گزينه نهايی ریاست مجلس تعيين می‌شود؟

روزنامه شرق - مهدی قدیمی: دومین جلسه اعضای فراکسیون امید مجلس دهم، روز سه‌شنبه این هفته در حالی برگزار می‌شود که رهروانی‌های نزدیک به لاریجانی و البته خود لاریجانی، هفته پیش و هم‌زمان با برگزاری اولین جلسه این فراکسیون ترجیح دادند تا به جلسه‌ای موازی که با دعوت آیت‌الله موحدی‌کرمانی برگزار شده بود، بروند.

در اولین جلسه فراکسیون امید که روز شنبه ١٨ اردیبهشت‌ماه برگزار شد، پیش‌نویس اساسنامه این فراکسیون در اختیار منتخبان لیست امید قرار گرفت تا در جلسه بعدی نظرات و پیشنهادات خود درباره این پیش‌نویس را ارائه کنند و با تصویب اساسنامه نهایی، تأسیس رسمی و ثبت‌نام اعضای فراکسیون اجرائی شود. این اتفاقی است که قرار است روز سه‌شنبه در دومین جلسه فراکسیون بیفتد؛ اما برخی شنیده‌ها حکایت از این دارد که فراکسیون امید در جلسه روز سه‌شنبه، قرار است یک تصمیم‌گیری مهم دیگر نیز داشته باشد؛ تصمیمی که اگر علی لاریجانی و دیگر افراد همسو با او که همگی با لیست امید به مجلس دهم راه یافته‌اند.

در اتخاذ آن مشارکت کنند، سرنوشت بازی ریاست بدون ورود به فضای دوقطبی و با تصمیم جمعی فراکسیون اکثریت روشن خواهد شد؛ چراکه قرار است در دومین جلسه فراکسیون امید و پس از تصویب اساسنامه، درباره کاندیدای فراکسیون برای احراز پست ریاست مجلس نیز تصمیم‌گیری شود. ناگفته پیداست که حضور لاریجانی و رهروانی‌های همسو با او به‌عنوان منتخبان لیست امید در این همایش، به معنای پذیرش خرد جمعی ائتلافی است که همه لیست‌امیدی‌ها با تن‌دادن به آن، پا به بهارستان گذاشته‌اند؛ اما اگر رهروانی‌های همسو با لاریجانی به همراه رئیس مجلس نهم، بخواهند با غیبت مجدد در جلسه فراکسیون امید، بر جدایی مسیر خود از این ائتلاف، تأکید کنند و ائتلاف بعد از انتخابات خود با اقلیت اصولگرا را بر آن اولویت دهند، داستان رقابت گزینه‌های ریاست مجلس در دو هفته باقی‌مانده تا آغاز مجلس دهم، باز هم ادامه خواهد یافت؛ هرچند با توجه به مشکلاتی که در مسیر برگزاری اولین همایش ایجاد شد، همچنان باید منتظر بود و دید که آیا این بار هم به موازات جلسه امید، جلسه دیگری برای جمع‌کردن نمایندگان در جایی غیر از جلسه فراکسیون امید، برگزار خواهد شد یا خیر؟!

رمزگشایی از غیبت یاران لاریجانی

دراین‌بین صرف‌نظر از اینکه نتیجه نهایی این رقابت قبل از اولین جلسه مجلس دهم مشخص شود یا بعد از تشکیل مجلس دهم، نکته تأمل‌برانگیز، رفتاری است که رهروانی‌ها در قبال فراکسیون امید در پیش خواهند گرفت. آنها به همان اندازه که می‌توانند با حضور در جلسه روز سه‌شنبه فراکسیون امید، در کنار دیگر نمایندگانی که از سراسر کشور با لیست امید به مجلس آمده‌اند، قرار بگیرند، با جداشدن از این جمع نیز می‌توانند بر شائبه‌هایی که از هفته گذشته درباره رفتارشان مطرح شده، دامن بزنند. درباره این شائبه‌ها، روز گذشته محمود صادقی، از منتخبان تهران، در گفت‌وگو با ایلنا، به نکاتی اشاره کرده که می‌توان با کنارهم‌قراردادن آنها، غیبت لاریجانی و دوستانش در جلسات لیست امید را بهتر تفسیر کرد.

