سن شروع مصرف مواد مخدر در زنان ایرانی

خبرگزاری ایسنا: شهیندخت مولاوردی معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری در مراسم سالروز جهانی مبارزه با موادمخدر با بیان اینکه «ابتدا بشنو! گوش کردن به کودکان و نوجوانان گام نخست در کمک به رشد سالم و ایمن آنهاست» شعار سال ۲۰۱۶ سازمان ملل متحد به مناسبت روز جهانی مبارزه با مواد مخدر است، اظهار کرد: اعتیاد به موادمخدر بی شک یکی از بزرگترین و پیچیده‌ترین معضلات جامعه جهانی در عصر حاضر است.

وی افزود: این خطر روز به روز در جامعه دامنه وسیع‌تری یافته و صورت‌های متفاوت و گوناگونی پیدا می‌کند. با تغییراتی که در عرصه سوءمصرف مواد در جهان به وجود آمده، رویکردهای مواجهه با این پدیده شوم تغییرات اساسی را طلب می‌کند.

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با بیان اینکه جهان امروز به این واقعیت رسیده است که استفاده از نگاه ایجابی مبتنی بر نقش مهم و اساسی خانواده در پیشگیری از سوءمصرف مواد یکی از اصلی‌ترین راه‌های مبارزه با این پدیده است، گفت: شعار امسال سازمان ملل نشان از این واقعیت دارد که زمان آن فرا رسیده است که با اتخاذ نگاهی مبتنی بر خانواده‌محوری به سمت رویکردهای ایجابی با تکیه بر پیشگیری‌های اولیه و با تقویت روابط همدلانه در خانواده گامی مهم را در عرصه مبارزه با این معضل برداریم.

مولاوردی تاکید کرد: بسیاری از این تغییرات در صورت عدم مدیریت صحیح در خانواده، می‌تواند به بستری برای ایجاد معضلاتی مهم و اساسی تبدیل شود به طوری که در برخی موارد خود منشاء بروز صورت‌های نوپدیدی چون اعتیاد به ویژه در بین جوانان، دانش‌آموزان و زنان شده است.

وی افزود: براساس یکی از پژوهش‌های انجام شده، ۸۳.۶ درصد زنان معتاد اعلام کرده‌اند که قبل از شروع اعتیاد سیگار و قلیان مصرف می‌کردند و این زنگ خطری است برای همه خانواده‌هایی که با قصد تفریح با دختران خوداقدام به مصرف قلیان می‌کنند.

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به اینکه بالا رفتن نرخ شیوع اعتیاد در زنان، بالا بودن جرایم مرتبط با موادمخدر در زنان، کاهش سن مصرف مواد و حضور پررنگ اعتیاد در رده سنی ۲۰ تا ۳۶ سال، تغییر الگوی مصرف مواد از سنتی به صنعتی، مصرف با انگیزه‌های نوظهور چون کاهش وزن و قدرت تمرکز همگی جزو تغییراتی هستند که در عرصه سوءمصرف مواد به چشم می‌خورند، گفت: مواجهه با هر یک از این موضوعات، مستلزم ظرفیت‌های عظیمی از منابع مادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است.

مولاوردی افزود: در جمعیت زنان شاهد هستیم که اگر تا چند سال قبل زنان تنها با انگیزه همراهی با همسران و یا با فشار یکی از مردان خانواده و با هدف همسو شدن با انگیزه‌های منفعت‌جویانه مردان معتاد درگیر اعتیاد می‌شدند، امروز پژوهش‌ها نشان می‌دهد تنها عامل درگیری زنان در اعتیاد اینگونه عوامل نیست و انگیزه‌های دیگری چون کاهش وزن، رهایی از استرس، تفریح و اصرار دوستان جزو عوامل اصلی اعتیاد زنان به شمار می‌آید.

وی ادامه داد: مطالعات نشان می‌دهد: ۵۰ درصد از زنان معتاد در سن ۱۵ تا ۱۹ سالگی مصرف مواد را آغازکرده‌اند.

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با بیان اینکه مساله طرد زنان آسیب‌دیده از کانون خانواده یکی از موضوعاتی است که با فرهنگ‌سازی و انگ‌زدایی و اقدامات فرهنگی و طولانی مدت، فضای اجتماعی را برای تغییر نگاه به این گروه فراهم کرد، گفت: امروز در عرصه عمومی جامعه، نسبت به تغییر جرم‌انگاران نسبت به اعتیاد مردان اقدامات خوبی انجام شده است، اما در مورد اعتیاد زنان هنوز مهم‌ترین استراتژی خانواده ها در مقابله با لغزش زنان، استراتژی طرد و دوری‌گزینی است.

