حساب بانکی ملاک حذف یارانه نیست

روزنامه آرمان - فریبا نهاوندی: وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرد موجودی حساب‌های بانکی، میزان دریافت سود بانکی و سایر داده‌های مرتبط با حساب‌های بانکی افراد ملاک شناسایی دهک‌های بالای درآمدی و حذف یارانه این افراد نیست.

در حالی به دنبال شایعه قطع یارانه‌ها با سرکشی به حساب‌های بانکی اعلام شده است که حساب‌های بانکی معیار شناسایی دهک‌های پر درآمد نیست که قطع یارانه نقدی در ماه‌های اخیر بیش از هر زمانی جنجال آفرین شده است. دولت یازدهم یکی از کارویژه‌های خود را قطع یارانه تعدادی از شهروندان اعلام کرد که نیازمند این پول نیستند. ب

ه جز طرح خود اظهاری و انصراف داوطلبانه در یکی دو سال اخیر بحث قطع یارانه پر درآمد‌ها در دستور کار قرار گرفته است که در این زمینه یارانه حدود سه میلیون نفر قطع شده است. در حالی که دولتمردان عنوان می‌کردند قطع یارانه سه میلیون نفر دیگر نیز در دستور کار قرار دارد، مجلس به یکباره در جریان بررسی جزئیات بودجه سال ۹۵ دولت را ملزم به قطع یارانه ۲۴ میلیون نفر کرد؛ کاری که دولتمردان عنوان می کنند امکانپذیر نیست.

سناریو‌ها و شایعه‌ها

هر گاه اجرای طرحی فراگیر مانند قطع یارانه چند میلیون نفر مطرح می‌شود، در کنار اینکه سناریو‌های مختلفی برای اجرای آن مورد توجه قرار می‌گیرد، بازار شایعات نیز داغ می‌شود. در سال‌های اخیر بار‌ها شاهد این بوده‌ایم که شایعاتی مبنی بر این مطرح شده است که اساس قطع یارانه‌ها اطلاعات آماری است که اغلب برای موارد دیگر کاربرد دارد. سال گذشته در جریان آمارگیری برای شناسایی معتادان در ایران خبری مبنی بر این منتشر شد که برخی افراد و خانواده‌ها از دادن اطلاعات خود سر باز می‌زنند، چرا که گمان می‌کنند آمارگیران این اطلاعات را در قطع یارانه‌ها مورد استفاده قرار می‌دهند. یا برای مثال در مواردی شاهد بوده‌ایم که عنوان می شود تراکنش‌های زیاد باعث قطع یارانه‌ها شده است.

هر چند در مواقعی شهروندان بر این ادعا پافشاری می‌کنند که نیازمند دریافت یارانه هستند، و به اشتباه پر درآمد محسوب شده و یارانه آنها قطع شده است، اما همواره مسئولان عنوان می‌کنند که معیار‌ها برای شناسایی افراد پر درآمد معیار‌هایی دقیق است، حال آنکه اگر اشتباهی رخ دهد افراد می‌توانند اعتراض کرده و یارانه آنها از نو پرداخت خواهد شد. با وجود این، به نظر می رسد هر چه به موعد مقرر قطع یارانه سه دهک پردرآمد نزدیک می‌شویم بازار شایعات در این زمینه داغ تر می‌شود. این مساله به ویژه به این دلیل اهمیت دارد که مسئولان دولتی بار ها عنوان کرده اند شناسایی پردرآمد‌ها، آن هم با فرمولی که مجلس ارائه داده است، امکانپذیر نیست.

۳ دهک جنجال‌آفرین

مجلس تصویب کرده است یارانه سه دهک پر درآمد یعنی حدود ۲۴ میلیون نفر تا تابستان امسال حذف شود. بر اساس رای مجلس یارانه کلیه تجار و صاحبان مشاغل آزاد که درآمد سالیانه آنها حداقل ۳۵ میلیون تومان است، حذف خواهد شد. علاوه بر این نمایندگان مجلس شورای اسلامی ، قضات، اعضای هیات علمی دانشگاه ها و موسسات آموزشی و پژوهشی و دولتی و غیر دولتی، پزشکان و دندانپزشکان از دریافت یارانه نقدی محروم هستند. بر اساس مصوبه مجلس کلیه کارکنان دولت و قوای سه گانه ، شهرداری ها و کلیه موسسات عمومی و موسسات عمومی غیردولتی و کلیه کارکنان نیروهای مسلح و بازنشستگان کشوری و لشکری، کلیه حقوق‌بگیران و مستمری‌بگیران مشمول تامین اجتماعی و همه دریافت‌کنندگان حقوق و مستمری بخش دولتی و غیردولتی که دریافتی سالیانه آنها از ۳۵ میلیون تومان بیشتر است، یارانه دریافت نمی‌کنند.

علاوه بر این،کلیه مدیران و اعضای هیات مدیره و بازرسان شرکت های دولتی و غیردولتی و وابسته به دولت و نهادهای عمومی غیردولتی، کلیه مدیران و اعضای هیات مدیره و روسا و معاونین مناطق و شعب بانک ها و بیمه ها و موسسات مالی و اعتباری، کلیه کارکنان و اشخاص حقوقی دولتی و غیردولتی که دریافتی سالانه آنها بیشتر از ۳۵ میلیون تومان است، یارانه نخواهند گرفت. گروه پنجم مشمولان قطع یارانه ها کلیه ایرانیان مقیم خارج از کشور هستند.نمایندگان مجلس همچنین مصوب کرده اند.کلیه کسانی که در سه دهک بالای درآمدی هستند و در گروه‌های یاد شده ذکر نشدند، نیز یارانه نخواهند گرفت.

مصوبه مجلس یک تبصره داشت و آن این بود که خانواده‌های پنج نفره و بیشتر از آن با هر درآمدی یارانه می‌گیرند که این مورد اعتراض شورای نگهبان قرار گرفت و این شرط نیز حذف شد. با وجود این، به نظر دولتمردان اجرای چنین طرحی امکانپذیر نیست و ممکن است افراد زیادی در گروه‌های یاد شده باشند که هر چند درآمد بالای ۳۵ میلیون تومان دارند، اما به یارانه نیز نیاز دارند، حال آنکه شناسایی پر درآمد‌ها هم خود ساز و کاری می‌خواهد که هنوز به روشنی مشخص نیست. در چنین شرایطی شایعه شده است که یارانه‌های نقدی با سرکشی به حساب‌ها و میزان تراکنش ها حذف می‌شود. روز گذشته وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در اطلاعیه ای قطع یارانه خانوارها به دلیل سود بانکی یا تراکنش بانکی را تکذیب کرد.

در این اطلاعیه آمده است: در فرایند شناسایی و حذف دهک‌های بالای درآمدی از دریافت یارانه، به هیچ عنوان از داده‌های مرتبط با موجودی حساب‌های بانکی، سود بانکی و سایر داده‌های مرتبط با حساب‌های بانکی افراد حقیقی و حقوقی استفاده نشده است. گفتنی است: این امر در دلایل حذف خانوار که برای سرپرستان خانوار در سامانه ثبت اعتراض نشان داده می‌شود کاملا مشهود است و هیچ خانواده‌ای را نمی‌توان یافت که به دلایل فوق از دریافت یارانه محروم شده باشد. به هر حال آنچه مشخص است این است که در کمتر از دو ماهی که دولت فرصت دارد یارانه ۲۴ میلیون نفر را قطع کند، شایعاتی از این دست منتشر خواهد شد، هر چند به نظر می‌رسد انتشار این شایعات ناشی از مشخص نبودن ساز و کار قطع یارانه‌هاست.