به گفته صادقی، در حاشیه دومین روز همایش منتخبان مجلس دهم که با میزبانی رئیس مجلس نهم و در ساختمان مجلس قدیم برگزار شد، اتفاقاتی رخ داده که از آن بوی تلاش برای تأثیرگذاری بر رأی نمایندگان به مشام می‌رسد. او دراین‌باره گفته است: «کاملا محسوس است که برخی رفتار‌ها جنس و بوی تطمیع دارد؛ البته بسیاری از امتیازهایی که در آن جلسه برای ارائه به منتخبان جدید مطرح شد، ارتباطی به آقای لاریجانی ندارد و احتمالا ایشان از طرح این مسائل بی‌خبر باشند؛ اما در نشست دوروزه «فرایند قانون‌گذاری؛ الزامات و راهکارها» مکرر تأکید می‌شد که این تسهیلاتِ مسکن و بیمه و... به ایشان مربوط است و در این شرایط رقابتی، این بحث‌ها معنادار است و مطمئن باشید که اگر این رفتار‌ها تکرار شود، ساکت نخواهم نشست». صادقی همچنین تصریح کرده: «متأسفانه شاهد بودیم در این همایش که قرار بود تنها با حضور نمایندگان منتخب مجلس دهم برگزار شود، برخی از مسئولان مجلس نهم با حضور در کنار صندلی‌های نمایندگان مسائلی را مطرح می‌کردند و به‌طور کلی، مجموعه اطلاعاتی که منتقل می‌شد، جهت‌دار بود و اغلب برای تغییر رأی نمایندگان مطرح می‌شد».

آیا برخی اعضای لیست امید، تدلیس می‌کنند؟

باوجود اینکه کنارهم قراردادن این شواهد، امیدهای فراکسیون امید برای حضور لاریجانی و یارانش در جمع این فراکسیون را کمتر می‌کند؛ اما همچنان در اظهارنظرهای اعضای این فراکسیون، اشاره‌های مکرری به بازبودن راه تعامل به چشم می‌خورد؛ بااین‌حال صادقی در گفت‌وگوی روز گذشته خود ترجیح داده که توصیه‌ای اخلاقی به این گروه کند و خطاب به آنها گفته است: «فارغ از اینکه این گروه اندک از نمایندگان میثاق‌نامه «فراکسیون امید» ‌را امضا کرده‌اند یا خیر، حضورشان در «لیست امید» به‌معنای این است که باید با اهداف و خواسته‌های «فراکسیون امید» همراه باشند و این بی‌توجهی به تعهد، غیراخلاقی بوده و با انگاره‌های اسلامی و قرآنی در تعارض است. کسی که از ابتدا کار خود را با عهدشکنی آغاز می‌کند، چگونه می‌تواند نماینده مردم باشد. این اقدام هم به لحاظ اخلاقی و هم به لحاظ سیاسی پیامدهایی خواهد داشت».

او همچنین با تأکید بر اینکه این اقدام عملی غیراخلاقی است و درواقع نوعی بی‌احترامی به رأی مردم است، افزوده: «چنین کاری به لحاظ حقوقی در حکم نقض عهد و نوعی «تدلیس» محسوب می‌شود و عملی غیراخلاقی نسبت به موکلان است». او درباره کسانی که بدون امضای میثاق‌نامه در لیست امید قرار گرفته‌اند نیز، رفتار علی مطهری را مثال زده و گفته است: «رفتار آقای مطهری جای تقدیر دارد. ایشان باوجود اینکه هیچ میثاق‌نامه‌ای امضا نکردند، در جلسه ما حضور یافتند و حتی در آیین رونمایی از اساسنامه فراکسیون که به‌همراه جمعی از خانواده‌های ایثارگران و شهدا صورت گرفت، همکاری کردند. درواقع حتی برگزیدگانی که میثاق‌نامه «فراکسیون امید» را امضا نکرده‌اند، هم باتوجه به اینکه رأیشان را به خاطر اعتماد مردم به «لیست امید» دریافت کرده‌اند، باید با خواست مردم و این فراکسیون هم‌گرایی داشته ‌باشند».

ائتلاف مقطعی لاریجانی و اصولگرایان به کجا می‌رسد؟

هرچند تا امروز این نصیحت‌ها و پیام‌ها، تأثیری در رفتار طیف نزدیک به لاریجانی نداشته و به نظر می‌رسد که آنها همچنان در عمل با فاصله‌گرفتن از ائتلاف امید، راه نزدیک‌شدن به ائتلاف با مخالفان انتخاباتی خود را می‌پیمایند؛ اما محمود صادقی گفته ائتلاف لاریجانی با تندروهای اصولگرا هم دیری نخواهد پایید. او دراین‌باره گفته است: «این درست نیست که به‌گونه‌ای حرف بزنیم تا بتوانیم رأی مردم را بگیریم و درصورتی‌که وزش باد به شکلی دیگر شد، حرفمان را تغییر دهیم. البته بعید می‌دانم این هم‌گرایی میان اصولگرایان آن‌چنان پایدار باشد. کسانی که تا چند وقت پیش در انتخابات علیه لاریجانی به شدید‌ترین وجه ممکن فضاسازی می‌کردند یا راجع‌به کاظم جلالی و بهروز نعمتی انتقادهای تندی مطرح می‌کردند و امروز دوباره خود را حامی این جریان معرفی می‌کنند، نمی‌توانند همکاری ادامه‌داری را پیش ببرند و قطعا این وحدت‌ها تاکتیکی و موقت خواهد بود».