ميزان رشد بين دختران بيشتر بوده است.

شيوع مصرف مواد دخاني شامل سيگار و قليان در سال ۸۲ در پسران ۱۶ درصد بود كه در سال ۸۶ به ۳۱.۵ رسيده و در دختران از ۸.۷ درصد به ۲۰ برابر افزايش يافته است.

برداشت هاي نادرست از مصرف قليان، نگراني هاي جدي را ايجاد كرده، بطور مثال اغلب افراد تصور مي كنند كه قليان، عارضه اي ندارد درحاليكه مجراي عبور دود قليان مي تواند حاوي آلودگي هاي ميكروبي و قارچي بوده و خطر ابتلا به هپاتيت و سل را در مصرف كنندگان قليان بيشتر است، از سوي ديگر مصرف يك وعده قليان برابر با مصرف يك تا پنج پاكت سيگار است.

به هرحال شيوع مصرف قليان در كشور به عنوان يك ماده دخاني و بيماري زا و دروازه استعمال مواد مخدر و محرك در كشور، شتاب زده و نگران كننده است و نه تنها تاكنون اقدامي جامع براي مبارزه با آن اتفاق نيافتاده بلكه سودجويان هر بار قليان را با شيوه اي جديد به مردم عرضه مي كنند و جوانان مشتريان هدف آنها هستند.