وی ادامه داد: چه بسا زنانی که با لغزش‌های کم تعداد در زمینه سوء مصرف مواد و با انگیزه‌های کوتاه مدت و ناپایدار از خانواده طرد شده و لاجرم در دامان آسیب‌هایی عمیق‌تر و جبران ناپذیرتر افتاده‌اند. حساسیت‌های فرهنگی جامعه ایرانی نسبت به این موضوع اگرچه در بسیاری موارد به جا و قابل توجیه است اما افراط در این نگاه موجب می‌شود که خانواده و به تبع آن جامعه دچار آثار سوء فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بیشتری شود.

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری به آمار ۱۰ درصدی جمعیت معتادان زن اشاره و اظهار کرد: این آمار نشان دهنده اتفاق ناخوشایندی است که نمی‌توان به سادگی از کنار آن گذشت و سهم جامعه و خانواده را در کنار سهم خود فرد در مبتلا شدن به این آسیب نادیده گرفت.

مولاوردی افزود: هر چند ممکن است تعداد زنان درگیر اعتیاد در مقایسه با مردان یک به ۱۰ باشد اما واقعیت این است که رشد اعتیاد در زنان بسیار سریع‌تر از مردان است و اثرگذاری اعتیاد یک زن در جامعه و پیامدهای غیر مستقیم آن شاید ده‌ها برابر آثار و تبعات اعتیاد یک مرد باشد. زنان به لحاظ جایگاه مادری در خانواده بی تردید از نقش محوری در امر تربیت برخوردارند و درگیری آنها با اعتیاد قطعا فرزندان را با مخاطرات فراوانی مواجه می‌کند.

وی با بیان اینکه بسیاری از پژوهش‌ها نشان می‌دهد فرزندان مادران معتاد بسیار آسیب پذیرتر از فرزندان پدران معتاد است گفت: علاوه بر این اعتیاد زنان باردار نیز می‌تواند مخاطرات فراوانی را متوجه نوزادان و کودکان این دسته از مادران کند. بنابراین باید در سیاست گذاری‌های اجرایی به این اصل مهم توجه شود.

معاون امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با اشاره به اینکه امروز بحث اعتیاد زنان الگوهای جدیدتری را به خود اختصاص داده است اظهار کرد: کشیده شدن دامنه اعتیاد زنان از مناطق کم برخوردار و حاشیه‌نشین به سطح عام‌تری از جامعه نظیر مراکز ورزشی و آرایشگاه‌های زنانه واقعیتی است که اگرچه به لحاظ کمی قابل توجه نیست اما به لحاظ اجتماعی و فرهنگی موضوعی است که نمی‌توان از آن به سادگی گذشت و باید در برنامه‌ریزی‌ها به عنوان یکی از نقاط هدف مورد توجه قرار بگیرد.

مولاوردی ادامه داد: یکی از یافته‌های پژوهشی انجام شده موید آن است که بیش از ۶۰ درصد از جمعیت معتادین را افراد متاهل تشکیل می‌دهند که این آمار نشان دهنده وضعیت مخاطره آمیز خانواده‌ها در ارتباط با پدیده اعتیاد است. امروز تعداد بسیاری از افراد جامعه به عنوان اعضای خانواده یک فرد معتاد به طور غیر مستقیم و از آثار و تبعات سوء این پدیده متاثر هستند و آسیب‌های دیگری نظیر کودک آزاری، خشونت خانگی، قتل و مواردی از این دست از جمله مشکلاتی است که به واسطه اعتیاد برای خانواده ایجاد می‌شود.

وی با اشاره به اینکه باور به اثرگذار بودن مشارکت‌های مردمی و سازمان‌های غیر دولتی در حل مشکلات جامعه از جمله اعتیاد ما را بر آن داشته تا با برگزاری کارگاه‌های آموزشی نقش خود را در خصوص ارتقاء توانمندی‌های سازمان‌های مردم نهاد ایفا کنیم گفت: همچنین با اعتقاد به کامل شدن فرایند درمان در زنان معتاد توجه ویژه خود را در توانمندسازی زنان بهبودیافته از اعتیاد معطوف کرده‌ایم زیرا معتقدیم بهبودیافتگانی که توانمندی لازم را برای حضور مجدد در عرصه اجتماع کسب نکنند در واقع فرآیند درمان خود را کامل طی نکرده‌اند و دیر یا زود مجددا به دامان این آسیب باز خواهند گشت.

مولاوردی تاکید کرد: بر این باوریم که استفاده از ظرفیت سازمان‌های مردم نهاد مهمترین راه کار ارائه خدمات اجتماعی در عرصه توانمندسازی زنان بهبود یافته است.